Sıfır Atık Hareketi doğrultusunda uygulamaya alınan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi kapsamında, yalnızca 10 günde 18 milyon 775 bin 861 ambalaj geri dönüşüm sürecine kazandırıldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistemde, 1 Temmuz’da başlayan ulusal entegrasyon döneminin ardından uygulama Türkiye geneline yayıldı. AA muhabirinin derlediği bilgilere göre 81 il ve 973 ilçede hayata geçirilen DOA sistemine vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi.
DOA sisteminde 10 günde yaklaşık 19 milyon ambalaj toplandı
Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kaynağında ayrı şekilde toplanması, dijital ortamda takip edilmesi ve yeniden ekonomiye kazandırılması amacıyla uygulamaya alındı.
Üzerinde DOA logosu bulunan uygun içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine veya manuel iade noktalarına teslim eden vatandaşlara, her ambalaj için 1 lira teşvik ödemesi yapılıyor.
İade makineleri üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin ardından kazanılan tutar, DOA mobil uygulamasında yer alan dijital cüzdana aktarılıyor.
Sistemin uygulanmaya başlamasından sonraki ilk 10 günde 18 milyon 775 bin 861 ambalaj toplandı. Aynı dönemde DOA sistemine kayıtlı kullanıcı sayısı da 1 milyon 992 bin 6’ya ulaştı.
Otel, restoran ve kafelere DOA sistemi için kayıt zorunluluğu
Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi kapsamında otel, restoran ve kafelerin, ekim ayı sonuna kadar Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt yaptırması gerekiyor. İşletmelerin ayrıca birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörünü de bu süre içinde belirlemesi zorunlu olacak.
Belirlenen tarihe kadar kayıt ve operatör seçimi işlemlerini tamamlamayan işletmelere, yürürlükteki mevzuat doğrultusunda idari yaptırım uygulanabilecek.
Sisteme dahil olan işletmelerde biriktirilen DOA logolu içecek ambalajları, yetkili saha operatörleri tarafından belirli aralıklarla toplanarak geri dönüşüm sürecine aktarılacak.
Geri dönüşüm zincirine kazandırılan her DOA logolu ambalaj karşılığında işletmelere 20 kuruş teşvik ödemesi yapılacak. Ambalajların toplanması, taşınması ve doğrulanmasına ilişkin tüm aşamalar ise dijital sistem üzerinden kayıt altına alınarak izlenebilir biçimde yürütülecek.
DOA sistemiyle ekonomiye yıllık 30 milyar liralık katkı hedefleniyor
Depozitosu Olan Ambalajlar sistemiyle Türkiye’de her yıl piyasaya sunulan yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüm sürecine kazandırılması hedefleniyor. Sistemin ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar lira katkı sağlaması öngörülüyor.
Uygulamanın ilk döneminde içecek ambalajlarındaki geri kazanım oranının yüzde 50 seviyesine yükseltilmesi planlanıyor. Sistemin ülke genelinde yaygınlaşması ve işlerlik kazanmasıyla bu oranın yüzde 80’e çıkarılması amaçlanıyor.
DOA sisteminin uzun vadeli istihdam etkisinin de önemli olması bekleniyor. Uygulamanın gelecek 20 ila 30 yıllık dönemde yaklaşık 20 bin kişiye yeni iş imkânı oluşturacağı tahmin ediliyor.