Avrupa'da alım gücü tablosu netleşti: Türkiye'nin sıralaması dikkat çekti

Avrupa ülkeleri arasında satın alma gücü paritesine göre kişi başına düşen GSYH endeksinde en yüksek değer 239 ile Lüksemburg’da kaydedildi. Listenin en düşük sırasında ise 36 endeks değeriyle Bosna-Hersek yer aldı.

Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ilişkin Satın Alma Gücü Paritesi geçici sonuçlarını yayımladı.

Satın alma gücü paritesi, ülkeler arasında seçilmiş standart mal ve hizmet sepetinin fiyat düzeylerini karşılaştırmaya imkân tanıyor. Bu yöntemle fiyat farklılıklarının etkisi arındırılarak, ülkelerin ekonomik büyüklükleri ve refah seviyeleri uluslararası ölçekte daha sağlıklı biçimde karşılaştırılabiliyor.

Türkiye’nin kişi başı GSYH endeksi AB ortalamasının yüzde 33 altında kaldı

Eurostat tarafından yayımlanan 2025 yılı geçici Satın Alma Gücü Paritesi verilerine göre, kişi başına GSYH endeksinde Avrupa Birliği ortalaması 100 olarak hesaplandı. Türkiye’nin endeks değeri ise 67 seviyesinde gerçekleşerek AB ortalamasının yüzde 33 altında kaldı.

Çalışmada 27 AB ülkesi, İsviçre, İzlanda ve Norveç’ten oluşan 3 EFTA ülkesi ile Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek’in yer aldığı 6 aday ülke karşılaştırıldı.

Toplam 36 ülkenin değerlendirildiği sonuçlara göre, satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYH endeksinde ilk sırada 239 puanla Lüksemburg yer aldı. Listenin sonunda ise 36 puanla Bosna-Hersek bulunuyor. Bu veriler, Lüksemburg’un AB ortalamasının yüzde 139 üzerinde, Bosna-Hersek’in ise yüzde 64 altında olduğunu ortaya koydu.

Türkiye’de fiili bireysel tüketim AB ortalamasının yüzde 30 altında kaldı   

Ülkelerin ekonomik gelişmişlik seviyesini kıyaslamada kişi başına GSYH öne çıkarken, tüketicilerin göreli refah düzeyini değerlendirmede kişi başına fiili bireysel tüketim endeksi daha kapsayıcı bir gösterge olarak kabul ediliyor. Fiili bireysel tüketim, bireylerin satın aldığı mal ve hizmetlerin yanı sıra devlet ya da kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından sunulan eğitim ve sağlık gibi hizmetleri de içeriyor.

2025 yılı geçici sonuçlarına göre, kişi başına fiili bireysel tüketim endeksinde 27 Avrupa Birliği ülkesinin ortalaması 100 olarak hesaplandı. Türkiye’nin endeks değeri ise 70 oldu. Böylece Türkiye, AB ortalamasının yüzde 30 altında kaldı.

Karşılaştırmaya dahil edilen 36 ülke içinde kişi başına fiili bireysel tüketim endeksinde en yüksek değer 145 ile Lüksemburg’da kaydedildi. En düşük değer ise 44 ile Bosna-Hersek’te görüldü.

Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi ise 52 olarak belirlendi. Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin döviz kuruna göre karşılaştırmalı alım gücünü gösteriyor. Endeksin 100’ün üzerinde olması ülkenin karşılaştırılan ülke grubuna göre daha pahalı, 100’ün altında olması ise daha ucuz olduğunu ifade ediyor.

 Türkiye’de fiyat düzeyi AB’nin yarısına yakın

Türkiye’nin fiili bireysel tüketime yönelik fiyat düzeyi endeksi, 2025 yılı geçici sonuçlarına göre 52 olarak hesaplandı. Bu oran, Avrupa Birliği ülkelerinde 100 avroya satın alınabilen aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de 52 avro karşılığı Türk lirasıyla alınabildiğini ortaya koydu.

Veriler, Türkiye’nin AB ortalamasına kıyasla daha düşük fiyat düzeyine sahip olduğunu gösterirken, satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYH ve fiili bireysel tüketim endeksleri de ülkeler arasındaki refah ve fiyat farklılıklarını karşılaştırmalı olarak ortaya koydu.