Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda emtia fiyatlarında Mayıs ayında sınırlı bir düşüş yaşandığını açıkladı. Tahıl ve şeker fiyatlarındaki artışa karşın bitkisel yağlar ile süt ürünlerinde görülen gerileme, endeksin aşağı yönlü hareket etmesinde etkili oldu.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mayıs 2026’da bir önceki aya göre yüzde 0,2 azalarak ortalama 130,8 puana indi. Endeks, geçen yılın aynı dönemine kıyasla ise yüzde 2,9 yükseldi.
İran savaşı ve Hürmüz Boğazı üzerinden yakıt ile gübre sevkiyatında yaşanan aksaklıklar, tarımsal üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşturdu. Gübre ve enerji fiyatlarındaki artış, başta mısır ve pirinç olmak üzere birçok temel gıda ürününün üretim maliyetlerini yukarı çekerken, bazı büyük üretici ülkeler verim ve üretimde düşüş yaşanabileceğine yönelik uyarılarda bulundu.
Öte yandan uluslararası palm yağı fiyatları, beş aylık yükseliş serisinin ardından geriledi. Küresel ithalat talebinin zayıflayabileceğine ilişkin beklentiler ve ham petrol piyasalarındaki belirsizlik, palm yağı fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu.
FAO’dan küresel gıda alarmı
FAO Piyasalar ve Ticaret Bölümü Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda emtia piyasalarının genel olarak dirençli kalmayı sürdürdüğünü ancak tahıl fiyatlarındaki yükselişin, piyasanın hava koşulları ile enerji ve girdi maliyetlerindeki aksaklıklara ne kadar duyarlı olduğunu gösterdiğini söyledi.
Ben-Belhassen, Hürmüz Boğazı dahil olmak üzere ticaret yollarına ilişkin belirsizliklerin devam etmesinin gübre kullanımını azaltabileceğine dikkat çekerek, bunun gıda fiyatları üzerinde ilave baskı oluşturabileceğini belirtti. Bu tablo karşısında uluslararası ölçekte koordineli adımların önem kazandığını vurguladı.
FAO verilerine göre Tahıl Fiyat Endeksi, Mayıs ayında Nisan’a kıyasla yüzde 2,6 yükseldi. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre ise yaklaşık yüzde 5 artış kaydetti.
Buna karşılık FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Nisan ayına göre yüzde 4,6 gerileyerek 2026 yılındaki ilk aylık düşüşünü yaşadı.
Et Fiyat Endeksi Mayıs ayında yüzde 0,1 ile sınırlı bir artış gösterirken, Süt Ürünleri Fiyat Endeksi uluslararası tereyağı fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle aylık bazda yüzde 0,5 geriledi.
Şeker Fiyat Endeksi ise Mayıs ayında yüzde 7,5 yükseldi. Brezilya’da şeker kamışı üretiminin daha düşük bir bölümünün şeker üretimine ayrıldığına işaret eden veriler, etanol üretimine yönelimin artabileceği beklentisini güçlendirdi. Ayrıca El Nino koşullarının gelecek yıl Hindistan ve Tayland’daki üretimi olumsuz etkileyebileceğine dair endişeler de fiyat artışında etkili oldu.
Türkiye’de de gıda fiyatlarında aylık bazda gerileme kaydedildi. TÜİK’in bugün yayımladığı verilere göre, gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar aylık bazda yüzde 0,48 düştü.
Buna karşın aynı grupta yıllık artış devam etti. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık enflasyon yüzde 34,86 olarak gerçekleşti.