Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’da devam eden savaş, yükselen kamu borçları ve hisse senedi piyasalarındaki yüksek değerlemelerin Avro Bölgesi finansal sistemi üzerindeki kırılganlıkları artırdığına dikkat çekti.
ECB’nin “Mayıs 2026 Finansal İstikrar Değerlendirmesi” raporunda, yatırımcıların jeopolitik gelişmeler ile mali riskleri yeterince fiyatlamadığı belirtildi. Raporda, piyasa beklentilerinde ani bir bozulma yaşanması halinde finansal koşulların hızla sıkılaşabileceği uyarısı öne çıktı.
Küresel piyasalar jeopolitik şoklara karşı kırılgan
Raporda, küresel finans sistemi ve reel ekonominin yıla çeşitli şoklara rağmen dirençli başladığı, ancak bu dayanıklılığın Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı büyük jeoekonomik baskıyla test edildiği belirtildi.
Küresel ticaret ve uluslararası işbirliğine ilişkin belirsizliklerin arttığına işaret edilen raporda, kritik altyapılara yönelik siber güvenlik riskleri ve hibrit tehditlerin de finansal istikrar açısından öne çıktığı vurgulandı.
Enerji arzındaki kesintilere piyasaların uyum sağlamaya çalıştığı belirtilirken, hisse senedi değerlemelerinin tarihsel ortalamalara göre yüksek seyrini koruduğu ifade edildi. Kurumsal tahvil risk primlerinin ise küresel ölçekte düşük kaldığı kaydedildi.
Raporda, piyasa fiyatlamalarının jeopolitik ve siyasi belirsizliklere karşı hassas olduğu, buna karşın aşağı yönlü mali ve makro-finansal risklerin yatırımcılar tarafından yeterince dikkate alınmadığı uyarısı yapıldı.
ECB'nin raporunda, zorlu jeoekonomik ortamda atılacak mali genişleme adımlarının, yüksek borçlu Avro Bölgesi ülkelerinin kamu maliyesini daha da zorlayabileceği ve devlet tahvili risklerinin yeniden fiyatlandırılmasına yol açabileceği uyarısı da yapıldı.
ECB’den gölge bankacılık ve banka bilançoları için uyarı
ECB raporunda, banka dışı finansal aracılık sektöründeki kırılganlıkların devam ettiği belirtildi. Serbest fonlar, para piyasası fonları ve özel brokerları kapsayan bu alanda düşük likidite tamponları ile yüksek portföy değerlemelerinin, piyasa stresi dönemlerinde zorunlu varlık satışlarını tetikleyebileceği ifade edildi.
Raporda, özellikle ABD kaynaklı yayılma riskleri nedeniyle şeffaflığı düşük ve birbirine bağlı özel piyasaların yakından takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
Bankaların varlık kalitesi baskı altında kalabilir
Avro Bölgesi bankalarının güçlü karlılık, sermaye ve likidite tamponları sayesinde son belirsizlik sürecini dayanıklı geçirdiği belirtildi. Ancak Orta Doğu’daki savaşın doğrudan etkileri sınırlı sayıda bankayla kalsa da krizin uzaması halinde dolaylı etkilerin daha ağır sonuçlar doğurabileceği kaydedildi.
ECB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos ise mevcut enerji arz şokunun enflasyon üzerinde yukarı, büyüme üzerinde aşağı yönlü risk yarattığını belirtti. Guindos, zayıflayan büyüme ortamında finansman maliyetlerinin artmasının piyasa oynaklığını yükseltebileceğini ve borç ödeme kapasitesini zorlayabileceğini ifade etti.