2020 yılında başlayan Coronavirüs yaklaşık 2 yıl kadar tüm hayatı neredeyse felç etmişti. Son günlerde ise dünya Hantavirüs’ü ile çalkalanıyor. Uzmanlara göre korunmanın temeli, kemirgenlerle teması en aza indirmek ve hijyen kurallarına dikkat etmek. Uzmanlar; enfekte kişilerin izole edilmesi, düzenli el hijyeninin sağlanması, yakın temaslıların takip edilmesi ve enfeksiyon kontrol önlemlerinin uygulanmasının salgının yayılmasını önlemede kritik rol oynadığını belirtiyor. Mayıs 2026 itibari ile adını sıkça duymaya başladığımız bu virüs hakkında neler biliyoruz?, virüsün ilk tespit edildiği yer neresidir? İşte, bir gemi dolusu insanı esareti altına alan Hantavirüsü hakkında bilmeniz gereken her şey…
Arjantin’den Yeşil Burun Adaları’na sefer yapan MV Hondius kruvaziyer gemisinde başlayan hantavirüs salgını Avrupa’ya ulaştı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 6 Mayıs itibarıyla 8 vaka ve 3 ölüm doğruladı; gemiyle bağlantılı bir yolcuda İsviçre’de “insandan insana bulaşabilen” Andes türü hantavirüs tespit edildi. YouTuber Ruhi Çenet’in de yolcusu olduğu gemide salgın büyürken, Türkiye’de virüsün geçmişi 1997’ye kadar uzanıyor.
Salgın MV Hondius gemisinde başladı
Atlantik Okyanusu’nda seyreden ve dünya gündemine oturan salgının kaynağı, Hollanda bandıralı bir kruvaziyer gemisi. Atlantik Okyanusu’nun ortasında seyreden Hollanda bandıralı ekspedisyon gemisi MV Hondius, dünya tıp tarihine geçecek nadir ve korkutucu bir salgınla sarsılıyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2 Mayıs 2026’da resmen duyurduğu hantavirüs vakaları, lüks seyahati bir yaşam mücadelesine dönüştürdü.
Oceanwide Expeditions tarafından işletilen gemi, 1 Nisan 2026’da Arjantin’in Ushuaia limanından demir aldı. Yaklaşık 149 yolcu ve mürettebatla Antarktika ve Güney Atlantik’in uzak adalarını kapsayan rotada her şey yolunda giderken, Nisan ayı ortasında “gizemli” semptomlar baş gösterdi.
DSÖ açıkladı: 8 vaka, 3 ölü
Vaka sayısı her geçen gün artarken, DSÖ kapsamlı bir uluslararası takip operasyonu başlattı. 6 Mayıs itibarıyla 8 vaka bulunmaktadır ve bunlardan 3’ü laboratuvar testleri ile hantavirüs olarak teyit edilmiştir.
Hayatını kaybedenlerin Hollandalı bir çift ve Alman bir vatandaş olduğu bildirildi. Gemiyle bağlantılı bir İngiliz hastanın ise Güney Afrika’da yoğun bakımda tedavi gördüğü aktarıldı.
İlk hayatını kaybedenlerin yaşları da dikkat çekti. Hantavirüs vakası nedeniyle ilk hayatını kaybeden yolcunun 70 yaşında olduğu belirtildi. Daha sonrasında 69 yaşındaki eşi de hayatını kaybetti. Öte yandan her ikisinin de Hollanda vatandaşı olduğu açıklandı.
Salgının kaynağı hâlâ araştırılıyor. Arjantinli yetkililer, hastalandıktan sonra hayatını kaybeden Hollandalı çiftin gemiye binmeden önce Ushuaia’da katıldıkları kuş gözlem gezisi sırasında virüse maruz kalmış olabileceklerini değerlendiriyor.
Yetkililer ayrıca gemide fare bulunmadığını da belirttiler. Bu durum, virüsün gemiye yolcular tarafından taşınmış olabileceği tezini güçlendiriyor.
En tehlikeli varyant: Andes hantavirüsü
Salgını tetikleyen virüs türü de büyük endişe yarattı. Cenevre Üniversitesi Hastanesi laboratuvarlarında yapılan testler sonucunda, bir hastada virüsün Güney Amerika kökenli ve en tehlikeli varyantı olan Andes virüsü (Andes orthohantavirus) pozitif çıktı. Avrupa’da görülen türlerin aksine, bu varyantın insandan insana bulaşma özelliği taşıması sağlık otoritelerini teyakkuza geçirdi.
İsviçre’de ilk Avrupa vakası
Salgın gemiden karaya sıçradı. İsviçre Federal Halk Sağlığı Ofisi (FOPH), hantavirüs enfeksiyonu şüphesiyle Zürih Üniversitesi Hastanesi’nde tedavi altına alınan bir hastada virüsün doğrulandığını açıkladı. Hastanın, son dönemde ölümcül vakalarla gündeme gelen MV Hondius gemisinde yolculuk yaptığı öğrenildi.
Güney Amerika seyahatinin ardından Atlantik Okyanusu üzerinden İsviçre’ye dönen yolcu, kısa süre sonra rahatsızlanarak hastaneye başvurdu. Yapılan ilk incelemelerin ardından hasta izolasyona alınırken, Cenevre Üniversitesi Hastanesi’ndeki referans laboratuvarında gerçekleştirilen testler sonucu hantavirüs enfeksiyonu kesinleşti.
YouTuber Ruhi Çenet de o gemideydi
Türkiye’de büyük ilgi uyandıran salgının yolcularından biri de tanınmış bir isim. YouTuber Ruhi Çenet’in de bulunduğu MV Hondius gemisinde ortaya çıkan ölümcül hantavirüs vakaları sonrası endişe büyüyor.
Gemiden 24’üncü günde ayrıldığını belirten Çenet, “Ben 24. günde gemiden indim ancak gemi son varış noktasına doğru 11 gün daha devam etti. Gemide Hantavirüsü olduğu açığa çıktı. Sonradan anlaşıldı ki ilk ölen yolcu bu virüs nedeniyle hayatını kaybetmiş. Şimdi geminin tek doktoru yaşam mücadelesi veriyor” sözlerini kullandı.
DSÖ: Halk sağlığı riski düşük
Endişeleri gidermeye yönelik açıklamalar da geldi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO) Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, hantavirüs vakası olduğundan şüphelenilen üç hastanın tahliye edildiğini ve Hollanda’ya doğru yola çıktıklarını söyledi. X hesabından yaptığı açıklamada, “Bu aşamada, genel halk sağlığı riski düşük kalmaya devam ediyor,” dedi.
Bu arada DSÖ’den Maria Van Kerkhove, yetkililerin insandan insana bulaşma olasılığını araştırdıklarını – ki bu son derece nadir görülen bir durum – ve enfekte olan ilk kişinin virüsü muhtemelen uçağa binmeden önce kaptığına inandıklarını söyledi.
Hantavirüs nedir, nasıl bulaşır?
Hantavirüs, kemirgen kaynaklı bir grup virüsü tanımlıyor. Hantavirüs, kemirgenler tarafından taşınan ve esas olarak kurutulmuş kemirgen dışkılarından havadaki partiküllerin solunması yoluyla insanlara bulaşan bir grup virüsü ifade eder.
Hantavirüs normal şartlarda kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürüğüyle bulaşan tozların solunmasıyla insana geçiyor.
Grip gibi başlıyor, ağırlaşıyor
Hantavirüs, kemirgen dışkı ve idrarı sonrası 1-8 hafta içinde ortaya çıkan yüksek ateş, kas ağrıları, baş ağrısı ve yorgunlukla başlar. Bu belirtilerin 2-10 gün sonrasında nefes darlığı, öksürük (akciğer formu) veya ani böbrek yetmezliği (böbrek formu) gelişmesiyle anlaşılabilir.
Hantavirüs için günümüzde kesin ve spesifik bir antiviral tedavi bulunmamakta. Bu nedenle tedavi süreci tamamen destekleyici tıbbi müdahalelere dayanır. Hastalar genellikle yoğun bakım şartlarında takip edilir ve solunum desteği gerekebilir. Sıvı dengesi, organ fonksiyonları ve genel hayati bulguları sürekli izlenir. Hastalığın seyri hızlı olabildiği için erken müdahale, hayatta kalma ihtimalini artıran en önemli faktörlerden biri olarak kabul edilir.
Türkiye’de hantavirüs: 1997’den bu yana izleniyor
Türkiye’nin hantavirüsle tanışması yeni değil. Türkiye, hantavirüsle 1997 yılında tanıştı. 1997 yılında İzmir bölgesinde böbrek yetmezliği şikayeti ile hastaneye başvuran bazı vakaların hantavirüse yakalandığı tespit edilmişti. 2009 yılında ise sekiz kişide bu virüse rastlanmıştı. O dönem de endişe yaratan hantavirüs, bir kişinin ölümüne neden olmuştu.
Resmi kayıtlara giren ilk doğrulanmış vakalar 2009’a tarihleniyor. Türkiye’de Hantavirüslerin yaban hayatındaki kemiricilerdeki varlığı, ilk kez 2004 yılında yayınlanmış bir saha çalışmasında bildirilmiştir. İnsanlardaki RSHA olguları ise ilk kez, 2009 yılında Zonguldak-Bartın bölgesinden rapor edilmiştir. Bartın’da 2009 yılında riskli meslek gruplarında yapılan çalışmada hantavirus seroprevalansı %5,2 saptanmıştır.
Türkiye’de yeni vaka yok
Sağlık Bakanlığı kaynaklı bilgilere göre kamuoyunda kaygı oluşmasına rağmen Türkiye’de yeni bir hantavirüs alarmı bulunmuyor. Henüz Türkiye’de hantavirüs vakalarına ilişkin yeni bir açıklama yapılmadı. Ancak geçmiş yıllarda nadir de olsa bazı vakalar kayıtlara geçmişti.
Pandemi olur mu? Uzmanlardan açıklama
Koronavirüs benzeri bir küresel salgın endişesi de uzmanlarca değerlendirildi. Mevcut tabloyu değerlendiren uzmanlar, hantavirüsün yeni bir virüs olmadığını ve temizlik kurallarına uyularak kontrol altında tutulabileceğini söylüyor. Şu an için koronavirüs gibi devasa bir küresel dalga beklenmese de virüsün taşıdığı potansiyel tehlike göz ardı edilmiyor.
Uzmanlar, bu bulaşın grip ya da koronavirüs gibi kolay ve yaygın bir şekilde gerçekleşmediğini, yakın temasın daha belirleyici olduğunu belirtiyor.
Kaynak: Haber Merkezi