Dünya Bankası, küresel ekonomiye ilişkin son görünüm raporunda büyüme beklentilerini daha temkinli bir çizgiye çekti. Raporda, dünya genelindeki ülkelerin yaklaşık üçte ikisi için büyüme tahminlerinin aşağı yönlü revize edildiği belirtildi.
Küresel ekonomide enerji arzına ilişkin aksaklıklar, jeopolitik gerilimler ve ticaret yollarında yaşanan tıkanıklıklar öne çıkan risk başlıkları arasında yer aldı. Bu unsurların özellikle gelişmekte olan piyasalar üzerinde baskı oluşturduğu ve makroekonomik dengeleri zorladığı ifade edildi.
Dünya Bankası, ABD ekonomisine yönelik büyüme beklentisini ise değiştirmedi. Kurum, dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD’nin bu yıl yüzde 2,2 büyümesini öngörüyor. Bu tahmin, ocak ayında açıklanan beklentiyle aynı seviyede kalırken, 2025’te kaydedilen yüzde 2,1’lik büyümenin sınırlı üzerinde bulunuyor.
Dünya Bankası gelişen ekonomiler için büyüme tahminini düşürdü
ABD’nin önemli bir enerji üreticisi olması nedeniyle petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlı ülkelere kıyasla dış şoklara karşı daha güçlü bir konumda bulunduğu belirtildi. Raporda, ülkedeki kapsamlı vergi indirimleri ve yapay zeka alanına yönelen güçlü yatırımların da ekonomik büyümeye destek verdiği ifade edildi.
Buna karşın ABD’de tüketicilerin yüksek akaryakıt fiyatları ve kalıcı enflasyon baskısı nedeniyle rahatsızlık yaşadığı aktarıldı.
Enerji ithalatçısı gelişmekte olan ülkelerde ise savaşın ekonomik maliyeti daha belirgin hissediliyor. Dünya Bankası, gelişmekte olan ve yükselen piyasa ekonomileri için 2026 büyüme tahminini 0,4 puan aşağı çekerek yüzde 3,6’ya indirdi. Bu oran, pandemi sonrası dönemin en zayıf büyüme beklentisi olarak öne çıktı.
Raporda, çatışmaların yol açtığı enerji arzı aksaklıkları ve sert fiyat artışlarının bu ülkelerde güveni zayıflattığı, ekonomik aktivite üzerinde de baskı oluşturduğu vurgulandı.
Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi için büyüme beklentisi aşağı çekildi. Ekonominin, 2025’te kaydettiği yüzde 5’lik büyümenin ve ocak ayında açıklanan yüzde 4,4’lük tahminin altında kalarak bu yıl yüzde 4,2 büyümesi öngörülüyor.
Hindistan’ın ise yüzde 6,6’lık büyüme tahminiyle büyük ekonomiler arasında en hızlı büyüyen ülke konumunu sürdürmesi bekleniyor. Ancak bu oran, 2025’teki yüzde 7,7’lik güçlü performansın belirgin şekilde altında kalıyor.
Euro Bölgesi’nde de zayıf büyüme görünümü dikkat çekiyor. Ortak para birimini kullanan 21 Avrupa ülkesinin, 2025’teki yüzde 1,4’lük büyümenin ardından bu yıl yalnızca yüzde 0,8 büyüyebileceği tahmin ediliyor.
Hürmüz gerilimi enerji ve gıda fiyatlarını tehdit ediyor
ABD ve İsrail’in askeri adımlarına İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden karşılık vermesi, küresel enerji piyasalarında tansiyonu yükseltti. Dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği stratejik boğazdaki riskler, enerji fiyatlarında sert artışa neden oldu.
Dünya Bankası, Brent petrolün bu yıl ortalama varil fiyatının 94 dolar seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Bu tahmin, 2025’e kıyasla yüzde 36’lık, bankanın ocak ayındaki öngörüsüne göre ise yüzde 50’lik artışa işaret ediyor.
Savaşın etkileri tarım piyasalarında da hissediliyor. Basra Körfezi üzerinden yapılan gübre sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar, üreticilerin maliyetlerini artırırken gübre kullanımını azaltma riskini beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bu tablonun ilerleyen dönemde küresel gıda arzı üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.