Ankara'da gerçekleştirilen NATO Liderler Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın görüşmesi sonrasında yapılan açıklamalar, Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerini yeniden gündeme taşıdı. Trump'ın CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğine yönelik mesajları ve F-35 savaş uçaklarıyla ilgili olumlu değerlendirmeleri dikkat çekerken, milyonlarca kişi CAATSA yaptırımlarının ne olduğunu ve mevcut durumunu araştırmaya başladı. İşte CAATSA yasası ve son gelişmeler.
CAATSA yasası ne anlama geliyor?
CAATSA, ABD Kongresi tarafından kabul edilen ve 2 Ağustos 2017'de yürürlüğe giren "ABD'nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası" olarak biliniyor.
Yasa; Rusya, İran ve Kuzey Kore ile savunma ve istihbarat alanlarında önemli düzeyde iş birliği yapan kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor.
Türkiye neden yaptırıma tabi tutuldu?
ABD, Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemini gerekçe göstererek CAATSA kapsamında yaptırım uyguladı.
Bu gelişmenin ardından Türkiye, F-35 savaş uçağı programından çıkarıldı ve çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya kaldı.
Trump ne söyledi?
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da yaptığı açıklamada dost ülkelere yaptırım uygulamak istemediklerini belirterek CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının değerlendirileceğini ifade etti.
Trump ayrıca Türkiye'nin F-35 programına ilişkin taleplerinin de değerlendirmeye alınacağını söyledi.
Yaptırımlar resmen kaldırıldı mı?
Hayır.
Şu ana kadar CAATSA yaptırımlarının kaldırıldığına ilişkin yürürlüğe girmiş resmi bir karar açıklanmadı.
Trump'ın ifadeleri, yaptırımların kaldırılmasının değerlendirildiğini ortaya koyarken, hukuki sürecin tamamlandığı anlamına gelmiyor.
CAATSA hangi yaptırımları içeriyor?
Yasa kapsamında uygulanabilecek yaptırımlar arasındaaki 12 madde şöyle:
Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlarla ihracat ve ithalat bankası desteğinin kesilmesi,
Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi,
ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi,
Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi,
Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi,
Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması,
Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması,
Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması,
Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması,
ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması,
Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD’ye giriş yasağı,
Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması.
Gözler resmi açıklamalarda
Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerinde yeni bir dönemin başlayabileceğine yönelik beklentiler artarken, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına ilişkin süreç resmi kararlarla netlik kazanacak.