Avrupa Merkez Bankası (AMB) Başkanı Christine Lagarde, merkez bankalarının bağımsızlığına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Lagarde, küresel ekonominin büyük bölümünü temsil eden ülkelerde merkez bankası bağımsızlığının son yıllarda zayıfladığına işaret etti. Dünya GSYH’sinin yaklaşık yüzde 75’ini oluşturan ülkelerdeki merkez bankalarının yarısında, son 10 yılda “fiili bağımsızlık” açısından gerileme yaşandığını belirtti.
Ekonomi politikalarında alınan kararların siyasi açıdan zorlayıcı olabildiği dönemlerde merkez bankalarının bağımsızlığını korumasının daha güç hale geldiğini vurgulayan Lagarde, buna karşın güvenilirliğe en çok bu dönemlerde ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Lagarde’ın açıklamaları, enflasyonla mücadele, faiz kararları ve para politikası süreçlerinde merkez bankalarının siyasi baskılardan bağımsız hareket edebilmesinin önemini yeniden gündeme taşıdı.
Lagarde, küresel ekonomide arz kaynaklı dalgalanmaların daha sık yaşandığı, mali baskıların güçlendiği ve kamu kurumlarına duyulan güvenin zayıfladığı bir dönemde merkez bankası bağımsızlığının önemine dikkat çekti.
AMB Başkanı, merkez bankalarının yalnızca hukuki bağımsızlığa sahip olmasının yeterli olmadığını, bu bağımsızlığı etkin şekilde kullanabilmeleri için güvenilirliklerini de korumaları gerektiğini vurguladı.
Lagarde, Napolyon Bonapart’ın 1800’de kurulan Fransa Merkez Bankası üzerindeki etkisini zamanla artırmasını tarihsel bir örnek olarak hatırlattı. Önümüzdeki dönemde ekonomik ve siyasi baskıların, merkez bankalarına yönelik “müdahale eğilimini” daha da artırabileceği uyarısında bulundu.
Lagarde’dan merkez bankası bağımsızlığı uyarısı
Lagarde, 10-11 Haziran’da yapılacak AMB toplantısı öncesinde merkez bankası bağımsızlığının korunması için temel koşullara dikkat çekti.
AMB Başkanı, merkez bankalarının görev alanı ve hedeflerinin net biçimde tanımlanması gerektiğini belirtti. Ayrıca politika kararlarının kamuoyuna doğrudan ve şeffaf şekilde anlatılmasının toplumsal güven açısından kritik olduğunu vurguladı.
Para politikasının hareket alanının korunması gerektiğini söyleyen Lagarde, bu manevra alanının öncelikle mali disipline bağlı olduğunu ifade etti. Kamu maliyesinin sürdürülemez bir patikaya girdiği durumlarda, yalnızca yasal düzenlemelerin merkez bankası bağımsızlığını korumakta yetersiz kalabileceğini belirtti.
Lagarde’a göre yeni dönemde kredibilite, sadece açıklamalarla değil, atılan somut adımlarla kazanılan belirleyici bir unsur olacak.