TÜİK’in Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları, 2026 yılının ocak-mart döneminde iş gücü piyasasında dikkat çeken bir gerilemeye işaret etti. Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre, 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus bu dönemde 155 bin kişi artarak 66 milyon 740 bine ulaştı. Buna karşın iş gücü 353 bin kişi azalarak 35 milyon 116 bine geriledi.
Nüfustaki artışa rağmen iş gücünde yaşanan düşüş, çalışma çağındaki kişilerin önemli bir bölümünün iş gücü dışına çıkmasıyla açıklandı. TÜİK verilerine göre, yılın ilk çeyreğinde iş gücüne dahil olmayan nüfus 507 bin kişi artarak 31 milyon 624 bine yükseldi.
Aynı dönemde istihdam edilenlerin sayısı 301 bin kişi azalarak 32 milyon 221 bine indi. İşsiz sayısı ise 52 bin kişilik düşüşle 2 milyon 894 bin olarak kaydedildi. Böylece bir önceki dönemde yüzde 53,3 olan iş gücüne katılma oranı, ocak-mart döneminde yüzde 52,6’ya geriledi.
İşsizlik oranı ise yüzde 8,3’ten yüzde 8,2’ye düştü. 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı ise önceki çeyreğe göre değişmeyerek yüzde 15,2 seviyesinde kaldı.
Atıl iş gücü oranı yılın ilk çeyreğinde yüzde 30,4’e yükseldi
Yılın ilk üç ayında iş gücüne dahil olmayan nüfusta yaşanan yarım milyonu aşan artış, atıl iş gücü oranını yukarı taşıdı. Bir önceki dönemde yüzde 29,8, geçen yılın aynı döneminde ise yüzde 28 seviyesinde bulunan atıl iş gücü oranı, 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 30,4’e çıktı.
Arındırılmamış verilere göre, iş gücüne dahil olmayan nüfus geçen yılın aynı dönemine kıyasla 1 milyon 20 bin kişi arttı. Son beş yılda genel olarak 30-31 milyon bandında seyreden bu nüfus, bu yıl ilk kez 32 milyonun üzerine çıktı.
İş gücüne dahil olmayan nüfusun dağılımında farklı nedenler öne çıktı. Buna göre 2 milyon 949 bin kişi iş bulma ümidi olmadığı için, 2 milyon 466 bin kişi iş başı yapabilecek durumda olmasına rağmen iş aramadığı için, 66 bin kişi ise iş aramasına rağmen iş başı yapamayacak durumda olduğu için iş gücü dışında kaldı.
Ayrıca 5 milyon 851 bin kişi ev işleriyle meşgul olduğu, 4 milyon 138 bin kişi eğitim-öğretime devam ettiği, 3 milyon 927 bin kişi emekli olduğu, 7 milyon 861 bin kişi çalışamaz halde bulunduğu ve 4 milyon 945 bin kişi de diğer nedenlerle iş gücüne dahil olmadı.
Bu tabloya göre yaklaşık 2,9 milyon olan resmi işsiz sayısına, 2,9 milyonu aşan iş bulma ümidini kaybedenler ile çalışabilecek durumda olup iş aramayan yaklaşık 2,5 milyon kişi eklendiğinde, iş gücü piyasasının dışında kalan geniş işsiz kitlesi 8 milyon 309 bin kişiye ulaşıyor.
İstihdamda en büyük düşüş hizmet sektöründe yaşandı
2026 yılının ilk çeyreğinde mevsim etkisinden arındırılmış istihdam 32,2 milyon kişi olarak kaydedildi. İstihdam edilenlerin 19 milyon 95 bini hizmetler sektöründe yer alırken, 6 milyon 511 bini sanayide, 4 milyon 453 bini tarımda, 2 milyon 161 bini ise inşaat sektöründe çalıştı.
Bir önceki çeyreğe göre istihdam tüm ana sektörlerde geriledi. Bu dönemde tarımda 44 bin, sanayide 20 bin, inşaatta 48 bin, hizmet sektöründe ise 189 bin kişilik azalış yaşandı. Böylece istihdamdaki en belirgin düşüş hizmetler tarafında görüldü.
Sektörel dağılıma bakıldığında, çalışanların yüzde 59,3’ü hizmet sektöründe yer aldı. Sanayinin toplam istihdamdaki payı yüzde 20,2 olurken, tarım yüzde 13,8, inşaat ise yüzde 6,7 pay aldı.
Çalışma sürelerinde de sınırlı gerileme kaydedildi. Referans döneminde işbaşında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, 2026’nın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,3 saat azalarak 42,2 saate indi.