Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu 2026
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi gereğince, esas sermayesi 1.250.000 TL ve üzerinde olan anonim şirketler sözleşmeli avukat bulundurmak zorundadır.
- Yasal dayanak: Avukatlık Kanunu m.35 — yükümlülük A.Ş.'lere özgü
- Sermaye sınırı (2026): 1.250.000 TL ve üzeri esas sermaye
- Limited şirket: Bu yükümlülük kapsamında değil
- Aylık ceza: Sanayi asgari ücretinin 2 katı — yaklaşık 80.662 TL/ay (2026)
- Sözleşme türü: Ücretli sözleşmeli avukatlık — ücret TBB tarifesine göre
- Denetim: Baro denetimi + Sanayi Bakanlığı idari yaptırım
Avukat Bulundurma Zorunluluğu Nedir? Yasal Dayanak
Türk hukukunda bazı büyük anonim şirketlerin bünyelerinde veya aracılığıyla devamlı biçimde avukat bulundurmaları zorunlu kılınmıştır. Bu zorunluluğun kaynağı doğrudan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesidir.
Maddenin amacı, büyük ticari organizasyonların hukuki süreçlerini profesyonel bir destek olmaksızın yürütmesinin yol açabileceği hak kayıplarını önlemek ve hukuki işlemlerin usulüne uygun yürütülmesini güvence altına almaktır.
Kanunun orijinal metninde yer alan "250.000 TL" ibaresi, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca 1.250.000 TL olarak güncellenmiştir. Zorunluluk yalnızca anonim şirketlere aittir.
"Devamlı avukat bulundurma" ifadesi; şirkete bağlı çalışan (ücretli avukat) ya da ücretli sözleşme ile avukatlık bürosundan hizmet alınması şeklinde yorumlanmaktadır.
Hangi Şirketler Zorunlu? Hangileri Muaf?
| Şirket Türü | Avukat Zorunluluğu | Sermaye Koşulu | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Anonim Şirket (A.Ş.) | ✓ Zorunlu | 1.250.000 TL ve üzeri | Avukatlık Kanunu m.35 kapsamı |
| Limited Şirket (Ltd.) | ✗ Zorunlu değil | — | Kanun kapsamı dışında |
| Kolektif Şirket | ✗ Zorunlu değil | — | Kanun kapsamı dışında |
| Komandit Şirket | ✗ Zorunlu değil | — | Kanun kapsamı dışında |
| Şahıs İşletmesi | ✗ Zorunlu değil | — | Kanun kapsamı dışında |
| Kooperatif | Tartışmalı | — | Bazı görüşlere göre kapsama girebilir; baro görüşü alınması önerilir |
| Kamu İktisadi Teşebbüsü | ✓ Zorunlu | Kamuya ait A.Ş. statüsünde ise | A.Ş. statüsündeki KİT'ler dahil |
2026 Sermaye Sınırı: 1.250.000 TL Nereden Geliyor?
Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi orijinalinde "250.000 TL esas sermayeli" anonim şirketleri kapsıyordu. Türk Ticaret Kanunu'nun asgari sermaye düzenlemesi ve enflasyon güncellemeleri kapsamında bu sınır 1.250.000 TL olarak revize edildi.
Sınırın hesaplanmasında esas alınan rakam şirketin esas (kayıtlı) sermayesidir, ödenmiş sermaye değil. Tescil edilmiş esas sermaye bu eşiğin üzerindeyse zorunluluk doğar.
Pratik kontrol: Şirketinizin esas sermayesini Ticaret Sicil Gazetesi'nden veya MERSIS kayıtlarından öğrenebilirsiniz. Sermaye artırımı yaparak bu sınırın üzerine çıkan şirketlerin en geç tescil tarihinden itibaren avukat bulundurması gerekir.
Limited Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu Var mı?
Bu soru Google'da en çok aranan sorulardan biridir. Yanıt nettir: Limited şirketlerde Avukatlık Kanunu m.35 kapsamında avukat bulundurma zorunluluğu yoktur.
Hukukçular arasında "TTK kapsamında büyük limited şirketler de dahil olmalı" yönünde görüşler bulunsa da yürürlükteki mevzuat bunu desteklememektedir. Yargıtay içtihadı da bu doğrultudadır.
Bununla birlikte, ticari hayatın karmaşıklığı göz önüne alındığında büyük limited şirketlerin de hukuki güvence açısından sözleşmeli avukat çalıştırması son derece tavsiye edilir — zorunlu olmasa da.
Nasıl Bir Avukat Alınmalı? Sözleşme Türleri
Avukatlık Kanunu m.35 "devamlı avukat bulundurma" diyorken bu ifade uygulamada iki biçimde karşılık bulur:
1. Ücretli (Bağımlı) Avukat — Şirket Kadrosunda
Avukat şirketin bordrosunda çalışır; aylık sabit maaş alır. İş akdi kurulur, SGK bildirimi yapılır. Avukat hem şirketin hem kendi barosunun disiplin hükümlerine tabidir.
- En güçlü uyum yöntemi — "devamlı avukat" ifadesini tartışmasız karşılar
- Avukata en az TBB asgari tarife üzerinde ücret ödenmesi zorunludur
- Avukat, şirket aleyhine dava açamaz
2. Avukatlık Bürosuyla Sözleşmeli Hizmet
Bağımsız bir avukat veya hukuk bürosuyla aylık sabit danışmanlık sözleşmesi yapılır. Şirket bünyesinde bulunmasa da avukat "devamlı" sıfatıyla şirkete hizmet verir.
- Uygulamada daha yaygın tercih — maliyeti daha öngörülebilir
- Sözleşmenin yazılı ve ücretli olması zorunlu
- Avukatın ilgili barosuna kayıtlı olması şart
A.Ş. Avukat Ücreti 2026: Asgari Tarife Ne Kadar?
Türkiye Barolar Birliği her yıl avukatlara ödenmesi gereken asgari ücret tarifesini günceller. Anonim şirketlerin sözleşmeli avukata ödemesi gereken asgari ücret bu tarife üzerinden hesaplanır.
| Avukatlık Hizmeti Türü | 2026 Asgari Aylık Ücret (Tahmini) | Not |
|---|---|---|
| Sözleşmeli danışmanlık (küçük A.Ş.) | 15.000 – 25.000 TL/ay | TBB tarife alt sınırı |
| Sözleşmeli danışmanlık (orta ölçekli A.Ş.) | 25.000 – 50.000 TL/ay | Şirket büyüklüğü ve iş yüküne göre |
| Kadrolu (bağımlı) avukat | 40.000 TL+ brüt/ay | TBB tarife + SGK maliyeti |
| Dava vekâleti (ek ücret) | Davaya göre ayrıca belirlenir | Sözleşme dışı dava ücreti eklenebilir |
Asgari tarife her yıl ocak ayında TBB tarafından yayımlanır. Kesin tutar için ilgili baronun 2026 ücret tarifesini inceleyin.
Ceza mı, avukat ücreti mi daha pahalı? 2026'da aylık ceza tutarı yaklaşık 80.662 TL iken sözleşmeli avukat için aylık 15.000-50.000 TL ödeniyor. Sadece maddi hesap açısından bile uyumsuzluk, avukat çalıştırmaktan çok daha pahalıya mal olmaktadır. Üstelik ceza birikmeye devam eder.
Uymayanlara Ceza: Aylık Ne Kadar?
Avukat bulundurma zorunluluğuna uymayan anonim şirketlere Avukatlık Kanunu m.35 kapsamında idari para cezası uygulanmaktadır.
Ceza formülü: Sanayi sektöründe çalışan işçilerin brüt asgari ücreti × 2
2026 brüt asgari ücret: 40.331,17 TL
Aylık ceza tutarı: 40.331,17 × 2 = ~80.662 TL/ay
Birikimli etki: Ceza her ay için ayrı ayrı uygulanır — zorunluluk başladıktan itibaren geçen her ay ceza birikir
Uygulayan kurum: Türkiye Barolar Birliği ve ilgili baro + Ticaret Bakanlığı idari denetimi
Denetim Nasıl Yapılıyor? Kim Denetliyor?
Avukat bulundurma zorunluluğunun denetimi birden fazla kurumu ilgilendiriyor:
- İlgili Baro: Avukatların hangi şirketlerde kayıtlı çalıştığı baro sicil kaydından takip edilir
- Ticaret Bakanlığı: Anonim şirketlerin denetim süreçlerinde bu yükümlülük kontrol kapsamına girebilir
- Şikâyet yolu: Rakip firmalar, ortaklar veya çalışanlar tarafından yapılan ihbarlar da denetim başlatabilir
Uygulamada denetim sıklığı bölgeden bölgeye ve baroya göre farklılık gösterse de son yıllarda denetim yoğunluğunun arttığı gözlemlenmektedir.
Zorunluluğa Uyum: Pratik Adımlar
- Sermaye kontrolü yapın. MERSIS veya Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden esas sermayenizi teyit edin. 1.250.000 TL eşiğini geçiyorsanız yükümlülük başlamış demektir.
- Avukat ya da hukuk bürosu seçin. Şirketinizin ihtiyaçlarına göre kadrolu avukat veya sözleşmeli danışman tercihini yapın. Her iki model de zorunluluğu karşılar; ancak sözleşme yazılı ve ücretli olmalıdır.
- Sözleşmeyi baro kaydıyla uyumlu düzenleyin. Avukatın ilgili barosunda kayıtlı olduğunu ve ruhsatının aktif olduğunu teyit edin.
- TBB asgari ücret tarifesine uygun ödeme yapın. Tarifenin altında sözleşme yapmak hem hukuka aykırıdır hem de avukatlık meslek etiğine aykırıdır.
- Sözleşmeyi saklayın. Denetim durumunda yazılı sözleşme, ödeme dekontu ve baro tescil belgesi zorunlu olacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu var mı?
Evet. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca esas sermayesi 1.250.000 TL ve üzerinde olan anonim şirketler sözleşmeli avukat bulundurmak zorundadır. Yükümlülük yalnızca A.Ş.'leri kapsar; limited ve şahıs şirketleri kapsam dışındadır.
Limited şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu var mı?
Hayır. Avukatlık Kanunu m.35 yalnızca anonim şirketlere zorunluluk getirmektedir. Limited şirketler bu yükümlülük kapsamında değildir. Ancak ticari güvence açısından büyük limited şirketlere de sözleşmeli avukat tavsiye edilir.
Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu 2026 sermaye sınırı nedir?
2026 yılı itibarıyla geçerli sınır 1.250.000 TL esas (kayıtlı) sermayelidir. Bu sınır Türk Ticaret Kanunu kapsamında güncellenmiştir. Esas sermaye bu tutarın üzerindeyse avukat bulundurma zorunludur.
Anonim şirket avukat zorunluluğu cezası ne kadar?
2026 yılında aylık ceza tutarı yaklaşık 80.662 TL'dir (brüt asgari ücret 40.331,17 TL × 2). Ceza her ay için ayrı ayrı uygulanır; zorunluluk başlangıcından itibaren geçen her ay birikir.
A.Ş. avukat bulundurma zorunluluğu ücreti ne kadar?
TBB 2026 asgari ücret tarifesine göre sözleşmeli danışmanlık için aylık 15.000 TL'den başlayan ücretler söz konusudur. Şirketin büyüklüğüne, iş yüküne ve baroya göre 25.000-50.000 TL arasında değişebilir. Tarifenin altında sözleşme yapılamaz.
Avukatlık Kanunu m.35 ne diyor?
Madde, esas sermayesi belirlenen tutarın üzerindeki anonim şirketlerin devamlı biçimde avukat bulundurmasını ve bu avukatlara en az asgari tarife üzerinde ücret ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Tam metin için mevzuat.gov.tr adresinden erişilebilir.
Sermaye artırımı yaparak eşiği geçtik, ne zaman avukat almak zorundayız?
Tescil tarihinden itibaren yükümlülük başlar. Ticaret sicilinde sermaye artırımı tescil edildiği anda zorunluluk doğar. Bu tarihten itibaren avukat sözleşmesi yapılmadan geçen her ay ceza hesabına dahil edilebilir.
Ücretsiz vekâletname veya tanıdık avukat bu zorunluluğu karşılar mı?
Hayır. Yalnızca dava için verilen vekâletname veya karşılıksız yapılan hukuki destek Avukatlık Kanunu m.35 kapsamındaki yükümlülüğü karşılamaz. Yazılı, ücretli ve sürekli bir sözleşme zorunludur.