Çin merkezli otomobil üreticisi BYD'nin Manisa'da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık üretim tesisine ilişkin belirsizlik sürerken, yatırımın hayata geçirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar da netleşmeye başladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yatırım taahhütlerinin yerine getirilmemesi durumunda proje bazlı teşvik sistemi kapsamında verilen desteklerin geri alınacağını, kamu zararının ise yasal faizleriyle birlikte tahsil edileceğini açıkladı.
BYD yatırımına ilişkin süreç yeniden gündemde
Türkiye ile BYD arasında 2024 yılında imzalanan yatırım anlaşması kapsamında Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir fabrika kurulması planlanmıştı. Üretim tesisinin 2026 yılı sonunda faaliyete geçmesi hedeflenirken, geçen süre içerisinde projeye ilişkin beklenen yatırım adımlarının atılmaması dikkat çekti.
Şirketin yatırımı askıya aldığı yönündeki gelişmelerin ardından kamu tarafından sağlanan teşviklerin geleceği yeniden tartışma konusu oldu.
Bakan Kacır: Kamu hakları korunuyor
Konu, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne verilen yazılı soru önergesiyle Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'a yöneltildi.
Bakan Kacır, yatırımın proje bazlı yatırım teşvik sistemi kapsamında yakından takip edildiğini belirterek, yatırımın niteliği, takvimi ve yatırımcı şirketin yükümlülüklerinin ilgili mevzuat doğrultusunda belirlendiğini ifade etti.
Kacır, denetim süreçlerinin sürdüğünü vurgulayarak, yatırımın gerçekleşmemesi halinde teşvik mevzuatında yer alan yaptırımların eksiksiz uygulanacağını söyledi. Açıklamasında, "Tüm süreçlerde kamunun hak ve menfaatleri teminat altına alınmıştır." ifadelerine yer verdi.
Teşvikler ve vergi avantajları geri alınabilecek
Proje bazlı yatırım teşvik sistemine göre yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi halinde yatırımcıya sağlanan desteklerin iptali gündeme geliyor.
Bu kapsamda devlet tarafından verilen teşviklerin yanı sıra yatırım için sunulan teminatların da devreye alınabileceği belirtiliyor. Ayrıca kamu kaynaklarının korunması amacıyla gerekli hukuki ve idari işlemlerin başlatılması öngörülüyor.
Gümrük vergisi muafiyeti de sona erebilir
Yatırım kapsamında BYD'nin Çin'den Türkiye'ye ithal ettiği araçlar için uygulanan yüzde 40 oranındaki ilave gümrük vergisi muafiyetinin de iptal edilmesi bekleniyor.
Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde şirketin yararlandığı vergi avantajlarının gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmesi ve ithal edilen araçların yürürlükteki gümrük tarifesi üzerinden yeniden vergilendirilmesi planlanıyor. Böylece yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi nedeniyle oluşabilecek kamu zararının telafi edilmesi hedefleniyor.