Beyazından Mavi Yakalısına Asgari Ücret Zammı Çalışanları Nasıl Etkileyecek?

Asgari ücretin 17 bin 2 lira olarak belirlenmesinin ardından birçok sektörü etkilemesiyle birlikte mavi ve beyaz yaka arasındaki makas da korunmuş olacak.

Beyazından Mavi Yakalısına Asgari Ücret Zammı Çalışanları Nasıl Etkileyecek?: Milyonlarca çalışanı ilgilendiren asgari ücret zammıyla beraber 1 Ocak itibariyle hem ücretlerde, ödeme kalemlerinde büyük değişim yaşanacak. Asgari ücretteki artış birçok kaleme olumlu yansıyacak. Brüt ücretin 20 bin lirayı aşmasıyla birlikte 25 yıl çalışan bir asgari ücretlinin kıdem tazminatı 165 bin lira artarak 500 bini geçti.

Yeni yılda geçerli olacak 17 bin 2 liralık asgari ücretle birlikte işçi başına 700 liralık devlet desteği sağlanacak. İşverenlerin işgücü maliyetlerini düşürerek istihdamı korumaları ve artırmalarını desteklemek amacıyla 2016 sağlanan asgari ücret desteği sürecek.

Asgari ücret desteğinden yararlanmak için herhangi bir başvurma şartı bulunmuyor. Asgari ücret desteğinden yararlanabilmek için 2023 yılına ait aylık prim ve hizmet belgelerinin veya muhtasar, prim hizmet beyannamelerinin yasal süresinde verilmesi, eksik bildirimde bulunulmaması gerekiyor.

Asgari ücret desteğiyle sağlanacak indirim tutarı, takip eden ay-aylardan doğan sigorta prim borçlarına mahsup edilecek. İşyerinin tescil tarihinin destekten yararlanılacak prim ödeme gün sayısının hesaplanması bakımından önemi bulunuyor.

Bu yıl içinde ilk defa tescil edilen işyerinin yıl içinde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediğinin, bildirdiklerini de fiilen çalıştırmadığı tespit edilirse yararlandırılan tutar gecikme zammı ve cezası ile birlikte geri alınacak.

Ev hizmetlerinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenler de yukarıda diğer işverenler açısından belirtilen şartları taşımaları şartıyla asgari ücret desteğinden yararlanabilecek. Devir, intikal, adres değişikliklerinde işverenler açısından bir kayıp söz konusu olmayacak.

Yeni asgari ücret süren toplu sözleşmeleri etkileyecek, sosyal yardımlar nedeniyle asgari ücrette indirim yapılamayacak, asgari ücreti ödemeyen işverene idari para cezası uygulanacak.

Yeni asgari ücretten etkilenen kalemlerin başında işsizlik ödeneği geliyor. İşsizlik ödeneği hesaplamasında sigortalının son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınıyor.

2024 yılında en az 4 ay çalışan bir işçi için (işsiz kalması ve gerekli şartları taşıması halinde) işsizlik ödeneğinin alt sınırı asgari ücretin yüzde 40’ı, üst sınırı ise yüzde 80’i olarak hesaplandığı için yeni asgari ücretle işsizlik ödeneğinin en düşüğü 8 bin 1 lira, en yükseği ise 16 bin 2 lira şeklinde uygulanacak. Bu rakamlardan binde 7.59 oranında damga vergisi kesintisi yapılacak.

Asgari ücretli bir çalışan, bir yıllık çalışmasının karşılığında brüt asgari ücret tutarında kıdem tazminatı hak ederken yeni asgari ücretli çalışanın yıllık kıdem tazminatı 20 bin 2 lira 50 kuruşa yükselecek.

Genel sağlık sigortası primlerini kendileri ödeyerek hastanelerden ve sağlık kuruluşlarından yararlanmak isteyenler için brüt asgari ücretin yüzde 3’üne karşılık gelen 600 lira 8 kuruş ödenmesi gerekecek.

Bu tutarın ödenmesiyle kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler de sağlık hizmetinden yararlanacak. Gelir testine gidilip hanedekilerin kişi başı gelirinin brüt asgari ücretin üçte birinden yani 6 bin 667 lira 50 kuruştan az hesaplanması halinde ise GSS primleri devlet tarafından karşılanacak.

Yeni asgari ücretle beraber Genel Sağlık Sigortası primleri aylık 599.44 lira, yıllık ise 7200 lira oldu.

Asgari ücretin değişmesiyle çalışanlar için ödenen prime esas kazançların taban ve tavan tutarı da değişecek. Prime esas kazançta taban 13 bin 414 lira, üst sınır 100 bin 605 düzeyinde.

İsteğe bağlı sigortalılıkta prim tutarının üst ve alt sınırı bulunuyor. En az brüt asgari ücretin yüzde 32’si, en çok da brüt asgari ücretin 7.5 katının yüzde 32’si kadar prim ödenebiliyor. İsteğe bağlı sigorta primini en düşük 6399 lira, en yüksek 48 bin 5 lira oldu.

Yeni yılda brüt 20 bin 2 lira 50 kuruş, net 17 bin 2 lira 12 kuruş olarak belirlenen asgari ücretin işverene aylık maliyeti 23 bin 502 lira oldu.

Buna göre, brüt 20 bin 2 lira 50 kuruş olan asgari ücretin, 17 bin 2 lira 12 kuruşunu net asgari ücret, 2 bin 800 lira 35 kuruşunu SGK primi ve 200 lira 3 kuruşunu işsizlik sigortası primi oluşturdu.

Brüt 20 bin 2 lira 50 kuruş olan asgari ücrete, 3 bin 100 lira 39 kuruş SGK primi (işveren payı) ile 400 lira 5 kuruş işveren işsizlik sigorta primi kalemleri de eklenince yeni asgari ücretin bir işçi için işverene aylık maliyeti 23 bin 502 lira 94 kuruş oldu.