Emtia piyasalarında tamamlanan haftada, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler, ABD'de açıklanan enflasyon verileri ve ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler fiyatlamalarda belirleyici oldu.
ABD-İran görüşmeleri petrol fiyatlarında oynaklığı artırdı
ABD ile İran arasında anlaşmaya yaklaşıldığına yönelik haber akışı, enerji piyasalarında risk primini kısmen düşürdü. Ancak anlaşmanın henüz kesinleşmemesi, petrol fiyatlarında oynaklığın yüksek kalmasına yol açtı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıların durdurulduğu ve anlaşma sürecinde ilerleme sağlandığı yönündeki açıklamaları, enerji arzına ilişkin endişeleri sınırladı. Buna karşın İran’dan gelen temkinli açıklamalar, piyasalarda kalıcı bir rahatlamayı engelledi.
ABD enflasyon verileri emtia fiyatlarını etkiledi
Hafta içinde açıklanan ABD enflasyon verileri, emtia fiyatlamalarında belirleyici oldu. ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 arttı. Çekirdek enflasyon ise yıllık yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşti. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon baskılarının sürdüğüne işaret etti.
Üretici fiyatlarında da enerji kaynaklı artışlar öne çıktı. ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) mayısta aylık yüzde 1,1, yıllık yüzde 6,5 yükseldi. Nihai talepteki enerji artışı, üretici fiyatlarını yukarı çekti.
Fed beklentileri ve tahvil piyasası
Veriler, Fed’in yakın vadede faiz indirimine gitmeyeceği beklentisini güçlendirdi. Bu durum özellikle faiz getirisi olmayan değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu.
Analistler, Fed Başkanı Kevin Warsh’un başkanlık edeceği ilk FOMC toplantısının piyasalar açısından kritik olacağını belirtiyor. Açıklamalarda verilecek sinyallerin, emtia fiyatları üzerinde belirleyici olacağı ifade ediliyor.
Ayrıca Fed iletişimindeki olası değişiklikler ile faiz patikasına ilişkin mesajların, dolar endeksi ve tahvil faizleri üzerinden piyasalarda oynaklığı artırabileceği değerlendiriliyor. Jeopolitik gelişmelerin de enerji fiyatları üzerindeki etkisini sürdürdüğü belirtiliyor.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 5 baz puan düşerek yüzde 4,49’a geriledi. Dolar endeksi ise yüzde 0,3 azalışla 99,7 seviyesinde haftayı tamamladı.
Değerli metallerde karışık seyir
Değerli metallerde Fed’in sıkı para politikasını sürdürebileceği beklentisi altın ve platin üzerinde baskı yarattı. Buna karşılık gümüş ve paladyum pozitif ayrıştı.
Altın, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerden destek bulsa da ABD enflasyon verileri sonrası Fed’e yönelik “şahin” beklentilerle geriledi.
Analistlere göre bu hafta fiyatlamalarda tahvil faizleri ve Fed beklentileri jeopolitik risklerden daha etkili oldu. Ayrıca altın destekli ETF çıkışları ve zayıf fiziki talep de fiyatları baskıladı.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında paladyum yüzde 4,4 ve gümüş yüzde 0,1 yükseldi. Platinde yüzde 3,3, altında ise yüzde 2,6 düşüş görüldü.
Baz metallerde karışık görünüm
Baz metallerde Çin ekonomisine ilişkin veriler, Orta Doğu kaynaklı arz riskleri ve maliyet baskıları etkili oldu.
Çin’in işlenmemiş bakır ithalatındaki aylık yüzde 1,3 düşüşe rağmen arz endişeleri ve ABD ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler fiyatları destekledi. Ancak bu etki sınırlı kaldı.
Hafta genelinde bakır ve çinko fiyatları yükselirken nikel, kurşun ve alüminyum geriledi.
Petrol ve doğal gaz fiyatları geriledi
Petrol fiyatları, Orta Doğu’daki arz riskleri ile ABD-İran görüşmelerine ilişkin haber akışı arasında dalgalandı.
Hafta başında Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişeleri fiyatları destekledi. Ancak ABD ile İran arasında anlaşmaya yaklaşıldığına yönelik haberler, risk primini düşürdü.
Trump’ın saldırıların durdurulduğunu açıklaması ve anlaşma sürecindeki ilerleme Brent petrolü aşağı çekti. Buna karşın İran’ın temkinli tutumu belirsizliği sürdürdü.
Aynı dönemde rafineri kullanım oranı yüzde 95,3’e yükseldi. OPEC+ ise temmuz üretimini günlük 188 bin varil artırma kararı aldı.
Bu gelişmelerle Brent petrol haftayı yüzde 6,5 düşüşle, doğal gaz ise yüzde 3,4 kayıpla tamamladı.
Tarım emtialarında karışık seyir
Tarım emtialarında ABD Tarım Bakanlığı verileri, Çin talebi ve iklim koşulları etkili oldu.
Kuraklık nedeniyle ABD kışlık buğday üretim tahmini aşağı çekildi. Bu durum arz endişelerini artırdı.
Buna karşın mısır ve soya fasulyesi üretim tahminlerinde önemli bir değişiklik yapılmadı. Güney Amerika’daki güçlü üretim beklentileri fiyat artışlarını sınırladı.
Hafta genelinde mısır, soya fasulyesi ve buğday fiyatları yükselirken pirinç geriledi.
Kakao, kahve ve pamuk piyasası
Batı Afrika’daki arz sorunları ve El Nino etkisi kakao fiyatlarını destekledi. Fildişi Sahili’nin temkinli satış politikası da fiyatları yukarı taşıdı.
ABD piyasalarında kakaoda yüzde 3,3, kahvede yüzde 3 ve şekerde yüzde 0,7 artış görüldü. Pamuk fiyatları ise yüzde 1,3 geriledi.