Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM), “Ne Eğitimde Ne İstihdamda” (NEET) kavramının gençlerin mevcut durumunu açıklamakta yetersiz kalabileceğine dikkat çekti.
İngilizce “Not in Education, Employment, or Training” ifadesinin kısaltması olan NEET; genel olarak 15-24 veya 15-29 yaş aralığında bulunan, örgün ya da yaygın eğitime devam etmeyen ve herhangi bir işte çalışmayan gençleri tanımlayan sosyoekonomik bir gösterge olarak kullanılıyor.
Ancak İstanbul’da 3 bin kişiyle yürütülen araştırma, uluslararası ölçütlere göre NEET grubunda yer alan eğitimli gençlerin önemli bir bölümünün tamamen pasif olmadığını ortaya koydu. Araştırmaya göre bu gençler; bireysel eğitim, bakım hizmetleri, gönüllü çalışmalar ve çeşitli piyasa dışı faaliyetlerde aktif rol üstleniyor.
İstanbul’da yaşayan 18-29 yaş aralığındaki eğitimli gençleri kapsayan çalışmada, NEET olarak sınıflandırılan birçok kişinin haftada onlarca saat kamu sınavlarına hazırlandığı, kişisel gelişim ve eğitim çalışmalarına katıldığı ya da toplumsal fayda sağlayan faaliyetlerde bulunduğu belirlendi.
Araştırmanın bulguları, gençlerin yalnızca eğitim ve istihdam durumlarına göre değerlendirilmesinin mevcut tabloyu tam olarak yansıtmayabileceğini ve NEET tanımının daha kapsamlı biçimde ele alınması gerektiğini gösterdi.
BETAM araştırması gençlerdeki NEET tablosunu değiştirdi
Resmî verilere göre eğitimli gençler arasında yüzde 35,5 seviyesinde hesaplanan NEET oranı, gençlerin eğitim ve piyasa dışı faaliyetleri dikkate alındığında önemli ölçüde geriliyor.
BETAM’ın araştırmasına göre haftada en az 10 saat bireysel eğitim çalışması yapanlar, üç ay içinde eğitime başlayacak gençler ve bakım hizmeti sunanlar NEET kapsamından çıkarıldığında oran yüzde 19,4’e düşüyor.
Bu değişimde en belirleyici grubu, kamu personeli sınavlarına hazırlanan ve araştırmada “gayri resmî öğrenci” olarak nitelendirilen gençler oluşturuyor. Söz konusu grubun, mevcut ölçütlere göre NEET kapsamında değerlendirilen eğitimli gençlerin yüzde 23,4’üne karşılık geldiği belirtildi.
Alternatif tanım kadınlarda oranı 20 puan düşürüyor
Araştırmanın cinsiyete göre ayrıştırılan bulguları, alternatif ölçütler uygulandığında eğitimli genç kadınlardaki NEET oranının yaklaşık 20 puan gerilediğini ortaya koydu.
İstanbul’da yaşayan eğitimli genç kadınların istihdamın dışında kalmasında bakım yükümlülüklerinden çok eğitimlerine devam etme ve kişisel gelişimlerini sürdürme isteğinin etkili olduğu değerlendirildi.
Bununla birlikte kadınların çocuk bakımına erkeklerden yaklaşık iki kat daha fazla zaman ayırdığı belirlendi. Raporda, bu eşitsizliğin ilerleyen yaşlarda kadınların iş gücüne katılımını sınırlandırabilecek bir baskı unsuruna dönüşebileceği uyarısı yapıldı.
BETAM’dan NEET tanımının yeniden ele alınması çağrısı
Araştırmada gençlerin gönüllü faaliyetlere katılımı da mercek altına alındı. Elde edilen bulgular, gönüllülük çalışmalarında yer alan gençlerin yaklaşık üçte ikisinin aynı zamanda ücretli bir işte çalıştığını gösterdi.
Bu tablo, gönüllülüğün işsiz gençlerin boş zamanlarını değerlendirdiği bir faaliyet olmaktan ziyade yeterli ekonomik imkâna ve zamana sahip kişilerin katılabildiği bir alan olduğunu ortaya koydu.
Raporda, gençlere yönelik politikaların doğru gruplara ulaşabilmesi için mevcut NEET tanımının daha kapsamlı hâle getirilmesi gerektiği vurgulandı. Aile yapısı, gayri resmî eğitim süreçleri ve bakım ekonomisi gibi unsurların da değerlendirmeye alınması önerildi.
Araştırmacılar, NEET göstergesinin İstanbul’un sosyoekonomik koşulları gözetilerek yeniden tanımlanmasının gençlerin gerçek durumunu daha doğru yansıtacağını belirtti.