Türkiye’nin yetiştirdiği en önemli tarihçilerden, akademisyen ve yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı, 78 yaşında hayata gözlerini yumdu. Yaklaşık bir haftadır hastanede tedavi gören ve geçtiğimiz pazar gününden bu yana entübe edilen usta tarihçinin vefatı, bilim ve kültür dünyasında derin bir üzüntü yarattı.
Ortaylı’nın ailesi dün entübe edildiğini açıklamıştı.
Ortaylı’nın ölümünü Gazeteci İzzet Çapa duyurdu. Çapa “Prof. Dr. İlber Ortaylı tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti” dedi.
Ortaylı’nın sağlık durumuyla ilgili ilk açıklama yakın dostu Fatih Altaylı’dan gelmişti.
Altaylı olarak yazmıştı:
“Sevgili okurlar, canımın parçası, çok sevgili dostum, bekliyoruz, hepimizin çok sevdiği İlber Ortaylı hocamız birkaç oyunda çok ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele ediyor.
Eğer dualarınızı girerseniz, inanmıyorsanız iyi yerlerinizi kendinizden esirgemeyin.”
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu sanal medya hesabından yaptığı açıkalamada “Türkiye büyük bir değerini, bir tarih dâhisini yitirdi. Ülkemizin yetiştirdiği en müstesna değerlerden, kıymetli hocamız Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın vefatını büyük bir üzüntüyle öğrendim. Hocamıza Allah’tan rahmet; ailesine, öğrencilerine ve aziz milletimize başsağlığı diliyorum. Mekânı cennet, makamı âli olsun. Başımız sağ olsun” ifadelerini kullandı.
Tedavi süreci ve son gelişmeler
Geçtiğimiz Ocak ayında geçirdiği prostat ameliyatının ardından bağışıklık sistemiyle ilgili komplikasyonlar yaşayan Ortaylı, durumunun ağırlaşması üzerine Koç Üniversitesi Hastanesi’nde yoğun bakım ünitesine kaldırılmıştı. Ailesi ve yakın dostu Fatih Altaylı, geçtiğimiz günlerde sevenlerinden dua istemiş ve durumunun ciddiyetini koruduğunu belirtmişti. Bugün öğleden sonra gelen son bilgilere göre, yapılan tüm tıbbi müdahalelere rağmen Ortaylı kurtarılamadı.
İlber Ortaylı Kimdir? (1947 – 2026)
1947 Avusturya/Bregenz doğumludur. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul ve Ankara’da tamamlamıştır.1965’te Ankara Atatürk Lisesi’nden mezun olmuştur. 1968 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih bölümünü bitirmiştir. Daha sonraları Viyana Üniversitesi’nde Slavistik ve Orientalistik okumuştur.
Yüksek lisans çalışmasını Chicago Üniversitesi’nde Prof. Halil İnalcık ile yapmıştır. 1978’de A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden “Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler” adlı tezi ile doktora derecesi almıştır. 1979’da “Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu” adlı çalışmasıyla doçent, 1989 yılında da profesör olmuştur. Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Strazburg, Yanya, Sofya, Kiel, Cambridge, Oxford ve Tunus Üniversitelerinde misafir öğretim üyeliği yapmış, seminerler ve konferanslar vermiştir. Yerli ve yabancı bilimsel dergilerde 16. yüzyıl ila 19. yüzyılı Osmanlı tarihi ve Rusya tarihi ile ilgili makaleleri yayımlanmıştır.
1989-2002 yılları arasında Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde İdare Tarihi Bilim Dalı Başkanı olarak görev yapmış, 2002’de Galatasaray Üniversitesi’ne, 2 yıl sonra da Bilkent Üniversitesi’ne geçmiştir. 2005 yılında Topkapı Sarayı Müdürlüğü görevine atanmıştır. Halen de bu görevini yürütmektedir. Şu anda Galatasaray Üniversitesi’nde de tarih dersleri vermektedir. İlber Ortaylı ayrıca Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyesi ve Avrupa İranoloji Cemiyeti üyesidir.
“İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı”, “Osmanlı Barışı” ve “Bir Ömür Nasıl Yaşanır?” gibi onlarca kült esere imza attı.
“TARİH, SADECE BİLİM DEĞİL, BİR MİLLETİN HAFIZASIDIR”
Ana dili gibi konuştuğu çok sayıda dil (Almanca, Fransızca, Rusça, İtalyanca vb.) ve derin Osmanlı-Rus tarihi bilgisiyle uluslararası bir otorite kabul ediliyordu.
“Tarih, sadece bir bilim değil, bir milletin hafızasıdır.” sözüyle genç kuşaklara tarih bilincini aşılayan Ortaylı, sadece akademik çalışmalarıyla değil, kendine has üslubuyla da geniş halk kitlelerinin sevgisini kazanmıştı.
Akademisyenliğinin yanında yaptığı bazı tv programları
Akademik çalışmalarının yanı sıra televizyon programlarıyla da geniş kitlelere ulaşan Ortaylı;
· TRT’de yayınlanan “İlber Ortaylı ile” adlı belgesel
· NTV’de yayınlanan “İlber Ortaylı ile Tarih Dersleri”
· Bloomberg HT’de yayınlanan “Zaman Kaybolmaz”
· TV100’de Okan Bayülgen ile birlikte “Muhabbet Kralı”
gibi programlarla tarih bilgisini geniş kitlelere aktarmıştır.
Ayrıca uzun yıllardır çeşitli gazeteler tarih dergilerinde köşe yazıları kaleme alıyordu.
İlber Ortaylı, tarih alanındaki çalışmalarından dolayı birçok ödüle layık görülmüştür. Bunlar arasında:
· 2001 Aydın Doğan Ödülü
· Rusya tarafından verilen Puşkin Madalyası (2007)
· Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (2017)
gibi önemli ödüller bulunuyor.
İlber Ortaylı’nın Ayşe Özdolay ile olan evliliğinden bir kızı bulunuyor. 27 Mart 1982 tarihinde dünyaya gelen kızının adı Tuna Ortaylı Kazıcı’dır.
Yayınlarından bazıları:
– Tarihin İzinde, Profil Yayıncılık, İstanbul, 2008.
– Türkiye Teşkilat ve İdare Tarihi, Cedit Neşriyat, Ankara, 2007.
– Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek: Üç Kıtada Osmanlılar, Timaş Yayınları, İstanbul,2007.
– Tanzimat’tan Cumhuriyete Yerel Yönetim Geleneği, Hil, İstanbul, 1985.
– İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, Hil, İstanbul, 1983.
– Osmanlı İmparatorluğunda Alman Nüfusu, Kaynak Yayınları, İstanbul, 1983.
– Gelenekten Geleceğe, Hil, İstanbul, 1982.
– Türkiye İdare Tarihi, TODAİE No. 180, Ankara, 1979.
– İlhan Tekeli’yle birlikte, Türkiye’de Belediyeciliğin Evrimi, Türk İdareciler Derneği,1978.
Kaynak: Haber Merkezi