Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından çalışma hayatında en çok konuşulan başlıklardan biri kademeli emeklilik oldu. Aynı yaş grubunda yer alan çalışanların yalnızca sigorta başlangıç tarihlerinin farklı olması nedeniyle farklı emeklilik şartlarına tabi tutulması, yeni bir düzenleme beklentisini beraberinde getiriyor. Özellikle EYT kapsamı dışında kalan milyonlarca çalışan, emeklilik yaşının yeniden düzenlenip düzenlenmeyeceğini yakından takip ediyor. Ancak şu an itibarıyla yürürlükte bulunan sosyal güvenlik mevzuatında kademeli emekliliğe ilişkin yeni bir değişiklik bulunmuyor. Buna rağmen mevcut sistem, çalışanların emeklilik yaşını belirleyen farklı kriterleri nedeniyle gündemdeki yerini koruyor.
Emeklilik şartları sigorta başlangıç tarihine göre değişiyor
Türkiye'de emeklilik sistemi, ilk sigorta giriş tarihine göre farklı kurallar içeriyor. Bu nedenle aynı yaşta bulunan iki çalışan, sigorta başlangıç tarihlerine bağlı olarak farklı yıllarda emekli olabiliyor.
SGK verilerine göre 2026 yılı Ocak ayı itibarıyla yaklaşık 23,3 milyon kişi zorunlu sigorta kapsamında çalışma hayatını sürdürüyor. Bu çalışanlar farklı emeklilik yaş gruplarında yer alıyor.
EYT kapsamındaki çalışanlarda yaş şartı uygulanmıyor
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan çalışanlar, EYT düzenlemesi sayesinde yaş şartından muaf tutuldu. Bu grupta emeklilik için gerekli prim gününün tamamlanması yeterli olurken, bazı durumlarda sigortalılık süresi şartı da dikkate alınıyor.
Prim gününü tamamlayan kişiler emeklilik hakkını elde edebilirken, eksik primi bulunan çalışanların çalışma hayatına devam etmesi gerekiyor.
58 ve 60 yaş grubu kimleri kapsıyor?
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan SSK'lı çalışanlar için normal emeklilikte 7.000 prim günü şartı uygulanıyor. Bu kapsamda kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor.
Bu grupta sigortalılık süresi şartı bulunmuyor. Bu nedenle prim gününü tamamlayan çalışanlar yaş şartını yerine getirdiklerinde emeklilik hakkı kazanıyor.
2008 sonrası sistemde kademeli yaş uygulaması bulunuyor
30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olan çalışanlarda emeklilik yaşı, prim gününün tamamlandığı tarihe göre kademeli olarak artıyor. SSK'lılar için 7.200, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındakiler için ise 9.000 prim günü şartı uygulanıyor.
Prim gününü 2035 yılı sonuna kadar tamamlayanlar daha düşük yaşta emekli olabilirken, sonraki yıllarda bu yaş sınırı kademeli olarak yükseliyor.
Bazı çalışanlar için 65 yaş şartı uygulanıyor
Mevcut sistemde özellikle daha geç tarihte çalışma hayatına başlayanlar için 65 yaş emeklilik sınırı öne çıkıyor. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında 2020 ve sonrasında işe başlayan birçok çalışan ile SSK kapsamında belirli tarihlerden sonra sigortalı olan kişiler bu uygulamadan etkileniyor.
Ayrıca ilk sigorta tarihi eski olsa bile prim gününü 2044 yılı ve sonrasında tamamlayan çalışanlar da mevcut mevzuata göre 65 yaş şartına tabi olabiliyor.
Kademeli emeklilik konusunda resmi düzenleme bulunmuyor
Kademeli emeklilik beklentisi kamuoyunda gündemdeki yerini korusa da şu an için bu konuda yürürlüğe girmiş yeni bir yasal düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle çalışanlar mevcut sosyal güvenlik mevzuatındaki yaş ve prim şartlarına göre emeklilik planlaması yapmaya devam ediyor. İlerleyen süreçte olası yasal değişiklikler olması halinde emeklilik sistemiyle ilgili yeni şartlar da yeniden şekillenebilecek.