Türk Donanması, inşa edilen yeni denizaltısını envanterine katmak için gün sayıyor. Yeni Tip Denizaltı Projesi (Reis Sınıfı) kapsamında, Gölcük Tersane Komutanlığı’nda inşa edilen ilk denizaltı PİRİREİS, Mavi Vatan’da seyir testlerini icra ediyor. İlgili Fabrika Kabul (FAT), Liman Kabul (HAT) ve Deniz Kabul (SAT) Testlerinin tamamlaması sonrası PİRİREİS denizaltısının, 2024 yılında envantere alınması planlanıyor.
Gölcük Tersanesi Komutanlığında REİS Sınıfı Denizaltıların inşasının gerçekleştirildiği Denizaltı İmalat Fabrikası; A-Blok ve B-Blok olmak üzere iki büyük hangardan oluşuyor. Aynı anda üç denizaltının sığabildiği A-Blok, denizaltının inşa ve montaj faaliyetlerinde, B-Blok ise denizaltı teknesini/kemeresini oluşturan sacların kaynak işleri ve blokların birleştirilme/çatma işlemlerinde kullanılıyor.

REİS SINIFI DENİZALTILAR (TYPE-214 TN)
Havadan bağımsız tahrik sistemine (AIP) sahip 6 adet Yeni Tip denizaltının azami yerli katkı ile Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda inşa edilerek tedarik edilmesi amaçlanıyor. Reis sınıfı denizaltı tedarik projesi, Haziran 2005 tarihli Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) kararıyla başlatıldı. Sınıfının ilk denizaltısı olan TCG Piri Reis (S-330) denizaltısının havuza indirilmesi 22 Aralık 2019 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı bir törenle gerçekleştirildi. TCG Piri Reis denizaltısının bundan sonraki aşamada havuzda donatım faaliyetleri devam edecek ve denizaltı sırasıyla Fabrika Kabul (FAT), Liman Kabul (HAT) ve Deniz Kabul (SAT) Testlerinin ardından 2024 yılında Deniz Kuvvetleri Komutanlığı hizmetine girmesi planlanıyor. PİRİREİS denizaltısının tam anlamıyla faaliyete geçmesiyle TCG Hızır Reis’in denizaltısına odaklanılacak.
- REİS SINIFI DENİZALTI ÖZELLİKLERİ
- Uzunluk: 67,6 m (standart denizaltılardan yaklaşık 3 m daha uzun)
- Tekne diş çapı: 6,3 mil
- Yükseklik: 13,1 m (periskoplar hariç)
- Su altı (dalış durumda) deplasman: 2.013 ton
- Hız (satıhta): 10+ knot
- Hız (dalış durumda): 20+ knot
- Mürettebat: 27

TÜRK DONANMASINDA KAÇ TANE REİS SINIFI DENİZALTI VAR?
€2,060 Milyar değerindeki Yeni Tip Denizaltı Projesi (YTDAP/NTSP) altında Gölcük Tersanesi Komutanlığında inşa faaliyetleri devam eden ve 22 Aralık 2019 tarihinde donatım faaliyetleri için inşa holünden yüzer havuza alınan Tip 214TN REİS Sınıfı Denizaltılardan ilki olan TCG PiriReis (S-330) Denizaltısı 22 Mart 2021’de denize indirilmiş ve ilk kez su üstünde görüntülenmişti. Doğu Akdeniz ve Adalar Denizinde, Mavi Vatan’da önemli bir güç çarpanı olması beklenen TCG PiriReis Denizaltısının 2022 yılında tam harekât kabiliyeti ile hizmete girmesi planlanmıştı. Onu sırasıyla TCG HızırReis (S-331, 2023), TCG MuratReis (S-332, 2024), TCG AydınReis (S-333, 2025), TGC SeydialiReis (S-334, 2026) ve TCG SelmanReis (S-335, 2027) takip edecekti.

| Kod | İsim | Kızağa Konulma | Denize indirme | Hizmete giriş | Son Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| S 330 | TCG Piri Reis | Ekim 2015 | Aralık 2022 | 24 Ağustos 2024 tarihinde teslim edilecek | |
| S 331 | TCG Hızır Reis | 2017 | Mayıs 2023 | Havuza çekildi, donatım işleminde | |
| S 332 | TCG Murat Reis | Şubat 2018 | Haziran 2024 | 7 Haziran 2024’te havuza alındı | |
| S 333 | TCG Aydın Reis | Kasım 2018 | 4 Kasım 2018 de ilk kaynak yapıldı, inşa halinde | ||
| S 334 | TCG Seydi Ali Reis | Aralık 2019 | 23 Aralık 2019 da İlk kaynak yapıldı, inşa halinde | ||
| S 335 | TCG Selman Reis | Mayıs 2022 | 23 Mayıs 2022’de İlk kaynak yapıldı |

TÜRK DENİZ KUVVETLERİNİN KAÇ TANE DENİZALTISI VAR
Günümüzde Akdeniz’in en güçlü ve caydırıcı denizaltı filolarından birine sahip olan Türk Deniz Kuvvetlerinin 11’i aktif 12 denizaltısı bulunuyor. Geçici olarak hizmet dışı olan TCG Sakarya denizaltısının ise Preveze sınıfı YÖM projesi kapsamında modernizasyonu devam ediyor.

- Ay (Type-209/1200) Sınıfı Denizaltılar:
- (S-349) TCG BATIRAY (20 Temmuz 1978 tarihinde göreve başlama-25 Şubat 2024 tarihinde ‘Test ve Eğitim Gemisi’ olarak sınıflandırıldı)
- (S-350) TCG YILDIRAY (20 Temmuz 1981 tarihinde göreve başlama-25 Şubat 2024 tarihinde ‘Test ve Eğitim Gemisi’ olarak sınıflandırıldı)
- (S-351) TCG DOĞANAY (16 Kasım 1984 tarihinde göreve başlama)
- (S-352) TCG DOLUNAY (21 Temmuz 1989 tarihinde göreve başlama)
- Preveze (Type-209T1/1400) Sınıfı Denizaltılar [4]:
- (S-353) TCG PREVEZE (22 Ekim 1993 tarihinde göreve başlama)
- (S-354) TCG SAKARYA (28 Temmuz 1994 tarihinde göreve başlama)
- (S-355) TCG 18 MART (25 Ağustos 1997 tarihinde göreve başlama)
- (S-356) TCG ANAFARTALAR (22 Temmuz 1999 tarihinde göreve başlama)
- Gür (Type-209T2/1400) Sınıfı Denizaltılar [5]:
- (S-357) TCG GÜR (10 Şubat 2004 tarihinde göreve başlama)
- (S-358) TCG ÇANAKKALE (20 Haziran 2004 tarihinde göreve başlama)
- (S-359) TCG BURAKREİS (15 Şubat 2006 tarihinde göreve başlama)
- (S-360) TCG BİRİNCİ İNÖNÜ (22 Temmuz 2007 tarihinde göreve başlama)
Gür (Type-209T2/1400) sınıfı denizaltılar, Türk Deniz Kuvvetlerinin sahip olduğu en modern ve yeni denizaltılardır. Gür sınıfının yaş ortalaması 18’dir.

MİLLİ DENİZALTI (MİLDEN) PROJESİ
2015’te Yeni Tip Denizaltı Projesi kapsamında yüksek yerli katlı payı ile Type-214TN (Reis) sınıfı denizaltıların yapımına başlayan Türkiye, Haziran 2017’de MİLDEN (Milli Denizaltı) Çalıştayı düzenleyerek ileride gerçekleştirilecek tasarımı tamamen Türkiye’ye ait çok yüksek yerli katkı payına sahip denizaltı üretimini analiz etti. Nisan 2019’da Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde MİLDEN Dizayn Projesi Ofisi kurularak resmen MİLDEN Projesi başladı.

TÜRK DONANMASININ ENVANTERİ GELECEKTE NASIL OLACAK?
Türk Deniz Kuvvetlerinin denizaltı filosunun geleceği hakkında kesin konuşmamız tabii ki de mümkün değil. Ancak benim görÜLDÜĞÜ kadarıyla 2030’lu yıllar içerisinde (2039 sonuna kadar) Türk Deniz Kuvvetleri; envanterine tüm Reis sınıfı denizaltıları çoktan almış, MİLDEN ve STM 500 türevi denizaltıları envantere almaya başlanmış olacak. Ayrıca halihazırda envanterde bulunan Preveze sınıfı denizaltılar ile Gür sınıfı denizaltılar da envanterde bulunacak. Preveze sınıfı denizaltılara uygulanan YÖM modernizasyonunun 2030’lu yılların sonuna kadar Gür sınıfına da uygulanacağını düşünüyorum. Tüm bunların yanında Ay sınıfı denizaltıların ise Reis sınıfı denizaltıların envantere alınmasıyla 2030’a kadar kademeli olarak emekliye ayrılması planlanıyor.
Kaynak: Haber Merkezi