Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan ve 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan milyonlarca çalışan, kademeli emeklilik düzenlemesine ilişkin gelişmeleri yakından takip ediyor. Özellikle 2000-2008 yılları arasında sigortalı olan çalışanlar, yaş ve prim şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak belirlenmesini talep ediyor. Peki kademeli emeklilik çıkacak mı, düzenleme Meclis'e geldi mi, torba yasada yer alıyor mu? İşte kademeli emeklilikte son durum ve gündemdeki kanun teklifiyle ilgili ayrıntılar.
Kademeli emeklilikte son durum nedir?
8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanların kademeli emeklilik talebi gündemdeki yerini koruyor. EYT düzenlemesinden yararlanamayan çalışanlar, emeklilik şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak belirlenmesini istiyor.
Mevcut durumda 2000-2008 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan SSK'lı çalışanlar için yaş ve prim günü şartları yürürlükteki mevzuata göre uygulanıyor. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında bulunanlarda ise gerekli prim gün sayısı daha yüksek olabiliyor.
Ancak 2026 yılı itibarıyla kademeli emeklilik konusunda yürürlüğe girmiş yeni bir yasal düzenleme bulunmuyor. Hükümet tarafından bu konuda yeni bir çalışma açıklanmadığı gibi, emeklilik sisteminin değiştirilmesine yönelik kesinleşmiş bir takvim de bulunmuyor.
Kademeli emeklilik yasası çıkacak mı?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, daha önce yaptığı açıklamalarda emeklilik sisteminde değişiklik planlanmadığını belirtmişti. Bakan Işıkhan, mevcut emeklilik şartlarının devam edeceği yönünde açıklama yapmıştı.
Bu nedenle kademeli emeklilik konusunda şu an için kesinleşmiş bir yasa çalışması veya yürürlüğe girmiş yeni bir düzenleme bulunmuyor. Kademeli emekliliğin hayata geçip geçmeyeceği, ilerleyen dönemde yapılacak yasal düzenlemelere bağlı olacak.
Kademeli emeklilik teklifi Meclis'e sunuldu mu?
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, kademeli emeklilik ve prim gün sayısına ilişkin bir kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu.
Teklifte, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olan vatandaşların kademeli geçiş sistemiyle emekli olabilmesi öngörülüyor. Ayrıca esnaf ve memurlar için 9000 gün olan prim ödeme şartının 7200 güne düşürülmesi de teklif kapsamında yer alıyor.
Ancak bir kanun teklifinin Meclis'e sunulması, düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor. Teklifin komisyonlarda görüşülmesi, Genel Kurul gündemine alınması ve kabul edilmesi gerekiyor. Bu nedenle söz konusu teklif, mevcut durumda yürürlükte olan bir kademeli emeklilik yasası niteliği taşımıyor.
Kademeli emeklilik torba yasada var mı?
Kademeli emeklilik düzenlemesinin torba yasada yer alıp almadığı da çalışanların en çok araştırdığı konular arasında bulunuyor.
2026 yılı itibarıyla kademeli emekliliği yürürlüğe sokan kesinleşmiş bir torba yasa düzenlemesi bulunmuyor. Meclis gündemine yeni bir düzenleme gelmesi halinde, kapsam ve şartlar yapılacak yasal çalışmayla netleşecek.
Bu nedenle sosyal medyada veya çeşitli platformlarda paylaşılan emeklilik tablolarının mevcut yasa olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Kademeli emeklilik kimleri kapsayacak?
Kademeli emeklilik taleplerinin temelinde, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanlar yer alıyor. Özellikle 2000-2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar, emeklilik yaşının ve prim gününün sigorta başlangıç tarihine göre kademeli şekilde belirlenmesini istiyor.
Önerilen modellerde, sigorta başlangıç tarihi erkene gittikçe daha düşük yaş ve prim şartlarının uygulanması, sonraki yıllarda sigorta girişi bulunanlar için ise şartların kademeli olarak yükseltilmesi öngörülüyor.
Ancak bu tabloların, yürürlükteki resmi emeklilik şartları olmadığının altını çizmek gerekiyor. Yeni bir kanun çıkmadığı sürece mevcut emeklilik mevzuatı geçerli olmaya devam ediyor.
Kademeli emeklilik için önerilen yaş ve prim şartları neler?
Gündeme getirilen bazı kademeli emeklilik modellerinde kadın ve erkek çalışanlar için sigorta başlangıç tarihine göre farklı yaş ve prim şartları öngörülüyor.
Bu kapsamda paylaşılan önerilerde;
- 1999 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 250 prim günü,
- 2000 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 325 prim günü,
- 2001 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü,
- 2002 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 475 prim günü,
- 2003 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 550 prim günü,
- 2004 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 625 prim günü,
- 2005 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 700 prim günü,
- 2006 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 775 prim günü,
- 2007 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş ve 6 bin 850 prim günü,
- 2008 sonrası sigorta girişi: Kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6 bin 925 prim günü
gibi şartlar yer alıyor.
Ancak bu şartlar mevcut mevzuat kapsamında kesinleşmiş emeklilik koşulları değildir. Kademeli emeklilik yasası çıkması halinde yaş ve prim şartları yeni düzenlemeyle belirlenecektir.
Esnaf ve memurların prim günü 7200'e düşecek mi?
Meclis'e sunulan kanun teklifinde esnaf ve memurlar için önemli bir değişiklik de öngörülüyor.
Teklife göre, 9000 gün olan prim ödeme şartının 7200 güne düşürülmesi hedefleniyor. Böylece farklı sigorta statülerinde çalışan vatandaşlar arasındaki prim günü farkının azaltılması amaçlanıyor.
Ancak bu düzenlemenin de yasalaşması gerekiyor. Meclis'teki kanun teklifinin kabul edilmesi ve yürürlüğe girmesi halinde yeni prim şartlarının nasıl uygulanacağı ayrıca netleşecek.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak?
Kademeli emeklilik için şu an açıklanmış resmi bir yürürlük tarihi bulunmuyor. Hükümetin emeklilik sisteminde değişiklik planlamadığı yönündeki açıklamalar nedeniyle, düzenlemenin ne zaman hayata geçirileceği belirsizliğini koruyor.
Öte yandan kademeli emeklilik talepleri siyasi partiler, çalışan grupları ve emeklilik dernekleri tarafından gündeme getirilmeye devam ediyor. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) Genel Başkanı Mihriban Uğurlu da kademeli emeklilik taleplerini siyasi parti yöneticilerine ileten isimler arasında yer alıyor.
Kademeli emeklilik konusunda yeni bir kanun teklifi, komisyon kararı veya hükümet açıklaması yapılması halinde düzenlemenin kapsamı ve şartları netlik kazanacak.