ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert mesajları, petrol piyasalarında tansiyonu yeniden yükseltti. Artan jeopolitik risklerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 90 doların üzerine çıktı.
Orta Doğu’daki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi ve bölgedeki kritik enerji sevkiyat hatlarının güvenliğine ilişkin endişelerin artması, petrol fiyatlarında hızlı bir yükselişi beraberinde getirdi.
ABD ile İran arasında diplomatik çözüm sağlanabileceğine yönelik beklentilerin zayıflaması ve karşılıklı askerî adımların öne çıkmasıyla Brent petrol yaklaşık yüzde 7 değer kazandı.
Trump’ın İran’a yönelik tehdidi petrol piyasalarını sarstı
ABD Başkanı Donald Trump, Ürdün’deki Amerikan birliklerini hedef alan saldırının ardından İran’a sert bir karşılık verileceğini açıkladı. Fox News’e konuşan Trump, Tahran yönetiminin ağır şekilde vurulacağını söyledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusunun Ürdün’de bulunan ABD’ye ait bir hava üssü ile komuta merkezini balistik füzelerle hedef aldığı belirtildi. İran basını ise ABD güçlerinin ülke topraklarının bir bölümüne saldırı gerçekleştirdiğini öne sürdü.
ABD, İran ve Husi güçleri arasında temmuz ayı boyunca süren karşılıklı saldırılar, petrol piyasalarındaki oynaklığı artırdı. Vadeli petrol kontratları, yükselen jeopolitik risklerin etkisiyle ay içerisinde varil başına yaklaşık 32 dolarlık geniş bir bantta işlem gördü.
Petrol piyasalarının gözü Hürmüz ve Kızıldeniz’de
Petrol piyasaları, çatışmaların sona ermesini sağlayabilecek diplomatik girişimlerin yanı sıra kritik deniz yollarında enerji ve ticari yük taşımacılığını kesintiye uğratabilecek gelişmelere odaklandı.
RBC Capital Markets analistleri, krizin temelindeki nükleer anlaşmazlığı kalıcı biçimde çözecek kapsamlı bir diplomatik uzlaşmaya varılması konusunda temkinli olduklarını bildirdi. Analistler; füze saldırıları, deniz mayınları, insansız hava araçları ve geçiş ücreti taleplerinin bölgedeki deniz taşımacılığını sekteye uğratmayı sürdürebileceğine dikkat çekti.
İran’dan Ürdün’deki ABD askerlerine füze saldırısı: Trump’tan misilleme mesajı
Kritik Boğazlarda ticari gemilerden ücret alınacağı iddiası
İran destekli Husilerin, Kızıldeniz güzergâhını kullanan ticari gemilerden geçiş ücreti talep etmeyi değerlendirdiği ileri sürüldü. İran’ın da çatışmalar öncesinde küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı’nda benzer bir sistem kurmak istediği iddia edildi.
ABD ve Suudi Arabistan’dan Irak’ta ortak hava operasyonu
Orta Doğu’daki askerî gerilim Irak’a da sıçradı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan birlikleri ile Suudi Arabistan’ın enerji tesislerini hedef aldığı belirtilen Irak’taki İran bağlantılı gruplara karşı ortak hava saldırıları gerçekleştirildiğini duyurdu.
CENTCOM, hedef alınan grupların İran Devrim Muhafızları Ordusunun talimatları doğrultusunda hareket ettiğini öne sürdü. Suudi Arabistan’ın resmî haber ajansı SPA da operasyonu doğrularken saldırıların meşru müdafaa hakkı kapsamında düzenlendiğini aktardı.