Bilgisayarların yaygınlaşmasıyla giderek önem kazanan yazılım, yapay zekâ ve dijitalleşme alanında dünyanın gerisinde kalmamaya çalışan Türkiye, bu alanlarda yaptığı çalışmalarla sektörde ki konumunu daha ileriye taşımak için ‘yazılım ağını’ büyütüyor. Gerek şirketler gerekse teknoparklar bünyesinde topyekûn bir şekilde yapılan yazılım ve dijitalleşme çalışmalarıyla bugünün dünyasına öncü olmak hedefleniyor.
Teknolojinin Dili
Hemen hemen her teknolojik üründe kullanılan ve teknolojinin vazgeçilmez bir bütünü haline gelen yazılımlar, geliştirildikleri yazılım dillerinin sınırsız bir potansiyel sunmasından dolayı gelişmeye ve geliştirilmeye devam ediyor. Bu süreci yakından takip eden ülke içerisinde ki şirketler ise hem kendi bünyelerinde yaptıkları çalışmalarla hem de birbirleri arasında kurdukları iş birlikleriyle örnek bir davranış sergiliyor. İhtiyaç duydukları uzman kişileri ise düzenledikleri “BootCamp” isimli kodlama yarışmalarıyla karşılamaya çalışan şirketler, ürettikleri yerli yazılımların dışında istihdama da katkı sağlayarak geleceğin yazılımcılarını yetiştirmeye devam ediyor. Sadece şirketler bünyesinde kalmayan çalışmalara devlet tarafından da sürekli olarak destek veriliyor. Verilen desteklerden birisi ise sektörde ki nitelikli uzman ihtiyacını karşılamak için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan öncülüğünde 2017 yılında kurulan BTK Akademi oldu. Akademi, internet üzerinden verdiği dersler sonucunda yapılan sınavda başarılı olan öğrencileri sertifikalandırarak sektöre nitelikli eleman kazandırmayı hedefliyor. Birçok kurum ve şirketle iş birliği içerisinde bulunan BTK Akademi, hem özel sektöre hem de devlet tarafında faaliyet gösteren kurumlara yetiştirilmiş işçi kazandırıyor.
Yapay Zekâ Altyapısı
Yazılım teknolojisinin ulaştığı en önemli noktalardan biri olan yapay zekâ ile programlar, kendi kendine öğrenebilme kapasitesine erişiyor. Bu sayede kullanıcıların el ile yapması gereken işlemleri otomatik olarak yapabilme kabiliyetine sahip olan programlar, geleceğin teknolojisi olarak tüm dünya tarafından aktif bir şekilde kullanılıyor. Dünyanın gerisinde kalmamaya çalışan Türkiye ise yapay zekâ alanında ki çalışmalarını hızlı bir şekilde sürdürmeye devam ediyor. Kurulması planlanan Yapay Zekâ Platformu ise bu çalışmaların son örneği oldu. Türkiye’nin dijital çağı yakalama zorunluluğunun bilincinde olan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir, Türkiye'nin yazılım, yapay zekâ ve dijital dünyayla ilgili “treni kaçırma” lüksü olmadığını söyleyerek dijitalleşme anlamında önemli bir paya sahip olan yapay zekâ altyapısının yerli imkanlarla kurulacağını belirtti. Başta savunma sanayisi olmak üzere üniversitelere ve araştırma merkezlerine kadar tüm ülke paydaşlarının faydalanacağı bir yapay zekâ altyapısının kurulmasıyla kurumlar bünyesinde faaliyet gösteren yazılımcılara da kolaylık sağlanacak.
Türkiye’nin ‘Teknoloji’ Şirketleri
Yazılım ve teknoloji alanında sundukları çözümler ve gösterdikleri aktif faaliyetlerle Türkiye’nin yerli yazılım ağlarıyla örülmesinde büyük pay sahibi olan şirketler, katma değeri yüksek işler ortaya çıkarıyor. Özellikle savunma sanayi alanında oldukça başarılı işlerle adından söz ettiren Aselsan, Havelsan, STM ve TÜBİTAK; yazılım ve teknoloji alanında yaptıkları çalışmalarla Türkiye’nin ‘göz bebeği’ olarak görülüyor. Geliştirdikleri yerli yazılımlarla dışarıdan müdahale imkanını ortadan kaldıran şirketler, ilerleyen süreçte geliştirilecek olan kritik teknolojilerin de tamamen özgün olması için altyapı sağlıyor. TÜBİTAK tarafından geliştirilen Gerçek Zamanlı İşletim Sistemi (GİS) oluşturulan yazılım altyapısının en temel bileşenlerinden birisi konumunda. Sistem sayesinde insansız hava araçları, helikopter ve uçak gibi savunma sistemlerinde kullanılan teknolojiler dışarıdan müdahaleye kapatılarak aktif görev sırasında oluşabilecek engeller ortadan kaldırılıyor. Bu kapsamda yerlileşme yüzde yüze çıkarılarak dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
Siber Güvenlik
Bugünün dünyasının en büyük sorunlarından birisi olan siber saldırılar alanında ki güvenlik çalışmalarıyla ön plana çıkan STM ise; CyDecSys, CyThreat ve STMBugShield isimli yazılım sistemleriyle siber güvenlik alanında büyük çözümler sunuyor. Kullanıcıya anlık olarak rapor sunan sistemler, gelen saldırı verilerini analiz ederek buna uygun iyileştirme çalışmaları yapılabilmesine de olanak sağlıyor.
Togg’u Daha ‘Zeki’ Yapıyor
Elektrikli otomobillerin yaygınlaşmasıyla önemi otomotiv sektöründe de git gide artan yazılımsal sistemler, Togg tarafından geliştirilen C-Suv aracını da akıllı bir cihaza çevirdi. Araç içerisinde kullanılan otonom sürüş, park yardımcısı ve kullanıcı odaklı tüm sistemlerde kullanılan yazılımlar sayesinde bir otomobil olmaktan çok ‘akıllı bir cihaz’ haline getirilen Togg, SMART.iX gibi şirketlerle de iş birliği kurarak akıllı bir ekosistem oluşturmayı amaçlıyor. Aşırı yük koruması, akıllı şarj pilotu gibi özelliklerinde temelinde bulunan yazılımlar sayesinde kullanıcıya araç içerisinde bir ekosistem kurmayı hedefleyen Togg, sunduğu dijital çözümler sayesinde rakiplerinden bir adım önde ilerliyor.
TÜBİTAK'tan Yerli İşletim Sistemi
Kişisel veya kurumsal kullanımlar için TÜBİTAK ULAKBİM bünyesinde yerli imkanlarla geliştirilen işletim sistemi Pardus, Lider Ahenk Merkezi Yönetim Sistemi, Engerek Kimlik Yönetim Sistemi, Ahtapot Bütünleşik Siber Güvenlik Sistemi, Etkileşimli Tahta Arayüz Projesi (ETAP) gibi yazılımsal çözümleriyle 2013 yılından itibaren kamu kurum ve kuruluşları ile KOBİ’lere kurumsal çözümler sunuyor. Dünyanın en büyük ithalat kalemlerinden birisi olan işletim sistemi yazılımları alanında yerli bir çözüm sunan TÜBİTAK, dışa bağımlılığı azaltarak güvenli bir şekilde kullanım imkânı sağlıyor. Kurulduğu ilk yıldan itibaren sürekli olarak güncel tutulan işletim sistemi, 21 Temmuz 2022 tarihinde yayınladığı son güncellemeyle birlikte güvenlik açıklarını kapatarak daha emin adımlarla geliştirilmeye devam ediyor.
Erken Tanımlama Sistemi
Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) alanında da yerli yazılım kullanımını gerçekleştiren Havelsan, geliştirdiği KBRN Mentor yazılım sistemiyle gerçekleşen bir KBRN olayının ardından anlık veri toplama ve bu verileri rapor halinde sunma işlemlerini gerçekleştirebiliyor. Uluslararası askeri ve sivil standartlara uyumlu şekilde geliştirilen sistem, gerçek zamanlı ileri modelleme kabiliyeti ile yeryüzü şekilleri ve meteoroloji bilgisini de dikkate alarak, tehlike bölgesine etkin müdahale için ekiplerin olay bölgesine erişmekte kullanabileceği en uygun rotayı belirliyor. Bu sayede verileri anlık olarak işleyip sunan sistem, çevrede oluşabilecek zararı erkenden ön görerek zararın engellemesine imkân tanıyor.