Türkiye, yeni yol haritası kapsamında İstanbul Finans Merkezi’ni (İFM) yeşil finans alanında da uluslararası ölçekte öne çıkan bir merkez haline getirmeyi amaçlıyor. Bu doğrultuda yeşil finans ürünleri ile finansman araçlarının çeşitlendirilmesi planlanıyor.
2026-2029 dönemini kapsayan Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, finans sektöründe sürdürülebilirlik odaklı yeni uygulamaların hayata geçirilmesi bekleniyor.
2053 net sıfır hedefi için yeşil finansta 45 eylemlik yol haritası
Stratejiyle, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil finans ekosisteminin geliştirilmesi, uluslararası finansman kaynaklarına erişimin artırılması ve İFM’nin bu alandaki cazibesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Daha kurumsal, daha kısa haber spotu ya da sosyal medya paylaşımı tonunda da düzenleyebilirim.
Plan kapsamında, yeşil finansın yaygınlaştırılmasına yönelik düzenleyici altyapının sektörel ihtiyaçlar doğrultusunda güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu amaçla 3 ana başlık altında 11 hedef ve 45 eylem belirlenmiş bulunuyor.
Yeşil taksonomi, bütçeleme ve emisyon verileri için yeni düzenlemeler
2026-2029 döneminde Türkiye Yeşil Taksonomisi çalışmalarının tamamlanması, yeşil varlık oranı uygulamasının kapsamının genişletilmesi ve ödeme kuruluşlarına yönelik “Sektörel Sürdürülebilirlik Rehberi”nin hazırlanarak tamamlanması planlanıyor.
Strateji çerçevesinde, yeşil bütçeleme uygulamalarına ilişkin bir rehber hazırlanması öngörülüyor. Rehber aracılığıyla iklim değişikliği ve çevre odaklı değerlendirmelerin, merkezi yönetim bütçesinin hem hazırlık hem de uygulama aşamalarına dahil edilmesi amaçlanıyor.
Finans sektöründe farklı varlık sınıflarına yönelik sektörel ve tematik sürdürülebilirlik endekslerinin oluşturulması da planın öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.
Öte yandan bankalar ve finans kuruluşlarının daha sağlıklı fiyatlama yapabilmesi için şirketlerin tesis bazında doğrulanmış emisyon verilerine erişimini mümkün kılacak bir mekanizma kurulması planlanıyor. Bu doğrultuda gerekli teknik sistemlerin ve mevzuat düzenlemelerinin hayata geçirilmesi, finans kuruluşlarının söz konusu verilere erişiminin sağlanması hedefleniyor.
Yeşil finans ürünlerinin piyasa payı ve performansı düzenli izlenecek
Ulusal Yeşil Finans Stratejisi kapsamında, yeşil finansın büyümesini destekleyecek piyasa mekanizmalarının güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu amaç doğrultusunda, finansal piyasalarda yeşil finansman ürünleri ve araçlarının kullanımının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.
Plan çerçevesinde, yeşil finansman araçlarının çeşitlendirilmesi ve finansal sistem içindeki payının yükseltilmesi amaçlanıyor. Aynı zamanda bu ürün ve araçların piyasalardaki ağırlığının belirlenerek düzenli biçimde takip edilmesi öngörülüyor.
Çalışmaların 2028 yılı sonuna kadar tamamlanması, sonraki dönemlerde ise elde edilen veriler üzerinden piyasa gelişiminin izlenmesi planlanıyor.
Öte yandan Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefiyle uyumlu bir yeşil finansman mekanizması oluşturulması da hedefler arasında yer alıyor. Bu sistem aracılığıyla sürdürülebilir yatırımlara yönlendirilen kaynakların artırılması, yeşil finansal ürün ve araçlardan oluşan sermaye havuzunun büyüklüğünün hesaplanması öngörülüyor.
Kullandırılan finansman kaynaklarının tutarı ile bu kaynakların performansının her yıl raporlanması da plan kapsamında bulunuyor.
Devlet katkısı fonları ile Otomatik Katılım Sistemi (OKS) standart fonlarının portföylerinde sürdürülebilirlik temalı fonların oranı artırılacak. Söz konusu çalışmanın bu yıl tamamlanması planlanıyor.
Sürdürülebilirlik temalı sermaye piyasası araçları da yaygınlaştırılacak. Sektör temsilcileriyle gerçekleştirilecek istişare sonucunda konuyla ilgili politika önerilerinin 2027'de oluşturulması bekleniyor.
Sürdürülebilir tahviller ve yeşil krediler için yeni adımlar
Hazine ve Maliye Bakanlığının gerçekleştireceği tahvil ihraçlarında, sürdürülebilirlik temalı tahvillere de yer verilmesi planlanıyor.
İstanbul Finans Merkezi’nin sürdürülebilir finans alanında uluslararası ölçekte öne çıkan bir merkez haline gelmesi amacıyla kapsamlı çalışmalar yürütülecek. Bu doğrultuda İFM’ye yönelik bir yol haritası hazırlanacak.
İklim kaynaklı risklerin finansmanında kullanılmak üzere doğal afet tahvillerinin düzenli ihraç edilmesine ilişkin fizibilite çalışması da yapılacak.
Öte yandan, kamu destekli kredi uygulamalarında yeşil finansman öncelikli alanlardan biri olacak; çevreci ve sürdürülebilir yatırımların teşvik edilmesi hedeflenecek.
Yeşil teknolojiler ve sürdürülebilirlik için yeni teşvikler geliyor
Yeşil dönüşümün hızlandırılması amacıyla, yeşil patent başvuruları ve değerlendirme süreçlerinde teşvik edici uygulamaların hayata geçirilmesi planlanıyor.
Bu çerçevede, çevreci dönüşümü destekleyen AR-GE projelerine finansman sağlanacak. Yenilikçi yeşil teknolojilerin ticarileşme sürecini hızlandırmak amacıyla yarışmaların yanı sıra girişimcilere yönelik destek programları da devreye alınacak.
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’ne ilişkin ikincil düzenlemelerin ise yıl sonuna kadar tamamlanarak uygulamaya alınması hedefleniyor.
Öte yandan, yeşil finans alanında kurumsal yapı ve nitelikli insan kaynağının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülecek. Bu kapsamda sürdürülebilirlik raporlaması konusunda farkındalığın artırılması, düzenleyici kurumlar ile ilgili sektörlerin iklim ve çevre risklerine yönelik bilgi ve yetkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanıyor. İnsan kaynağının bu alanda güçlendirilmesine katkı sağlayacak faaliyetlerin desteklenmesi de planlanan adımlar arasında bulunuyor.