İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk kenti Ceuta, Fas üzerinden gelen binlerce düzensiz göçmen nedeniyle kaotik anlara sahne oldu. Sınır kontrollerinin yetersiz kaldığı olaylarda çok sayıda kişi yüzerek bölgeye ulaşırken, en az 15 kişi sulara kapılarak hayatını kaybetti.
Yerel makamların Madrid’den acil yardım talebinde bulunmasının ardından İspanyol yönetimi güvenlik önlemlerini en üst seviyeye çıkardı. İçişleri Bakanlığı, yaşanan kitlesel akında insan kaçakçılığı şebekelerinin rol oynadığını belirterek göçmen akışının teşvik edildiğini vurguladı.
Yüksek Mahkeme'nin temmuz ayında aldığı, yakalanan göçmenlerin Fas'a iade edilemeyeceğine yönelik kararı da süreci karmaşıklaştırırken, İspanya hükümeti kenti korumak amacıyla bölgeye asker sevk edileceğini duyurdu.
Kriz nasıl başladı?
Krizin tetikleyicisi, Temmuz 2026’nın son günlerinde Fas’ın Castillejos kasabası kıyılarından hareket eden binlerce düzensiz göçmenin İspanya topraklarına girmesi oldu.
Yasal Boşluklar ve Kaçakçılık Ağları: İspanyol Yüksek Mahkemesi'nin yakalanan göçmenlerin hızlı sınır dışı edilmesine (özet geri gönderilme) kısıtlama getiren kararları ve insan kaçakçılığı şebekelerinin bu durumu manipüle etmesi krizin fitilini ateşledi.
Yüzerek ve Telleri Aşarak Geçtiler: Çoğunluğu Faslı ve Cezayirli olan binlerce göçmen, Fas ile Ceuta arasındaki 3 kilometrelik Tarajal sınırına akın etti. 800’den fazla kişinin dikenli telleri aşmaya çalışmak yerine doğrudan denizden yüzerek sınırdan geçmesi, güvenlik güçlerini alarma geçirdi.
Acil durum ilan edildi
Küçük bir nüfusa sahip olan Ceuta özerk kentine son günlerde binlerce kişinin girmesi, yerel yönetimleri ve barınma tesislerini çöküşün eşiğine getirdi:
- Yerel Yönetimden Çağrı: Ceuta Belediye Başkanı Juan Jesus Vivas, kentin kabul kapasitesinin tamamen dolduğunu belirterek merkezi hükümete "ulusal acil durum" ilan edilmesi çağrısında bulundu.
- Madrid’den Seferberlik Emri: İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada hükümetin tüm kaynakları seferber ettiğini ve duruma acil yanıt vermeye kararlı olduklarını duyurdu.
- Kurtarma Operasyonları: İspanyol sahil güvenlik birimleri ve Kızılhaç, denizde mahsur kalan veya yüzmeye çalışırken tehlike atlatan yüzlerce kişiyi sudan çıkardı. Olaylarda ne yazık ki can kayıpları da rapor edildi.
İki ülke arasındaki diplomasi trafiği
Her ne kadar İspanya İçişleri Bakanlığı, Fas makamlarının düzensiz göçü engellemek adına kısmen iş birliği yaptığını belirtse de, yaşanan bu ani ve devasa hareketlilik Mayıs 2021’deki büyük göç krizini hatırlattı. İspanyol hükümeti, krizin büyümesini önlemek ve sınır güvenliğini artırmak için bölgeye üst düzey kabine ziyaretleri ve ek askerî/polis takviyesi gerçekleştiriyor.
İtalya: Schengen'i askıya almayı değerlendiriyoruz'
Bu olayın ardından İtalya hükümeti, İspanya ile Schengen düzenlemesini askıya almak da dahil olmak üzere "olağanüstü önlemleri" değerlendirdiğini açıkladı.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, X'te yaptığı paylaşımda Ceuta'dan gelen görüntülerin "çarpıcı" olduğunu belirterek, bunların "kontrolsüz yasa dışı göçün Avrupa sınırlarının güvenliği açısından somut bir tehdit oluşturduğunu" gösterdiğini ifade etti.
Meloni'nin açıklamaları, günün erken saatlerinde Dışişleri Bakanı Antonio Tajani tarafından yapılan benzer değerlendirmeleri yansıtıyordu.
Ancak bunun uygulanması imkânsız görünen bir tehdit olduğu belirtiliyor.
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Luis Albares ise Tajani'yi göç konusunu siyasi amaçlarla kullanmakla suçladı.
Albares, bu tür açıklamaların, "Avrupa'da dayanışma beklediğimiz, tarafgir demagoji değil" diyerek, "ortak ve dost bir ülke" için "uygunsuz" olduğunu söyledi.
İspanya'nın Ceuta toprağına ulaşmaya çalışan göçmenlerin sayısında son günlerde artış yaşandı.
Ardından 30 Temmuz'da binlerce kişi, sınırdaki mendireğin etrafından yüzerek geçebilmek için beton setlerden kayarak denize indi.
Ceuta tam olarak nerededir?
Ceuta (Arapça adıyla Sebte), coğrafi olarak Kuzey Afrika'da Fas topraklarına sınırı olan, ancak siyasi olarak İspanya Krallığı'na bağlı özerk bir şehirdir. Şehir, Melilla ile birlikte Avrupa Birliği'nin Afrika kıtasındaki tek kara sınırını oluşturması nedeniyle küresel düzeyde çok stratejik bir öneme sahiptir.
Akdeniz ile Atlas Okyanusu'nu birbirine bağlayan Cebelitarık Boğazı'nın güney girişinde, tam bir yarımada üzerinde yer alır. Batı ve güney yönünde tamamen Fas Krallığı ile çevrilidir. Kuzey ve doğu kıyıları ise Akdeniz'e bakar. İspanya anakarasına (Cádiz eyaleti) Cebelitarık Boğazı üzerinden sadece 17 kilometre uzaklıktadır. Fas ile olan kara sınırı ise yaklaşık 8 kilometredir.
Ceuta'nın önemi nedir?
Ceuta'nın önemi askeri, jeopolitik, tarihi ve sosyal olmak üzere dört temel başlıkta toplanır:
Avrupa'ya Göçün "Kapısı" Olması: Afrika'dan Avrupa'ya kaçak yollarla geçmek isteyen düzensiz göçmenler için en kritik geçiş noktalarından biridir. Etrafı yüksek tel örgüler ve sıkı güvenlik önlemleriyle çevrili olmasına rağmen, göçmenlerin sık sık çitleri aşma veya yüzerek İspanyol toprağına ulaşma girişimleri nedeniyle sürekli uluslararası haberlerin ve insan hakları tartışmalarının merkezindedir.
İspanya - Fas Arasındaki Egemenlik Krizi: Fas, 1956 yılında bağımsızlığını kazandığından beri Ceuta ve Melilla'nın kendisine ait olduğunu ve sömürge döneminden kalma birer kalıntı olduğunu savunmaktadır. İspanya ise bu toprakların Fas devletinin kuruluşundan çok daha önce (16. yüzyıldan beri) İspanyol toprağı olduğunu belirterek egemenlik hakkından asla ödün vermemektedir. Bu durum iki ülke arasında zaman zaman diplomatik ve sınır krizlerine yol açar.
Askeri ve Ticari Strateji: Cebelitarık Boğazı'nın hemen çıkışında yer alması, burayı küresel deniz ticareti ve askeri lojistik için bir karakol haline getirmiştir. İspanya ordusunun bölgede aktif askeri üsleri ve kaleleri bulunur. Aynı zamanda bir serbest liman statüsündedir.
Tarihi ve Kültürel Geçiş Noktası: Ceuta, tarih boyunca Fenikeliler, Romalılar, Vizigotlar, Emeviler, Portekizliler ve son olarak İspanyollar tarafından yönetilmiştir. İslam tarihinde Tarık bin Ziyad'ın Endülüs fetihleri için Avrupa'ya geçiş yaptığı köprü vazifesini görmüştür. Günümüzde şehirde Hristiyan ve Müslüman kültürleri (az sayıda Yahudi ve Hindu toplulukla birlikte) bir arada yaşamaktadır
Kaynak: Haber Merkezi