Yıllarca ertelenen ve aslında 2022’de yürürlüğe girmesi planlanan Avrupa Birliği’nin dijital sınır kontrol sistemi EES (Entry/Exit System – Giriş/Çıkış Sistemi), 10 Nisan 2026 itibarıyla tüm Schengen ülkelerinde tam kapasiteyle devreye alındı. EES, 12 Ekim 2025 tarihinden itibaren kademeli olarak uygulanmaya başlanmış, bugün ise geçiş süreci resmen sona erdi. EES Sistemi neleri değiştirecek, Türk yolcular nasıl etkilenecek? İşte, adım adım ESS Sistemi detayları…
EES Sistemi Nedir, Yeni Schengen Sistemi Neleri Değiştiriyor?
Yeni sistem; sınır güvenliğinin artırılmasını, giriş-çıkışların daha doğru şekilde takip edilmesini ve uzun vadede pasaport kontrol sürelerinin kısaltılmasını amaçlıyor.
Sistemin en somut değişiklikleri şöyle sıralanabilir:
Biyometrik kayıt zorunluluğu: AB vatandaşı olmayan yolcuların pasaport kontrolü sırasında parmak izi vermesi ve biyometrik fotoğraf kaydı oluşturması artık zorunlu. Parmak izi ve yüz fotoğrafı yalnızca ilk ziyarette alınıyor; sonraki her giriş ve çıkışta bu veriler otomatik olarak eşleştiriliyor.
Veriler 3 yıl saklanacak: Alınan biyometrik veriler üç yıl boyunca sistemde tutuluyor.
90 gün kuralı artık otomatik: Schengen bölgesinde geçerli olan “180 gün içinde 90 gün kalış” kuralı artık sistem tarafından otomatik olarak kontrol edilecek. Süreyi aşan yolcular anında tespit edilecek ve yaptırımlarla karşılaşabilecek.
Pasaport damgası tarihe karışıyor: 10 Nisan 2026 tarihinden itibaren pasaportlara manuel olarak damga vurulma uygulaması kaldırıldı.
Türk Yolcular Nasıl Etkilenecek?
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları da bu kapsamda yeni sisteme dahil olacak ve EES sistemi, pasaport türü fark etmeksizin uygulanacak. Yani yeşil (hususi) pasaport sahibi olsanız dahi sınırda biyometrik işlemden geçmeniz gerekiyor. Tek istisna diplomatik pasaport sahipleri.
Seyahat süreleri açısından önemli bir uyarı var: Uluslararası Havaalanları Konseyi (ACI) tarafından yapılan araştırmalara göre, EES’nin uygulandığı noktalarda işlem sürelerinin yüzde 70’e kadar artabileceği öngörülüyor. İstanbul veya Ankara’dan Avrupa aktarmalı uçuşla seyahat eden Türk yolcuların, iki uçuş arasındaki süreyi uzatmaları gerekiyor; Münih, Frankfurt veya Paris gibi yoğun aktarma noktalarında bağlantı sürelerinin 3-4 saate çıkarılması tavsiye ediliyor.
Seyahat Öncesi Bilinmesi Gerekenler
- Yetkililer, havalimanına en az 4 saat önce gidilmesini tavsiye ediyor.
- Çifte vatandaşlığı olan yolcular AB pasaportlarını kullanarak EES sürecinden etkilenmeden işlemlerini tamamlayabilir.
- Avrupa Komisyonu, aşırı yoğunluk durumunda sistemi geçici olarak askıya alma yetkisine sahip.
- EES kayıt işlemleri self-servis makinelerden yapılabileceği gibi sınır görevlileri tarafından da gerçekleştirilebilecek.
EES Sonrası Sırada ETIAS Var
EES sistemi, AB’nin 2026 sonunda devreye almayı planladığı ETIAS (Seyahat Ön Onay Sistemi) için de temel veri altyapısını oluşturacak. Ancak önemli bir not: ETIAS yalnızca Schengen Bölgesi’ne vizesiz giriş hakkı olan ülke vatandaşlarını kapsıyor. Türkiye vize muafiyeti olan bir ülke olmadığı için Türk vatandaşları ETIAS’a başvurmak zorunda değil.
EES Sistemi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
EES sistemi nedir? EES (Entry/Exit System – Giriş/Çıkış Sistemi), Avrupa Birliği’nin Schengen sınırlarında AB vatandaşı olmayan yolcuların giriş ve çıkışlarını dijital olarak kayıt altına alan yeni sınır yönetim sistemidir.
EES sistemi ne zaman başladı? Sistem 12 Ekim 2025’te kademeli olarak uygulanmaya başladı ve 10 Nisan 2026 itibarıyla tüm Schengen ülkelerinde tam kapasiteyle devreye girdi.
Türk vatandaşları EES’ten etkileniyor mu? Evet. Türk vatandaşları, hangi pasaport türüne sahip olurlarsa olsunlar (kırmızı pasaport ve bazı hususi pasaportlar dahil), EES kapsamında biyometrik kayıt yaptırmak zorunda.
Sınırda hangi biyometrik veriler alınacak? İlk girişte parmak izi (4 parmak) ve yüz fotoğrafı (biyometrik) kaydedilecek. Sonraki seyahatlerde bu veriler otomatik eşleştirme ile doğrulanacak.
Biyometrik verilerim ne kadar süre saklanacak? Alınan parmak izi ve yüz görüntüsü verileri merkezi sistemde 3 yıl boyunca tutulacak.
Pasaportuma artık damga vurulmayacak mı? Hayır. 10 Nisan 2026 itibarıyla pasaportlara fiziksel damga vurulması uygulaması sona erdi. Tüm giriş-çıkış kayıtları dijital ortamda tutulacak.
90 günlük kalış süremi nasıl takip edebilirim? EES sistemi, 180 günlük dönemde kullandığınız kalış sürelerini otomatik hesaplayacak. Ayrıca Avrupa Komisyonu’nun resmi web sitesindeki kalış süresi hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Havalimanına ne kadar erken gitmeliyim? Uzmanlar, EES kayıt işlemleri nedeniyle oluşabilecek kuyruklara karşı havalimanına en az 4 saat erken gitmenizi tavsiye ediyor. Aktarmalı uçuşlarda ise bağlantı süresi en az 3-4 saat olmalı.
EES ile ETIAS aynı şey mi? Hayır. EES, sınırda biyometrik kayıt sistemidir ve herkese uygulanır. ETIAS ise seyahat öncesinde online başvuru yapılan bir ön izin sistemidir ve yalnızca Schengen’e vizesiz girebilen ülke vatandaşlarını kapsayacak. Türk vatandaşları ETIAS kapsamında değil.
Vize aldım, EES’ten muaf mıyım? Hayır. Vize almak EES yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Vizen olsa dahi sınırda biyometrik kayıt yaptırmanız gerekiyor.
Kaynak: Haber Merkezi