Yapay zeka yatırımları dünya genelinde hız kesmeden sürerken, bu dönüşümün ekonomik maliyetleri de daha belirgin hale geliyor. Ekonomistler, teknolojinin uzun vadede üretkenliği artırabileceğini belirtirken kısa vadede özellikle enerji, teknoloji ve inşaat sektörlerinde fiyat baskısını güçlendirdiğine dikkat çekiyor.
Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi’nin değerlendirmesine göre yapay zekâ yatırımlarının yol açtığı maliyet artışları, ABD’de bir hanenin aynı ürün ve hizmetleri satın alabilmek için geçen yıla kıyasla 375 dolardan fazla ek ödeme yapmasına neden oldu.
Yapay zekanın genel enflasyon üzerindeki etkisinin şimdilik sınırlı kaldığı belirtiliyor. Ancak yatırımların büyümesi ve altyapı ihtiyacının artmasıyla birlikte maliyet baskısının zaman içinde daha geniş bir sektör grubuna yayılabileceği öngörülüyor.
Yapay zeka yatırımları enerji ve elektronik fiyatlarını yükseltiyor
Yapay zeka yatırımlarının maliyetler üzerindeki en belirgin etkisi enerji sektöründe görülüyor. Yüksek miktarda elektrik tüketen veri merkezlerinin hızla çoğalması, mevcut üretim ve dağıtım altyapısı üzerindeki baskıyı artırıyor. Elektrik arzının veri merkezlerindeki büyümeye aynı hızda karşılık verememesi ise enerji fiyatlarını yukarı taşıyarak konut abonelerinin faturalarına zam olarak yansıyor.
Elektronik cihazlarda maliyet baskısı artıyor
Veri merkezlerinin bellek çiplerine yönelik güçlü talebi, yarı iletken üreticilerinin üretim kapasitesinin daha büyük bir bölümünü bu alana yönlendirmesine neden oluyor. Bu değişim, tüketici elektroniğinde kullanılan çiplerin arzını ve maliyetlerini etkiliyor.
Artan bileşen maliyetleri; bilgisayar, akıllı telefon, oyun konsolu ve çeşitli elektronik ürünlerin satış fiyatlarına yansımaya başladı. Apple, Microsoft ve Sony’nin son dönemde bazı ürünlerde fiyat artışına gitmesinde de yapay zeka yatırımlarıyla birlikte yükselen donanım maliyetlerinin etkili olduğu değerlendiriliyor.
Yapay zekanın maliyet baskısı yazılım ve konut sektörüne yayılıyor
Yapay zeka teknolojilerinin yazılım hizmetlerine entegre edilmesi, abonelik ücretlerini de yukarı çekiyor. Microsoft, Copilot özelliklerini Office paketlerine dahil etmesinin ardından bireysel abonelik fiyatlarını yaklaşık yüzde 43, aile paketlerinin ücretlerini ise yüzde 30 artırdı.
Veri merkezi yatırımlarındaki hızlı büyüme, inşaat sektöründe de maliyet baskısı yaratıyor. Yeni tesislerin kurulması için ihtiyaç duyulan iş gücü ve ham maddeye yönelik talebin artması, ücret ve malzeme fiyatlarını yükseltiyor. Bu gelişmenin konut inşaatı maliyetlerine de yansıyarak önümüzdeki dönemde ev fiyatları üzerinde ilave baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.