ABD merkezli yatırım bankası Citigroup, küresel ekonomiye yönelik yeni bir risk başlığına dikkat çekti. Bankanın ekonomistleri, Orta Doğu’daki gerilimin piyasalara etkisinin zayıflamaya başladığını ancak bu kez El Nino kaynaklı olası bir arz şokunun gündeme gelebileceğini ifade etti.
Raporda, "Bir arz şoku sona ererken bir diğeri kapıda olabilir." değerlendirmesine yer verildi.
Citigroup’un analizine göre, hava koşullarındaki değişim özellikle tarım ürünleri, enerji talebi ve tedarik zincirleri üzerinde baskı oluşturabilir. El Nino’nun etkisiyle bazı bölgelerde kuraklık, bazı bölgelerde ise aşırı yağış riskinin artması, üretim dengelerini bozarak küresel fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabilir.
Ekonomistler, jeopolitik risklerin etkisi azalırken iklim kaynaklı arz sorunlarının piyasalar açısından yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Küresel ekonomiye trilyon dolarlık fatura çıkabilir
Citigroup, El Nino’nun küresel ekonomi üzerinde yaratabileceği uzun vadeli maliyetlere dikkat çekti. Bankaya göre iklim olayının tarımsal üretim, altyapı ve iş gücü verimliliği üzerindeki olumsuz etkileri, dünya ekonomisinde yıllarca sürebilecek kayıplara neden olabilir.
Tropikal Pasifik Okyanusu’nda ortaya çıkan El Nino, küresel sıcaklıkları artırırken farklı bölgelerde sert hava koşullarını beraberinde getiriyor. Bu süreç bazı ülkelerde aşırı yağış ve sel riskini yükseltirken, bazı bölgelerde ise kuraklık ve üretim kaybı ihtimalini güçlendiriyor.
Bankanın temel senaryosunda, güçlü bir El Nino’nun küresel ekonomiye beş yıllık dönemde 3 ila 5 trilyon dolar arasında maliyet yaratabileceği tahmin ediliyor. Daha ağır bir senaryoda ise ekonomik kaybın 7 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.
Citigroup ekonomistleri, 1997-1998 döneminde yaşanan El Nino’nun yaklaşık 5,7 trilyon dolarlık ekonomik kayba yol açtığını ve tarihin en yıkıcı El Nino olayları arasında gösterildiğini hatırlattı.
Citigroup petrol için 75 dolar beklentisini koruyor
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), El Nino’nun yılın ikinci çeyreğinde etkili olmaya başlayabileceğini ve gelecek yılın mart ayına kadar sürme ihtimalinin yüzde 95’in üzerinde olduğunu bildirdi. Kurum, 2026 sonuna kadar “çok güçlü” bir El Nino yaşanma olasılığını ise yüzde 63 olarak tahmin ediyor.
Öte yandan Citigroup, Orta Doğu’daki tansiyonun düşmesiyle birlikte Brent petrol fiyatlarına ilişkin beklentisini paylaştı. Banka, yılın ikinci yarısında Brent petrolün ortalama 75 dolar seviyesinde hareket edeceğini öngörüyor.
Citigroup’a göre ABD ile İran arasında başlayan müzakere süreci, küresel enerji piyasalarında son dönemde artan belirsizliği azaltabilecek önemli unsurlar arasında yer alıyor. Bölgedeki risklerin hafiflemesi, petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının da sınırlanmasına katkı sağlayabilir.