Dünya savunma doktrini, Orta Doğu’dan gelen sarsıcı haberlerle yeniden yazılıyor. “Vurulamaz” denilen, milyar dolarlık F-35 Lightning II jetlerinin İran hava savunma sistemleri tarafından angaje edildiği hatta isabet aldığı iddiaları, 5. nesil uçakların “stealth” (görünmezlik) kabiliyetini sorgulatır hale getirdi. Bu küresel belirsizliğin tam ortasında, Türkiye’nin gururu KAAN, yerli motor projeleriyle gökyüzündeki dengeleri değiştirmeye hazırlanıyor.
KAAN’ın “Kalbi” 2026’da Atacak: TEI ve TRMotor Vites Yükseltti

KAAN projesinde en çok merak edilen soru: “Yerli motor ne zaman hazır olacak?” Türk mühendisliğinin zirvesi olan TEI ve TRMotor, 2026 yılını bir milat olarak belirledi. Halihazırda F110 motorlarıyla uçan KAAN için geliştirilen özgün turbofan motor, uçağa sadece güç değil, stratejik bağımsızlık da kazandıracak.
2026 itibarıyla, yerli motorun çekirdek testlerinin tamamlanması ve ilk tam ölçekli prototipin test standına inmesi planlanıyor. Hedeflenen 35.000 lb itki gücü, KAAN’ın çift motorlu mimarisiyle birleştiğinde, uçağa F-35’te bulunmayan “Super-cruise” (art yakıcı kullanmadan ses üstü seyir) yeteneğini tam kapasiteyle sunacak.
F-35 Efsanesi Çöküyor mu? İran’ın “Görünmezlik” Hamlesi
Savunma kulislerinde yankılanan “F-35 vuruldu” görüntüleri, asimetrik savaşın boyutunu gözler önüne serdi. İran’ın Bavar-373 ve gelişmiş radar sistemlerinin, F-35’in radar kesit alanını (RCS) tespit edebildiğine dair kanıtlar, uçağın “tek motorlu” olmasından kaynaklanan beka sorunlarını tekrar gündeme getirdi. F-35, bir motor arızası veya isabet durumunda tüm gücünü kaybederken; KAAN, çift motorlu yapısı sayesinde savaş sahasında eve dönebilme garantisi (redundancy) sunuyor.
Devlerin Düellosu: KAAN vs. F-35 Kıyaslama Tablosu
İşte kesinleşen veriler ışığında KAAN’ın, “karizması çizilen” rakibi F-35 karşısındaki üstünlükleri:
| Teknik Özellik | TUSAŞ KAAN (MMU) | F-35 Lightning II |
|---|---|---|
| Motor Sayısı | Çift Motor (2 x Yerli Turbofan) | Tek Motor (Pratt & Whitney F135) |
| Süper Seyir (Super-cruise) | Var (Afterburner olmadan ses üstü) | Yok (Kısıtlı yetenek) |
| Maksimum Hız | 1.8+ Mach (Yüksek Çeviklik) | 1.6 Mach (Düşük Hız) |
| Operasyonel Beka | Yüksek (Tek motor kaybında dönüş imkanı) | Kritik (Tek motor kaybında düşme riski) |
| Radar Teknolojisi | ASELSAN Murad AESA (Yerli Spektrum) | AN/APG-81 (Yazılım Bağımlı) |
| Hedef Tespit (IRST) | Entegre Kızılötesi Arama (Pasif Takip) | Var (EOTS Sistemi) |
| Yerli Katkı Oranı | %85+ (Stratejik Bağımsızlık) | %0 (Tamamen Dışa Bağımlı) |
| Maliyet Etkinliği | Orta (Sürdürülebilir Bakım) | Çok Yüksek (Pahalı Yedek Parça) |
5. Nesil Savaş Uçaklarında Küresel Karşılaştırma

KAAN sadece F-35 ile değil, Rus ve Çinli devlerle de aynı radarda. İşte 5. nesil jetlerin genel performansı:
| Uçak | Ülke | İtki Gücü (Toplam) | Menzil | Radar Teknolojisi |
| KAAN | Türkiye | ~70.000 lb (Hedef) | 1.100 km+ | AESA (ASELSAN MURAD) |
| F-22 | ABD | 70.000 lb | 850 km | AESA (AN/APG-77) |
| Su-57 | Rusya | 62.000 lb | 1.500 km | N036 Byelka |
| J-20 | Çin | 60.000 lb | 1.200 km | Type 1475 |
2026 Sonrası Takvim: Gökyüzü Türklerin Olacak
📅 KAAN Yerli Motor Yol Haritası
- 🚀 2026: Yerli turbofan motor çekirdek testlerinin tamamlanması ve statik ateşleme.
- 🛫 2028: Türk Hava Kuvvetleri’ne ilk seri üretim (Blok-0) uçakların teslimi.
- ⚙️ 2030: Tamamen yerli motorla entegre edilmiş KAAN’ın seri üretime geçişi.
- 🌍 2035+: Global pazarda F-35’e en güçlü rakip olarak ihracat faaliyetleri.
KAAN’ın yerli motor serüveni sadece bir makineleşme değil, bir doktrin değişimidir.
- 2026-2027: Yerli motorlu prototipin yer testleri ve statik ateşlemeler.
- 2028: Türk Hava Kuvvetleri’ne ilk teslimatlar (Blok-0).
- 2030: Tam kapasite yerli motor entegrasyonu ve seri üretim hızı.
F-35’in Orta Doğu’da yaşadığı “tespit edilme” şoku, Türkiye’nin KAAN projesindeki “Milli Teknoloji Hamlesi”nin ne kadar haklı olduğunu kanıtladı. KAAN, yerli motoruyla uçtuğunda sadece bir uçak değil, ambargolara ve teknolojik hegemonyaya verilmiş en güçlü cevap olacak.
Görünmezlik Değil, “Elektronik Üstünlük” Çağı: Murad AESA ve IRST
🔍 Teknik Analiz: Murad AESA ve IRST Farkı
F-35’in radyo dalgalarını emen özel kaplaması, pasif radar sistemleri ve kızılötesi IRST (Kızılötesi Arama ve Takip) sensörleri tarafından “ısı izi” üzerinden tespit edilebiliyor. KAAN’ın burnuna yerleştirilen milli IRST sistemi, uçağın dışına sinyal yaymadan (sessiz modda) hedef tespiti yapabiliyor. Bu, “hayalet” uçakların birbirini avladığı bir ortamda KAAN’a elektronik üstünlük sağlıyor.

İran’ın F-35 iddiaları, modern savaş sahasında sadece “düşük radar kesit alanı”na güvenmenin yeterli olmadığını kanıtladı. KAAN, bu riskleri bertaraf etmek için sadece gövde tasarımıyla değil, ASELSAN tarafından geliştirilen Murad AESA Radarı ve IRST (Kızılötesi Arama ve Takip) sistemiyle donatılıyor.
F-35’in radyo dalgalarını emen kaplaması, gelişmiş pasif radarlar ve kızılötesi sistemler tarafından “ısı izi” üzerinden takip edilebiliyor. KAAN’ın burnuna yerleştirilen ve uçağın dışına sinyal yaymadan hedef tespiti yapabilen IRST sistemi, rakip jetlerin stealth kabiliyetini etkisiz hale getirecek bir “elektronik göz” işlevi görüyor. Bu teknoloji, KAAN’ı sadece bir avcı uçağı değil, aynı zamanda havada uçan bir “istihbarat merkezi” haline getiriyor.
Çift Motorun Stratejik Bekası: Neden Tek Motor Değil?

F-35’in en büyük eleştiri noktalarından biri olan tek motorlu yapı, uçak isabet aldığında veya motor arızası yaşadığında pilotu ve uçağı savunmasız bırakıyor. İran’ın vurduğu iddia edilen F-35 vakasında da görüldüğü üzere, asimetrik tehditlerin yoğun olduğu coğrafyalarda “ikinci bir motor” hayat kurtarıcıdır.
KAAN’ın çift motorlu tasarımı, motorlardan biri devre dışı kalsa dahi uçağın üsse güvenli bir şekilde dönmesini sağlayan bir beka (survivability) unsuru sunuyor. Türk mühendislerinin yerli motor projesinde çift motor mimarisinde ısrar etmesi, uçağın sadece bir “gösteri jeti” değil, en sert muharebe koşullarında ayakta kalacak bir “savaş makinesi” olarak tasarlandığının en somut kanıtıdır.
Sanayi Ekosisteminde “KAAN Çarpanı”: 500+ Alt Yüklenici
KAAN projesi, sadece TUSAŞ’ın değil, Türk sanayisinin bir bütün olarak lig atlamasıdır. Yerli motor ve gövde üretiminde 500’den fazla yerli alt yüklenici ve KOBİ aktif rol alıyor. Titanyum işlemeden kompozit üretimine, 5. nesil yazılım kodlamasından hidrolik sistemlere kadar her bir parça, Türk sanayisinde “yüksek teknoloji standartlarını” kalıcı hale getiriyor. 2026’da yerli motorun ateşlenmesiyle birlikte, bu eko-sistem sadece savunmada değil, sivil havacılık ve enerji türbinleri gibi stratejik alanlarda da ihracat şampiyonları çıkaracaktır.
❓ KAAN Hakkında Merak Edilenler
KAAN neden çift motorlu tasarlandı?
F-35 gibi tek motorlu uçakların isabet alması durumunda düşme riski yüksektir. KAAN, çift motoru sayesinde motorlardan biri devre dışı kalsa bile üsse güvenle dönebilir.
İran F-35’i gerçekten vurdu mu?
Savunma çevrelerinde bu iddialar çok güçlü olsa da henüz resmi bir kanıt sunulmadı. Ancak bu iddia, “görünmezlik” teknolojisinin sorgulanmasına neden oldu.
Kaynak: Haber Merkezi