ÖTV’siz Araç Alma Şartları 2026 — Hızlı Özet
Nisan 2026 itibarıyla engelli bireylere yönelik ÖTV muafiyeti kapsamı genişledi. Üç farklı engel grubuna farklı kurallar uygulanmaktadır:
- %90 ve üzeri engel: Tam ÖTV muafiyeti — özel tertibat şartı yok, araç yakınları tarafından kullanılabilir
- %40-%89 arası ortopedik engel: Araçta özel tertibat zorunlu, aracı yalnızca engelli birey kullanabilir
- %40+ ortopedik engel + ehliyet alamaz raporu (YENİ): Tertibat şartı olmadan, 10 yılda bir ÖTV’siz araç hakkı
- Fiyat üst limiti (2026): 2.873.900 TL (ÖTV ve KDV dahil)
- Yerlilik şartı: Aracın en az yüzde 40 yerli üretim olması zorunlu
- Satış kısıtı: 5 yıl dolmadan satılırsa ÖTV geri ödenir; 10 yıldan sonra ÖTV ödemeksizin satılabilir
ÖTV Muafiyeti Nedir? Ne Kadar Tasarruf Edilir?
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), araç fiyatlarının önemli bir bölümünü oluşturan ve alıcı tarafından ödenen yasal bir vergidir. Türkiye’de binek araçlara uygulanan ÖTV oranı, aracın motor hacmine ve fiyatına göre yüzde 45 ile yüzde 160 arasında değişmektedir. Engelli bireylere tanınan ÖTV muafiyeti ise bu verginin tamamından veya büyük bölümünden muafiyet anlamına gelmektedir.
Pratikte bu muafiyet şu anlama gelir: Piyasada 2.500.000 TL’ye satılan bir araç, ÖTV oranına bağlı olarak ÖTV dahil 1.000.000 TL ile 1.800.000 TL arasında bir vergi yükü taşıyabilir. ÖTV muafiyetiyle bu tutarı ödemeden araç edinmek, Türkiye’nin en büyük engelli destek politikalarından birini oluşturmaktadır.
Neden Bu Kadar Önemli?
ÖTV muafiyeti sayesinde aynı araç, engelli bir birey tarafından piyasa fiyatının çok altında alınabilmektedir. Örneğin vergiler dahil 2.500.000 TL piyasa değeri olan bir araçta ÖTV muafiyeti 500.000 TL ile 1.000.000 TL arasında doğrudan tasarruf sağlayabilmektedir. Bu rakam, aracın fiyatına ve motor hacmine göre önemli ölçüde değişmektedir.
Engel Oranına Göre Üç Farklı Grup ve Kuralları
2026 itibarıyla ÖTV muafiyeti üç farklı engel grubunu kapsamaktadır. Her grubun hakları, kısıtlamaları ve araç kullanım şartları birbirinden önemli ölçüde farklıdır. Hangi gruba girdiğinizi bilmek, hem hakkınızı eksiksiz kullanmanız hem de gereksiz işlemlerden kaçınmanız açısından kritiktir.
| Engel Grubu | Muafiyet Türü | Özel Tertibat | Aracı Kim Kullanır | Yeniden Alım |
|---|---|---|---|---|
| %90 ve üzeri | Tam ÖTV Muafiyeti | Zorunlu değil | Engelli + belirli akrabalar veya vekâletli sürücü | 10 yılda bir |
| %40-89 ortopedik | Özel Tertibatlı Muafiyet | Zorunlu | Yalnızca engelli birey | 10 yılda bir |
| %40+ ortopedik + ehliyet alamaz (YENİ) | Tam ÖTV Muafiyeti | Zorunlu değil | Engelli + belirli akrabalar | 10 yılda bir |
Yüzde 90 ve Üzeri Engelliler: Tam ÖTV Muafiyeti
Engel oranı yüzde 90 ve üzerinde olan bireyler, Türkiye’deki en geniş ÖTV muafiyetinden yararlanmaktadır. Bu gruptaki bireyler herhangi bir ehliyet şartı olmaksızın araç satın alabilir; satın alınan aracı bizzat kullanmaları da zorunlu değildir.
Bu gruba giren bireylerin dikkat etmesi gereken iki kritik şart şunlardır:
- Fiyat limiti: Vergiler dahil araç fiyatı 2.873.900 TL’yi aşmamalıdır. Bu sınırı aşan araçlar engel oranı ne olursa olsun muafiyet kapsamına girmez.
- Yerlilik oranı: Satın alınacak araçta en az yüzde 40 yerlilik oranı aranmaktadır.
Engelli sağlık kurulu raporunda “ÖTV muafiyetli araç kullanabilir” ibaresinin bulunması gerekmektedir. Bu ibare yoksa, yalnızca yüzde 90 engel oranını gösteren rapor tek başına yeterli olmayabilir. Yetkili hastaneden rapor alırken bu detayı mutlaka belirtin.
Yüzde 90 Üzeri Engellilerde Araç Kullanım Hakkı
Engeli trafiğe çıkmaya uygun olmayan yüzde 90 üzeri bireylerde araç şu kişiler tarafından kullanılabilir:
- Engelli bireyin eşi
- Kanuni mümessili (vasi)
- Üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar (anne, baba, kardeş, çocuk, torun, yeğen vb.)
- Noter onaylı iş akdiyle istihdam edilmiş bir sürücü
Yüzde 40-89 Arası Ortopedik Engelliler: Özel Tertibat Şartı
Engel oranı yüzde 40 ile yüzde 89 arasında olan ortopedik engelliler de ÖTV muafiyetinden yararlanabilir; ancak bu grup için iki ek şart geçerlidir.
Birinci şart — Özel tertibat: Satın alınacak aracın hareket ettirici aksamında engellilik durumuna uygun özel tertibat bulunması zorunludur. Bu tertibat, kişinin engeline göre farklılaşmaktadır: Gaz/fren pedallarının el ile kullanılabilmesi, direksiyon yardımcı sistemleri gibi donanımlar bu kapsamda değerlendirilebilir.
İkinci şart — Bizzat kullanım: Bu grupta yer alanlar, aracı yalnızca kendileri kullanabilir. Yüzde 90 üzeri gruptaki gibi akraba veya vekâletli sürücü hakları geçerli değildir.
Yüzde 60 veya yüzde 70 engel oranına sahip bireyler için özel bir düzenleme bulunmamaktadır; bu kişiler doğrudan yüzde 40-89 grubunun kurallarına tabidir.
2026 Yeni Hak: Ehliyet Alamayan Yüzde 40 ve Üzeri Ortopedik Engelliler
2026 yılının en önemli ÖTV düzenlemesi bu başlıkta gizlidir. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni kanunla birlikte, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan yüzde 40 ve üzeri engelli bireyler de ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek.
Eski Uygulama vs. Yeni Düzenleme
Eski uygulama: Yüzde 40-89 arası engelliler özel tertibat yaptırarak ve aracı bizzat kullanarak ÖTV muafiyetinden yararlanabiliyordu. Ehliyet alamayanlara bu hak tanınmıyordu.
Yeni düzenleme (2026): Ortopedik engeli nedeniyle sağlık kurulundan “sürücü belgesi alamaz” raporu alan yüzde 40 ve üzeri bireyler, özel tertibat şartı aranmaksızın 10 yılda bir ÖTV’siz araç satın alabilecek.
Bu grubun araç kullanım hakları yüzde 90 üzeri grupla benzerdir; araç belirli akrabalar veya vekâletli sürücüler tarafından kullanılabilir.
Dikkat: Bu hak uygulanabilmesi için sağlık kurulu raporunun “ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamaz” ibaresini açıkça taşıması gerekmektedir. Bu ibareyi içermeyen raporlar yeni muafiyet hakkı kapsamında değerlendirilemeyebilir.
2026 Araç Fiyat Limiti ve Yerlilik Şartı
ÖTV muafiyetinden yararlanmak için satın alınacak aracın iki temel şartı birlikte karşılaması gerekmektedir: Fiyat limiti ve yerlilik oranı.
2026 ÖTV Muafiyeti Fiyat Üst Limiti: 2.873.900 TL (vergiler dahil)
2025 limiti: 2.290.200 TL → 2026 artışı: yaklaşık yüzde 25,5
Yerlilik şartı: Aracın en az yüzde 40 yerli üretim olması zorunludur.
Bu iki şartı birlikte sağlamayan araçlar; engel oranı, engel türü veya belgeler ne olursa olsun muafiyet kapsamına girmemektedir.
Motor Silindir Hacmi Şartı Kaldırıldı — Büyük Değişiklik
Önceki uygulamada binek otomobillerde motor silindir hacmi sınırı belirleyici bir kriterdi. Yeni düzenlemeyle bu sınır kaldırıldı; artık yalnızca vergiler dahil satış bedeli ve yerlilik oranı esas alınmaktadır. Bu değişiklik, limiti aşmamak koşuluyla daha büyük motor hacimli araçların da muafiyet kapsamına girmesinin önünü açtı.
ÖTV Muafiyetli Araç Modelleri Listesi 2026
Yüzde 40 yerlilik şartı, muafiyet kapsamındaki araç sayısını önemli ölçüde sınırlandırmaktadır. 2026 itibarıyla bu şartı karşılayan başlıca marka ve modeller şöyledir:
| Marka | Model | Fiyat Aralığı (Yaklaşık) |
|---|---|---|
| Togg | T10X V1 RWD Standart Menzil | Limit dahilinde |
| Togg | T10X V1 RWD Uzun Menzil | Limit dahilinde |
| Togg | T10F (sedan) | Limit dahilinde |
| Fiat | Egea Sedan | Limit dahilinde |
| Fiat | Egea Cross | Limit dahilinde |
| Renault | Clio | Limit dahilinde |
| Renault | Megane Sedan | Limit dahilinde |
| Renault | Duster | Limit dahilinde |
| Toyota | Corolla Sedan | Limit dahilinde |
| Toyota | Corolla Hybrid | Limit dahilinde |
| Toyota | C-HR | Limit dahilinde |
| Hyundai | i20 | Limit dahilinde |
| Hyundai | Bayon | Limit dahilinde |
Araç fiyatları bayilerdeki stok durumu ve donanım paketine göre değişiklik göstermektedir. Muafiyet uygulanmadan önceki fiyat yani ÖTV dahil piyasa fiyatının 2.873.900 TL altında olması şartı aranmaktadır. Güncel fiyat bilgisi için yetkili bayilerle iletişime geçilmesi önerilir.
ÖTV Hesaplama Tablosu: Gerçek Tasarruf Ne Kadar?
ÖTV muafiyetinin sağladığı tasarruf, aracın fiyatına ve motor hacmine bağlı ÖTV oranına göre büyük farklılıklar göstermektedir. Aşağıdaki tablo, farklı fiyat dilimlerinde ÖTV’li ve ÖTV’siz fiyat arasındaki farkı somutlaştırmaktadır.
| ÖTV’siz Araç Fiyatı | ÖTV Oranı (örnek) | ÖTV Tutarı | ÖTV Dahil Piyasa Fiyatı | Tasarruf |
|---|---|---|---|---|
| 800.000 TL | %45 | 360.000 TL | ~1.160.000 TL | 360.000 TL |
| 1.000.000 TL | %80 | 800.000 TL | ~1.800.000 TL | 800.000 TL |
| 1.200.000 TL | %100 | 1.200.000 TL | ~2.400.000 TL | 1.200.000 TL |
| 1.350.000 TL | %110 | 1.485.000 TL | ~2.835.000 TL | 1.485.000 TL |
Tablo yaklaşık değerler içermektedir. ÖTV oranı motor hacmi ve matrah bandına göre farklılık göstermektedir. KDV hesaplamaları tabloya dahil edilmemiştir. Kesin tasarruf tutarı için yetkili bayiden ÖTV’li ve ÖTV’siz fiyat karşılaştırması istemeniz önerilir.
Örnek Senaryolar: Engel Oranına Göre Hesaplamalar
Soyut rakamlar yerine gerçek hayata yakın örnekler üzerinden muafiyetin nasıl çalıştığını görelim:
Senaryo 1 — Yüzde 95 Engelli, Fiat Egea Sedan Alıyor
Engel oranı: Yüzde 95 — Tam ÖTV muafiyeti grubuna giriyor
Aracın ÖTV’siz fiyatı: Yaklaşık 700.000 TL
ÖTV oranı: Yaklaşık yüzde 45
ÖTV tutarı: Yaklaşık 315.000 TL
Normal piyasa fiyatı (ÖTV dahil): Yaklaşık 1.015.000 TL
Aracı kendisi kullanamayan bu birey, eşi veya üçüncü dereceye kadar akrabası aracılığıyla kullanabilir.
Senaryo 2 — Yüzde 65 Ortopedik Engelli, Toyota Corolla Alıyor
Engel oranı: Yüzde 65 — Özel tertibat şartlı muafiyet grubuna giriyor
Aracın ÖTV’siz fiyatı: Yaklaşık 900.000 TL
ÖTV oranı: Yaklaşık yüzde 80
ÖTV tutarı: Yaklaşık 720.000 TL
Normal piyasa fiyatı (ÖTV dahil): Yaklaşık 1.620.000 TL
Özel tertibat maliyeti: Yaklaşık 30.000 – 80.000 TL (tertibat türüne göre)
Bu birey, aracı bizzat kullanmak zorundadır. Yalnızca kendi kullanımına yönelik alınabilir.
Senaryo 3 — Yüzde 50 Ortopedik Engelli, Ehliyet Alamaz Raporu Var (YENİ HAK)
Engel oranı: Yüzde 50 — Yeni TBMM kararıyla tanınan haktan yararlanıyor
Aracın ÖTV’siz fiyatı: Yaklaşık 800.000 TL
ÖTV oranı: Yaklaşık yüzde 60
ÖTV tutarı: Yaklaşık 480.000 TL
Normal piyasa fiyatı (ÖTV dahil): Yaklaşık 1.280.000 TL
Özel tertibat şartı aranmaz. Araç belirli akrabaları veya vekâletli sürücü tarafından kullanılabilir.
Aracı Kim Kullanabilir? Vekâletli Sürücü Kuralı
ÖTV muafiyetiyle alınan araçlarda “kim kullanabilir” sorusu hem en çok sorulan hem de en sık yanlış anlaşılan konular arasındadır. Kural, engel oranına göre farklılaşmaktadır.
| Engel Grubu | Araç Kullanım Hakkı |
|---|---|
| %90 ve üzeri (araç kullanabilir raporu) | Engelli birey araç kullanabiliyorsa kendi kullanır; kullanamıyorsa akraba veya vekâletli sürücü |
| %90 ve üzeri (araç kullanamaz) | Eş, kanuni mümessil, 3. dereceye kadar akraba, noter onaylı sürücü |
| %40-89 arası + özel tertibat | Yalnızca engelli birey — başkası kullanamaz |
| %40+ ortopedik + ehliyet alamaz (yeni) | Eş, kanuni mümessil, 3. dereceye kadar akraba, noter onaylı sürücü |
Kritik uyarı: ÖTV muafiyetiyle alınan araç yalnızca engelli bireyin ve yukarıda sayılan kişilerin kullanımına tahsislidir. Üçüncü kişilerin bu aracı düzenli olarak kullandığının tespiti halinde muaf tutulan ÖTV tahsil edilebilir ve idari yaptırım uygulanabilir.
Araç Kaç Yıl Sonra Satılabilir? 5 ve 10 Yıl Kuralı
ÖTV muafiyetiyle araç alındıktan sonra ne zaman satılabileceği konusu çok net kurallara bağlanmıştır:
| Satış Zamanı | ÖTV Yükümlülüğü |
|---|---|
| 5 yıldan önce satış | Muaf tutulan ÖTV’nin tamamı geri ödenir |
| 5-10 yıl arası satış | İlk iktisaptaki matrah esas alınarak o tarihteki oran üzerinden ÖTV ödenir |
| 10 yıldan sonra satış | ÖTV ödenmez — tamamen serbesttir |
| Engelliden engelliye satış | ÖTV muafiyeti devam edebilir; noter ve vergi dairesi işlemi gereklidir |
| Miras yoluyla intikal | Belirli istisnalar uygulanmaktadır |
Gerekli Belgeler ve Başvuru Süreci
ÖTV muafiyetinden yararlanmak için araç alım sürecinde belirli belgeler hazırlanmalı ve başvuru prosedürü doğru sırayla takip edilmelidir.
Emekliye ÖTV Muafiyeti Geldi mi? 2026 Gerçek Durum
İnternet ve sosyal medyada sıklıkla dolaşan “emeklilere ÖTV’siz araç müjdesi” haberlerine karşın, Nisan 2026 itibarıyla emeklilere yönelik herhangi bir ÖTV muafiyeti yasalaşmış değildir.
TBMM’ye sunulan bir teklif mevcuttur; ancak bu teklif henüz Genel Kurul’dan geçmemiştir. Teklifin yasalaşabilmesi için önce Meclis’te oylanması, ardından Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekmektedir. Mevcut durum itibarıyla emekliler ÖTV muafiyetinden yararlanamamaktadır.
Yanıltıcı haberlere dikkat: “Emekliye ÖTV muafiyeti çıktı” başlıklı haberler çoğunlukla teklif aşamasındaki gelişmeleri yasalaşmış gibi aktarmaktadır. Güncel ve doğru bilgiye ulaşmak için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve Resmî Gazete takip edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
ÖTV’siz araç için kaç engel oranı gerekiyor?
2026 itibarıyla üç farklı gruba ayrılmaktadır. Yüzde 90 ve üzeri engelliler tam muafiyetten yararlanır. Yüzde 40-89 arası ortopedik engelliler, araçlarına özel tertibat yaptırarak ve aracı bizzat kullanarak muafiyetten yararlanabilir. Yeni düzenlemeyle ehliyet alamayan yüzde 40 ve üzeri ortopedik engelliler de özel tertibat şartı olmaksızın ÖTV’siz araç satın alabilecek.
Engelli araç üst limiti 2026 ne kadar?
1 Ocak 2026 itibarıyla ÖTV muafiyeti kapsamında alınabilecek araçlarda vergiler dahil üst sınır 2.873.900 TL’dir. Bu tutarı aşan araçlar engel oranından bağımsız olarak muafiyet kapsamına girmemektedir.
Yüzde 40 engelli ÖTV muafiyetinden yararlanabilir mi?
Evet, iki farklı yolla. Ortopedik engelliler araçlarına özel tertibat yaptırarak ve aracı bizzat kullanarak muafiyetten yararlanabilir. Ayrıca yeni TBMM kararıyla; ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan yüzde 40 ve üzeri bireyler de tertibat şartı olmadan 10 yılda bir ÖTV’siz araç alabilecek.
ÖTV’siz araç kaç yıl sonra satılabilir?
ÖTV muafiyetiyle alınan araç 5 yıl dolmadan satılırsa muaf tutulan ÖTV tutarı geri ödenir. 5 ile 10 yıl arasında satılırsa ilk iktisaptaki matrah üzerinden ÖTV hesaplanır. 10 yılı doldurmuş araçlar ÖTV ödenmeksizin serbestçe satılabilir.
ÖTV’siz araçta yerlilik şartı nedir?
2026 düzenlemesiyle ÖTV muafiyetli araçların en az yüzde 40 yerlilik oranına sahip olması şartı getirildi. Bu nedenle muafiyet kapsamındaki modeller Togg, Fiat Egea, Renault (Clio, Megane, Duster), Toyota (Corolla, C-HR, Corolla Hybrid) ve Hyundai (i20, Bayon) ile sınırlı kalmaktadır.
Yüzde 60 veya yüzde 70 engelli araç alımında özel tertibat zorunlu mu?
Yüzde 60 ve yüzde 70 engel oranları için özel bir düzenleme yoktur. Bu bireyler yüzde 40-89 grubuna dahildir ve araçta özel tertibat zorunludur. Ayrıca aracı yalnızca kendileri kullanabilir.
Engelli ÖTV’siz araçta aracı kim kullanabilir?
Yüzde 90 ve üzeri engellilerde araç; engellinin kendisi, eşi, kanuni mümessili, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımları veya noter onaylı sürücü tarafından kullanılabilir. Yüzde 40-89 arası ortopedik engellilerde ise araç yalnızca engelli birey tarafından kullanılabilir.
Emekliye ÖTV muafiyeti çıktı mı?
Hayır. Nisan 2026 itibarıyla emeklilere yönelik ÖTV muafiyeti yasalaşmadı. TBMM’ye sunulan teklif hâlâ teklif aşamasındadır. Güncel bilgiye Resmî Gazete veya GİB resmi sitesinden ulaşabilirsiniz.
Motosiklet ÖTV muafiyeti kapsamında mı?
Evet. Yeni düzenlemeyle ehliyet alamayan ortopedik engelliler, motor silindir hacmi sınırlaması olmaksızın motosikletleri de ÖTV ödemeksizin satın alabilecek.
ÖTV muafiyetli araç her 10 yılda bir alınabilir mi?
Evet. İlk ÖTV muafiyetli araç alındıktan itibaren 10 yıl geçmeden yeni bir muafiyetli araç alınamaz. 10 yıl dolduktan sonra başvuru yapılarak tekrar yararlanılabilir.