ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana petrol fiyatlarında görülen sert yükselişler, enflasyonist baskılara ilişkin endişeleri artırdı. Bu durum, emtia piyasalarında sert dalgalanmaların devam etmesine neden oluyor.
ABD ve İran arasındaki müzakerelere ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve bölgede çatışmaların devam etmesi, özellikle alüminyum piyasasını öne çıkarıyor.
Hürmüz Boğazı riski arz endişelerini artırdı
Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin toplam yaklaşık 6,2 milyon tonluk yıllık alüminyum üretimi ve ihracatı risk altına girebilir. Bu üç ülkenin alüminyum ihracatının yaklaşık yüzde 80’inin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiği belirtiliyor.
ABD/İsrail-İran çatışmasının başlamasının ardından Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Emirates Global Aluminium’a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin, İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırılarında zarar görmesi de arz tarafındaki endişeleri artırdı.
Savaş öncesinde de küresel alüminyum piyasasında arz sıkıntıları bulunurken, çatışmalarla birlikte bu sıkıntıların daha da derinleştiği ifade ediliyor.
Hürmüz Boğazı kritik ticaret hattı haline geldi
Bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nın yalnızca petrol ve doğal gaz için değil, alüminyum gibi sanayi metallerinde de kritik bir geçiş noktası olduğunu ortaya koydu. Boğazdan tanker ve gemi geçişine ilişkin gelişmelerin, alüminyum fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor.
Alüminyum; otomotiv, havacılık ve inşaat sektörlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Öte yandan Çin’den gelen güçlü talep de fiyatlarda yukarı yönlü hareketi destekliyor.
Fiyatlar son yılların zirvesine çıktı
Bu gelişmelerle birlikte alüminyumun ton başına fiyatı Londra Metal Borsası’nda 3 bin 734 dolara çıkarak Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Daha sonra fiyat 3 bin 716 dolar seviyesinde dengelendi.
Alüminyum fiyatları, savaşın başlamasından bu yana yüzde 18’in üzerinde artış gösterdi.
Enerji maliyetleri ve Çin politikası fiyatları etkiliyor
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, alüminyum fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedenlerinden birinin savaşla birlikte arz tarafında yaşanan olumsuzluklar olduğunu söyledi.
Orta Doğu ve Körfez bölgesinin küresel alüminyum üretiminin yaklaşık yüzde 8-9’unu karşıladığını belirten Ergezen, Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin arzı doğrudan etkilediğini ifade etti.
Ergezen, arzın azalırken talebin güçlü kalmasının fiyatları yukarı yönlü desteklediğini vurguladı.
Savaşın devam etmesi halinde güçlü fiyat eğiliminin sürebileceğini belirten Ergezen, veri merkezleri, yapay zeka altyapısı, yenilenebilir enerji yatırımları ve elektrikli araçların da alüminyum talebini artırdığını söyledi.
Ergezen ayrıca şu değerlendirmeyi yaptı:
“Elektrik maliyetleri alüminyum fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Üretim maliyetlerinin yaklaşık yüzde 30 ila 40’ı elektrikten kaynaklanıyor. Son dönemde enerji maliyetlerindeki artış, alüminyum üretim maliyetlerini yükseltiyor ve bu da fiyatlara yukarı yönlü baskı yapıyor. Dünyanın en büyük üreticisi Çin, üretime üst sınır getirmiş durumda. Bu nedenle talep artsa bile arz yeterince esnek tepki veremiyor.”