Milli savunma Bakanı Yaşar Güler ve İngiltere Savunma Bakanı John Healey 25 Mart’ta Londra’da Türkiye’nin 20 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağı satın alması sürecinin bir parçası olarak bir destek anlaşmasına imzaladı.
Anlaşma süreçlerine kadar neler yaşandı?
Milli Savunma Bakanlığı‘nın açıklamasında proje kapsamında uçak, ekipman ve mühimmat alımına ilişkin ana sözleşmenin Ekim 2025’te imzalandığı belirtildi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın 27 Ekim’deki Türkiye ziyaretine Eurofighter Typhoon anlaşması damgasını vurmuştu.
Starmer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile katıldığı imza töreninde Türkiye’ye 20 savaş uçağı satılacağını söylemişti.
Türkiye neden 4+ nesil uçakları istiyordu?
Türk Hava Kuvvetleri‘nin ileriye dönük planlama belgelerinde, mevcut F-16’ların 2030’lu yıllardan itibaren kademeli olarak devreden çıkartılacağı kaydediliyor.
Türkiye’nin F-35 krizi sonrası öncelikli planı elindeki F-16 envanterini ABD’den alınacak modernizasyon kitleriyle yenilemek üzerineydi.
Ancak Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Kasım 2024’te bu projenin ertelendiğini açıklamıştı.
Güler, envanterdeki F-16’ların modernizasyon projesinin TUSAŞ’a devredildiğini, bunun için ayrılan parayla “40 tane F-16 Blok 70 Viper uçağı alınacağını” söyledi.
Dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kullandıkları savaş uçakları çoğunlukla dördüncü nesil ve ara formül olarak bulunan 4+ nesilden oluşuyor.
F-16’ların en gelişmiş varyasyonları dört ve 4+ nesil olarak kategorilendiriyor.
İngiltere’den alınan 20 adet Typhoon da 4.5 nesil kategorisinde.
EUROFİGHTER’DA İMZALAR ATILDI!
Uzmanlardan savaş uçağı yorumları
Uzmanlar Eurofighter’ın işletme maliyetlerinin yüklü oluşunun dezavantajları arasında sayılabileceğini söylüyor.
Kayaoğlu, “Türkiye’nin bugüne kadar ne üretiminde pay aldığı ne uçurduğu ne de bakım onarımını yaptığı bir uçak, dolayısıyla bazı şeyleri sıfırdan öğrenmemiz gerekir” diyor.
Uzmanlara göre tek motorlu F-16’ya kıyasla Eurofighter daha ağır, daha büyük ve daha güçlü bir çift motorlu avcı uçağı. Bu nedenle daha fazla yakıt tüketiyor ve iki kat daha fazla motor sistemine bakım ve onarım gerektiriyor.
F-16 ve Eurofighter arasındaki farklar
Justin Bronk, RUSI düşünce kuruluşunda hava kuvvetleri ve hava savaşları konusunda uzman bir isim olarak tanınıyor.
Eurofighter Typhoon ve F-16’ların arka koltuklarında da uçuş deneyimi olan Bronk, BBC Türkçe’ye iki uçak arasındaki temel farkın Eurofighter’ın F-16’ya kıyasla önemli ölçüde daha fazla itme gücüne sahip olması olduğunu söylüyor.
Eurofighter, daha alçak bir kanat yüklemesi sayesinde 25 bin fitin üzerindeki irtifalarda, daha yüksek G kuvvetinde dayanabiliyor ve dikey manevraları yapabiliyor.
Justin Bronk bu iki uçağa sahip olacak bir ülkenin, uçakların birbirlerini tamamlayıcı özelliklerinden de yararlacağını söylüyor:
“Birbirlerini iyi tamamlıyorlar. Eurofighter, Meteor ve AMRAAM füzeleriyle, yüksek irtifalarda ve hızlarda, havadan havaya savaşta mükemmel performans gösterirken, aynı zamanda yer hedeflerin söz konusu olduğunda da saygın yetenekleri var.
“F-16 ise düşük irtifalarda ve hızlarda, farklı rolleri yerine getirebilişiyle öne çıkıyor. Havadan havaya savaş noktasında da kabiliyetli ve son derece çevik bir savaş uçağı”
Türkiye’nin İngiltere ile imzaladığı destek anlaşmasıyla gündeme gelen 4. nesil Typhoon‘lar, modern hava harbinin en çevik ve güçlü aktörlerinden biri olarak kabul ediliyor. F-16’lardan farklı olarak “çift motorlu” ve “delta kanat” yapısıyla öne çıkan bu 4.5 nesil jetin güncel teknik ve genel özellikleri şunlardır:
Eurofighter’ın teknik özellikleri ve performansı
Eurofighter, özellikle yüksek irtifada sağladığı üstünlükle biliniyor.
- Motor Gücü: 2 adet Eurojet EJ200 turbofan motor (Her biri yaklaşık 20.000 libre itki sağlar).
- Maksimum Hız: 2.0 Mach+ (Yaklaşık 2.495 km/s).
- Süperseyir (Supercruise): Art yakıcı (afterburner) kullanmadan ses hızının üzerinde uçabilme yeteneği (Yakıt tasarrufu ve gizlilik sağlar).
- Servis Tavanı: 65.000 feet (Yaklaşık 19.800 metre).
- Menzil: 2.900 km (Harici yakıt tanklarıyla artırılabilir).
- G Limiti: +9g / -3g (İnanılmaz bir manevra kabiliyeti sunar).
Silah sistemleri
Türkiye’nin bu uçağa yönelmesindeki en büyük etkenlerden biri, taşıyabildiği stratejik silahlardır:
- Meteor Füzesi: Dünyanın en gelişmiş görüş ötesi (BVR) havadan havaya füzesidir. 150 km menzile kadar “kaçışsız bölge” sunar.
- Mühimmat İstasyonları: Gövde altında ve kanatlarda toplam 13 adet silah istasyonu bulunur.
- Hava-Yer Yeteneği: Hassas güdümlü bombalar (Paveway serisi) ve seyir füzeleri (Storm Shadow) taşıyabilir.
- Top: 27 mm Mauser BK-27 döner namlulu top sistemi.
Radar teknolojisi
Türkiye’nin alacağı modellerde (Tranche 3 veya 4 seviyesinde olması bekleniyor) en kritik özellik AESA Radar teknolojisidir:
- Captor-E AESA Radar: Düşmanı çok uzak mesafeden tespit ederken, kendi radar izini gizleyebilir. Elektronik harp saldırılarına karşı son derece dirençlidir.
- PIRATE IRST: Kızılötesi arama ve takip sistemi. Radarını açmadan (sessizce) düşman uçaklarının ısısını takip ederek onları avlayabilir.
- DASS (Savunma Yardımcı Alt Sistemi): Uçağı gelen füzelere karşı otomatik olarak koruyan, yanıltıcı ve karıştırıcı sistemler bütünüdür.
Neden Stratejik Bir Hamle?
- Çift Motor Avantajı: F-16 tek motorludur; Eurofighter ise iki motoruyla daha fazla itiş gücü ve beka (motorlardan biri dursa bile uçabilme) sağlar.
- Yüksek İrtifa Hakimiyeti: Ege ve Doğu Akdeniz gibi bölgelerde, rakiplerinden daha yüksekte ve daha hızlı uçarak taktiksel üstünlük kurar.
- NATO Uyumu: TSK envanterindeki tüm sistemlerle (AWACS, yakıt ikmal uçakları, yer istasyonları) tam uyumlu çalışır.
- Ara Formül: Milli muharip uçağımız KAAN tam kapasiteyle envantere girene kadar Türkiye’nin hava gücündeki teknolojik boşluğu dolduracaktır.
📌 Sıkça Sorulan Sorular: Türkiye’nin Eurofighter Typhoon Alımı
1. Türkiye neden F-16 yerine Typhoon alıyor? Aslında bu bir “yerine alma” değil, “tamamlama” sürecidir. Eurofighter, çift motorlu yapısı ve yüksek irtifa performansı ile tek motorlu F-16’ların ulaşamadığı irtifalarda (65.000 feet) hava hakimiyeti sağlar. F-35 programından çıkılması ve KAAN’ın seri üretime geçiş süreci arasında oluşabilecek teknolojik boşluğu kapatmak için “ara formül” olarak seçilmiştir.
2. Eurofighter Typhoon kaçıncı nesil bir savaş uçağıdır? Eurofighter Typhoon, 4.5 nesil (veya 4++ nesil) kategorisindedir. Gelişmiş AESA radarı, elektronik harp sistemleri ve düşük radar görünürlüğü sağlayan gövde yapısıyla, klasik 4. nesil uçaklardan çok daha üstün bir teknolojidir.
3. İngiltere ile imzalanan “destek anlaşması” ne anlama geliyor? 25 Mart’ta Londra’da imzalanan bu anlaşma, uçağın sadece satın alınmasını değil; idame, işletme, teknik servis ve lojistik desteği kapsamaktadır. Yani uçakların Türkiye’de uçurulması, bakımlarının yapılması ve parça tedariki için İngiltere ile tam bir iş birliği protokolü oluşturulmuştur.
4. Eurofighter’ın en büyük avantajı nedir? En büyük farkı “Meteor” adı verilen dünyanın en gelişmiş görüş ötesi füzesini kullanabilmesidir. Ayrıca “Supercruise” yeteneği sayesinde art yakıcı (afterburner) açmadan ses hızının üzerinde uçabilir, bu da düşman radarlarına yakalanma riskini azaltırken yakıt tasarrufu sağlar.
Kaynak: Haber Merkezi