İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı sonrası küresel enerji nakil hatları olumsuz etkilendi. Kararın etkileri binlerce kilometre ötedeki Vietnam’da da hissedilmeye başlandı. Ülkede baş gösteren yakıt kıtlığı nedeniyle hükümet, halka “evden çalışma” (remote work) çağrısında bulundu.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ SÜRÜYOR
Dünya petrol ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı, İran tarafından geçişlere kapatıldı. Bu stratejik hamle, ham petrol fiyatlarının aniden fırlamasına ve özellikle Asya pazarında büyük bir arz boşluğu oluşmasına neden oldu.
Vietnam, bu krizden en ağır etkilenen ülkelerin başında geliyor. Ülke genelinde akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşurken, hükümet enerji tasarrufu sağlamak adına radikal bir adım attı.
VİETNAM UZAKTAN ÇALIŞMA MODELİNE GEÇTİ
Vietnam Hükümeti tarafından yapılan resmi açıklamada, ulaşımda kullanılan yakıtın kritik seviyelere düştüğü belirtildi. Halkın gereksiz seyahatlerden kaçınması istenirken, şu maddeler vurgulandı:
- İş kollarının mümkün olan en kısa sürede home-office düzenine geçmesi talep edildi.
- Şehirler arası ulaşım kısıtlanırken, toplu taşıma seferleri minimize edildi.
- Şirketlerin dijital altyapılarını güçlendirerek operasyonlarını kesintisiz sürdürmesi önerildi.
KÜRESEL PİYASALARDA “HÜRMÜZ” ETKİSİ YAŞANIYOR
Analistler, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kaldığı her günün dünya ekonomisine milyarlarca dolar zarar verebileceği konusunda uyarıyor. Vietnam’ın aldığı bu karar, diğer Asya ülkeleri için de bir emsal teşkil edebilir. Yakıt kıtlığının sürmesi durumunda, üretim ve lojistik sektörlerinde ciddi aksamalar bekleniyor.
Uzmanlar ise konuya yönelik şu açılamaları yaptı: “Hürmüz Boğazı’nın kapanması sadece bir enerji krizi değil, aynı zamanda çalışma modellerini zorunlu kılan bir dijitalleşme dalgasını da beraberinde getiriyor”.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI NEYE YOL AÇTI?
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %30’unun geçtiği ve Basra Körfezi’nin tek çıkış noktası olan Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, küresel piyasalarda tam anlamıyla bir “enerji depremi” yarattı.
Günlük yaklaşık 21 milyon varil petrolün ve devasa miktarda sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) geçiş güzergahı olan bu dar su yolu, sadece bir ulaşım koridoru değil, dünya ekonomisinin yakıt vanası konumunda. Alternatifi olmayan bu rotanın tıkanması, en uzaktaki sanayi devlerinden Vietnam gibi gelişmekte olan ekonomilere kadar her noktada enerji arzını durma noktasına getirirken; akaryakıt fiyatlarını rekor seviyelere taşıyarak küresel bir enflasyon krizini tetikledi.
NEDEN ÖNEMLİ?
Küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin Hürmüz Boğazı’ndan taşındığı hesaplanıyor.
İkmal edilen ham petrolün büyük bir bölümü Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nü (OPEC) oluşturan Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt ve İran’dan ihraç edilerek başka ülkelere ulaştırılıyor.
Dünyanın en büyük LNG ihracatını yapan Katar’ın ürettiği sıvılaştırılmış doğal gazın da neredeyse tamamı bu güzergâhtan geçiyor.
1980-1988 İran-Irak savaşı sırasında, iki taraf da birbirinin petrol ihracatını aksatacak adımlar atmış, bu gerginlik ‘Tanker Savaşı’ olarak tarihe geçmişti.
ABD’nin Bahreyn’de konuşlu 5. Filo’su bölgedeki ticari gemileri korumak için görevlendirilmişti.
Kaynak: Haber Merkezi