Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen milli jet eğitim uçağı HÜRJET, İspanya Hava Kuvvetleri’nin yeni tercihi oldu. Madrid’deki Airbus tesislerinde atılan imzalarla Türkiye, tarihinde ilk kez bir Avrupa ve NATO üyesine insanlı askeri jet uçağı ihraç ediyor.
Madrid’de Tarihi İmza Töreni
Türk savunma sanayisi, yapılandırılırken bir kilometre taşına imza attı. TUSAŞ tarafından üretilen Türkiye’nin ilk milli jet eğitim uçağı HÜRJET’in İspanya Hava Kuvvetleri envanterine dahil edilmesi yönünde resmi süreç, başkent Madrid’in Getafe bölgesindeki Airbus tesislerinde düzenlenen törenle gerçekleşti.
Törene Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, İspanya Savunma Bakanlığı Devlet Sekreteri Maria Amparo Valcarce Garcia, Türkiye’nin Madrid Büyükelçisi Nüket Küçükel Ezberci, Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Gökhan Uçar, TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, İspanya Savunma Bakanlığı Silahlanma ve Malzeme Genel Müdürü Amiral Aniceto Rosique ile Airbus Savunma ve Uzay Şirketi Hava Gücü Sorumlusu Jean-Brice Dumont katıldı.
Sözleşmenin Ayrıntıları: 30 Uçak ve Ortak Üretim Modeli
Sözleşme kapsamında HÜRJET’lerin 2028’den itibaren teslim edilmeye başlanması ve 2030’a kadar yaklaşık 30 İspanyol Hava Kuvvetleri envanterinin doldurulması planlanıyor . Airbus Savunma ve Uzay Şirketi Hava Gücü Sorumlusu Jean-Brice Dumont, 2 bin 500 kişinin istihdam edildiğini belirtti.
Anlaşma kapsamında HÜRJET’ler, İspanyol Hava Kuvvetleri envanterindeki yıllanmış F-5 uçaklarının yerini alacak. Üretim modeli, iki ülke arasındaki sanayi iş birliğini derinleştirecek bir yapıda kurgulanacak: Uçakların bir kısmı Türkiye’de üretilerek İspanya’ya teslim edilecek, bir kısmı ise İspanya’da üretilecek. Türkiye’de üretilecek mevsimler için İspanyol yerel katkıları sağlayacak bir model benimsendi.
SSB Başkanı Görgün: “Bütün Dünyaya Duyuyoruz”
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, imza töreninin ardından yaptığı anlaşmanın resmi imzasının daha atılmadan önce, törenin duyuru amacını taşıdığını söyledi. Görgün, programın “gerçek bir müttefiklik iş birliği ve anlaşmaya kopya teşkilatının devam edeceğini” bir model üzerine kaydedildiğini vurguladı. Görgün ayrıca, Türkiye’nin insansız hava işlemlerinde çalışmasının ardından insanlı platformlarla da uluslararası pazarda karşılık bulmasından memnunluğunu ifade etti.
TUSAŞ Genel Müdürü Demiroğlu: “İlk Eğitim Uçağı İhracatımız”
TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, daha önceki açıklamalarında bu süreçte Türk savunma sanayisine yönelik bir “ilk” açısından dikkat çekmişti. Demiroğlu, TUSAŞ’ın günümüze kadarki ihracat oranları deniz, kara ve insansız hava araçları odaklı olduğunu, HÜRJET ile birlikte ilk kez bir eğitim planının yurt dışına çıktığını belirtmişti.
Avrupa Pazarında Stratejik Eşik
HÜRJET’in İspanya’ya ihracatı, Türk havacılık platformlarının yüksek teknoloji segmentinde bir AB ve NATO üyelerinin ülkeye girişlerinde gerçekleştirdiği ilk büyük yolculukta insanlı askeri jet uçağı satışı olması açısından kritik öneme sahiptir. Madrid Büyükelçisi Küçükel Ezberci, anlaşmanın HÜRJET’in üçüncü olduğunu ve bölge pazarlarının genişletilmesinin da önünü açacağını vurguladı.
Anlaşmaya bağlı olarak HÜRJET ile birlikte HAVELSAN tarafından boş Görev Planlama Sistemi‘nin İspanya’ya dağıtıldığı açıklandı. Sistem; Görev planlama, görev analizi ve görev sonrası değerlendirme süreçlerini tek çatı altında topluyor.
HÜRJET’in Teknik Özellikleri
HÜRJET, tek motorlu, tandem koltuklu ve modern aviyonik sistemlerle donatılmış çok amaçlı bir jet platformu olarak tasarlandı. Uçak; jet tekamül eğitiminin yanında hafif taarruz ve akrobasi gösterimi de icra edebiliyor.
Öne çıkan teknik özellikler:
- Motor: General Electric F404-GE-102 turbofan
- İtki: 17.600 lbf (78,3 kN)
- Uzunluk: 13,6 metre
- Kanat açıklığı: 9,5 metre
- Azami hızı: 1.4 Mach
- Servis tavanı: 13.716 metre (45.000 ft)
- Menzil: 2.222 km
- Yük Kapasitesi: 2.721 kg
- G limitleri: +8g / -3g
İlk uçuşunu 25 Nisan 2023’te gerçekleştirilen HÜRJET, 17 Nisan 2025’teki test uçuşlarında 1.2 Mach (yaklaşık 1.482 km/sa) hıza ulaşarak Türk bağlantılarında süpersonik jet eğitim alanında önemli hızda bir hız bırakmıştı.
Savunma Sanayisinde Yeni Dönem
Sektör ilişkileri, anlaşmanın iki arasındaki savunma sanayii ortaklığını yeni bir seviyeye taşımasını değerlendiriyor. İndra şirketinden Rafael Junco anlaşmasını “örnek teşkilat sürecek, lokomotif bir proje” olarak nitelendirirken, ITP Savunma Mühendislik direktörü Alfredo Lopez Diez ise Türkiye ile 20 yılı aşkın süredir devam eden işlerin birleştirildiğine dikkat çekti.
Kaynak: Haber Merkezi