Milli güç çarpanı SOM-J, adeta gövde gösterisi yaptı. Türkiye’nin stratejik mühimmat projeleri arasında kritik bir eşiği daha geride bırakan SOM-J seyir füzesi, canlı harp başlığıyla gerçekleştirilen atış testinde hedefi 12’den vurdu. Yüksek hassasiyetini sahada tescilleyen yerli füze, düşük radar görünürlüğü ve gelişmiş vuruş kabiliyetiyle modern muharebe sahasının yeni oyun değiştiricisi olmaya hazırlanıyor.
Modern muharebede güç çarpanı rolü
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından yapılan açıklamaya göre TÜBİTAK SAGE ve ROKETSAN ortaklığında geliştirilen bu füze, son test sürecini başarıyla tamamladı. Füzenin özellikle düşük görünürlük ve gelişmiş manevra kabiliyetleri sayesinde modern muharebe ortamında önemli bir güç çarpanı olması bekleniyor.
İki dev şirketin ortaklığıyla geliştirilen bu füzenin sahip olduğu teknik özellikler, onu yalnızca bir mühimmat olmaktan çıkarıp stratejik bir unsur haline getiriyor. Alçak irtifada uçuş yeteneği, yüksek manevra kabiliyeti ve düşük radar görünürlüğü, füzenin düşman savunma sistemlerinden kaçınarak hedefe ulaşmasını kolaylaştırıyor. Bu özellikler, özellikle yoğun şekilde korunan hedeflere karşı operasyonel etkinliği artırıyor.
Yerli füzenin sahip olduğu kızılötesi görüntülemeli arayıcı başlık sayesinde hedefleri yüksek doğrulukla tespit edebiliyor. Bunun yanında otomatik hedef tanıma sistemi, operatör müdahalesine ihtiyaç duymadan hedef seçimini optimize edebiliyor.
Füzenin dikkat çeken bir diğer özelliği ise veri bağı (data link) altyapısı. Bu sistem sayesinde atış sonrasında dahi kontrol imkanı sağlanıyor. Böylelikle operatörler görev sırasında hedef güncelleme, yeniden hedefleme, görev iptali ve yayın susturma gibi kritik müdahaleleri gerçekleştirebiliyor.
Karada ve denizde caydırıcı güç
SOM-J, yalnızca kara hedeflerine değil, aynı zamanda sabit ve hareketli su üstü unsurlara karşı da etkili olacak şekilde tasarlandı. Füze, bu kapsamda zırh delici/kısmi delici harp başlığı ile donatıldı ve özellikle yüksek korumaya sahip hedeflere karşı optimize edildi.
Yaklaşık 500 kilogram (1.100 lb) ağırlığındaki füze, 275 kilometre menzil sunarak geniş bir operasyon alanı sağlıyor. Navigasyon tarafında ise Küresel Konumlama Sistemi (KKS), Ataletsel Navigasyon Sistemi (ANS) ve Yeryüzü Referanslı Navigasyon Sistemi (YRNS) gibi çok katmanlı bir yapı kullanılıyor. Bu sayede GPS karıştırmasına karşı da dayanıklılık artırılıyor.
Yeni nesil savaş uçaklarına entegre kullanılacak
Yerli füzenin entegrasyon süreci de eş zamanlı olarak ilerliyor. Füzenin, F-16 Fighting Falcon savaş uçaklarının yanı sıra Türkiye’nin yeni nesil platformları olan KAAN savaş uçağı ve Bayraktar KIZILELMA ile uyumlu şekilde kullanılabilmesi hedefleniyor. Ayrıca farklı Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA) ile de entegre çalışabilecek şekilde geliştiriliyor.
Teknik özellikleri
- Uzunluk: 3,9m
- Ağırlık: 540kg
- Harp başlığı ağırlığı: 140kg
- Harp başlığı tipi: Parçacık tesirli zırh delici
- Azami menzil: 275 km
- Hız: Yüksek ses altı
- Arayıcı başlık: Kızılötesi görüntüleyici (IIR)
- Güdüm: ANS/KKS/YRNS/GRNS/OH
Genel özellikleri
- Otonom Kullanım
- Uzun Menzil
- Düşük Radar İzi
- Yüksek Beka
- Kızılötesi G.rüntüleyici Ayracı [IIR] Başlık ve Veri Bağı ile Yüksek Hassasiyetli Terminal Safha Güdüm
- Tüm Hava Şartlarında Görev Yapabilir
- Karşı Tedbirlere Dayanıklı
- Ağ Merkezli Harekâta Uygunluk
- Fırsat Hedeflerine Angajman
- Seçilebilir Vuruş Parametreleri
- Uçuş Sırasında Hedef Güncelleme
- Evrensel Silah Arayüzü Uyumluluğu
SOM-J seyir füzesinin gelişim aşaması
SOM-J seyir füzesinin seri üretim süreci için hazırlıklar tamamlanmış olup, 2024-2025 döneminde gerçekleştirilen kritik testlerin ardından tam kapasite üretime geçilmesi planlanmıştır.
Füzenin gelişim ve üretim süreciyle ilgili temel bilgiler şöyledir:
SOM füze ailesinin tasarım çalışmaları TÜBİTAK SAGE tarafından 2006 yılında başlatılmıştır.
Özellikle F-35 gibi yeni nesil uçakların iç silah istasyonlarına uyumlu olacak şekilde daha kompakt tasarlanan SOM-J üzerindeki çalışmalar, 2014-2015 yıllarında Roketsan ve Lockheed Martin arasındaki iş birliğiyle hız kazanmıştır.
Kritik testler ne zaman başladı?
SOM-J, Mart 2025 ve Mart 2026’da gerçekleştirilen testlerde canlı harp başlığıyla su üstü hedeflerini tam isabetle vurmuştur.
Füzenin tanıtım, pazarlama ve seri üretim faaliyetlerinden Roketsan sorumludur.
Seri üretilen füzelerin başta Milli Muharip Uçak KAAN ve KIZILELMA olmak üzere insansız hava araçlarına da entegre edilmesi hedeflenmektedir.
Şu an itibarıyla SOM-J’nin seri üretim hattındaki faaliyetleri, yapılan başarılı atış testlerinin ardından envantere giriş aşamasına gelmiştir.
SOM-J ile benzer görevlere sahip füzeler
Türkiye’nin SOM-J ile benzer görevleri icra edebilen veya aynı teknolojik aileye mensup başka önemli füze projeleri de bulunuyor. SOM-J’ye en yakın alternatifler ve benzer teknolojilere sahip füzeler şu şekildedir:
ÇAKIR Füzesi: SOM-J ile en çok karşılaştırılan “yeni nesil” seyir füzesidir. Benzerlik yönüne bakacak olursak, tıpkı SOM-J gibi su üstü ve kara hedeflerine karşı etkilidir. Farkıysa, SOM-J’den daha hafif ve kompakt bir yapıdadır, bu da onun SİHA’lar (AKINCI, AKSUNGUR) ve botlar gibi daha küçük platformlardan da atılabilmesini sağlar.
SOM Füze Ailesi (SOM-A, SOM-B1, SOM-B2): SOM-J’nin temelini oluşturan ana füze ailesidir. Aynı radar görünmezliği (stealth) ve hassas vuruş yeteneklerine sahiptirler. SOM-J, özellikle F-35 ve KAAN gibi uçakların iç silah istasyonuna sığması için daha ince ve aerodinamik olarak optimize edilmiştir. Diğer SOM versiyonları genellikle uçağın kanat altında taşınır.
KUZGUN Modüler Mühimmat Ailesi: TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen bu aile, SOM-J’ye benzer şekilde “stand-off” (menzil dışı) vuruş yeteneği sunar.
KUZGUN-TJ: Turbojet motorlu versiyonu, SOM-J gibi uzun menzilli bir seyir füzesi görevi görür ancak daha düşük maliyetli ve farklı harp başlığı seçeneklerine sahip bir alternatiftir.
ATMACA (Hava Versiyonu): Normalde gemisavar bir füze olan ATMACA’nın uçaklardan atılabilen versiyonu üzerinde de çalışılmaktadır. Deniz hedeflerine karşı SOM-J ile benzer bir operasyonel görev üstlenebilir.
Kaynak: Haber Merkezi