TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi toplantısında değerlendirmelerde bulunan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, küresel enerji sisteminin son dönemde önemli bir stres testiyle karşı karşıya kaldığını söyledi.
ABD ile İran arasında varılan geçici anlaşmanın piyasalarda olumlu karşılandığını belirten Birol, enerji arz güvenliği açısından en kritik başlığın Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin kesintisiz devam etmesi olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı'nın kapanma ihtimalinin uzun yıllar boyunca yalnızca olası bir risk olarak görüldüğünü hatırlatan Birol, son gelişmelerin bu senaryonun somut bir tehdit haline gelebileceğini gösterdiğini dile getirdi. Buna rağmen enerji piyasalarındaki dalgalanmanın sınırlı kalmasında iki önemli faktörün etkili olduğunu vurguladı.
Birol, küresel petrol piyasasında kriz öncesinde güçlü bir arz fazlasının bulunduğunu belirterek, bunun fiyatlar üzerindeki baskıyı azalttığını söyledi. Ayrıca IEA üyesi ülkelerin stratejik rezervlerinden piyasaya yaklaşık 400 milyon varillik petrol arz edilmesinin, enerji fiyatlarında daha sert yükselişlerin önüne geçtiğini kaydetti.
Kriz sürecinde dünya ekonomisinin ciddi bir riskle karşı karşıya kaldığını dile getiren Birol, Hürmüz Boğazı'nın haziran sonuna kadar kapalı kalması halinde küresel ekonominin "kırmızı hatta" girebileceği uyarısında bulunduklarını hatırlattı. Yaz aylarında seyahat sezonunun başlamasıyla petrol talebinin artacağına dikkat çeken Birol, mevcut mutabakatın piyasalarda rahatlama yarattığını ancak gözlerin önümüzdeki 60 günlük müzakere sürecine çevrildiğini söyledi.
Fatih Birol: "Vazo kırıldı", enerji ticaretinde yeni dönem başlıyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin küresel enerji ticaretinde kalıcı etkiler bırakacağını belirtti. Enerji piyasalarının artık geçmişteki koşullara dönmesinin mümkün olmadığını vurgulayan Birol, yaşanan sürecin sektör açısından önemli bir kırılma noktası olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin enerji piyasalarının gündeminde kalıcı hale geldiğini dile getiren Birol, "Vazo kırıldı. Artık onu eski haline getirmenin imkanı yok" değerlendirmesinde bulundu.
Enerji şirketleri, yatırımcılar ve hükümetlerin bundan sonraki süreçte Hürmüz Boğazı'nın yeniden kapanabileceği ihtimalini göz ardı edemeyeceğini söyleyen Birol, bu durumun ülkelerin enerji arz güvenliği politikalarını yeniden şekillendirmesine neden olduğunu kaydetti.
Küresel ölçekte enerji stratejilerinin gözden geçirildiğine dikkat çeken Birol, "Ülkeler enerji stratejilerini ve ortaklıklarını yeniden değerlendiriyor. Bundan sonra yeni ticaret yolları ortaya çıkacak, mevcut enerji ve ticaret rotaları da değişecek" ifadelerini kullandı.