Türkiye genelinde kentsel dönüşüm çalışmaları, eski ve depreme karşı risk taşıyan yapı stokunun yenilenmesi amacıyla sürdürülüyor. İstanbul başta olmak üzere birçok ilde dönüşüm hız kazanırken, çalışmaların yoğunlaştığı bölgeler ile öncelik verilmesi gereken il ve ilçeler öne çıkıyor.
Kamuoyunda “Kentsel Dönüşüm Kanunu” olarak bilinen 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 2012’de yürürlüğe girmesiyle süreçte yeni bir döneme girildi.
Düzenlemeyle birlikte yalnızca alan bazlı projelerin değil, risk taşıyan bireysel yapıların da dönüşümünün önü açıldı. Risk tespiti, tahliye, yıkım ve yeniden inşa aşamalarının hızlandırılmasıyla ekonomik ömrünü tamamlayan ya da depreme karşı dayanıksız binaların daha sistemli şekilde yenilenmesi amaçlandı.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığının verilerine göre, 2012’den bu yana Türkiye genelinde 2 milyon 737 bin bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alındı. Bunların 2 milyon 369 bininde çalışmalar tamamlanırken, 368 bin konut ve iş yerinde dönüşüm süreci devam ediyor.
Kentsel dönüşümün yüzde 47’si İstanbul’da gerçekleşiyor
Türkiye genelinde kentsel dönüşüm kapsamına alınan bağımsız birimlerin yaklaşık yüzde 47’sinin İstanbul’da bulunduğu belirlendi. Megakentte 2012’den bu yana dönüşüm sürecine dahil edilen bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 274 bine ulaştı.
Bu bölümlerin 998 bininde dönüşüm çalışmaları tamamlanırken, 276 bin konut ve iş yerinin yenilenme süreci devam ediyor.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen “Yarısı Bizden” kampanyasından faydalanan bağımsız bölüm sayısı da 376 bin 212 olarak kayıtlara geçti.
Kentsel dönüşümde öncelik verilmesi gereken il ve ilçeler açıklandı
Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen yaptığı açıklamada, son yıllarda başta Kahramanmaraş merkezli olmak üzere yaşanan depremlerin kentsel dönüşüme ilgiyi artırdığını, sunulan desteklerin de burada önemli rol oynadığını söyledi.
Türkiye genelinde yaklaşık 6 milyon bağımsız bölümün riskli yapı stoku içerisinde bulunduğunun, bunların 2 milyona yakınının acilen dönüştürülmesi gerektiğinin açıklandığını anlatan Ersen, sözlerini şöyle sürdürdü: "İstanbul'da ise 1,5 milyon riskli bağımsız birimden acil dönüşüm ihtiyacı olanların sayısı yaklaşık 600 bindi.
Bunlardan ne kadarı şu ana kadar dönüşüm kapsamına alındı tam bilmiyoruz. Türkiye genelinde en çok dönüşüm yapılan iller İstanbul, İzmir, Ankara, Antalya, Konya ve Elazığ olarak sıralanıyor. İstanbul'da Bahçelievler, Küçükçekmece, Kadıköy, Kartal, Maltepe ve son zamanlarda Güngören ile Zeytinburnu ön plana çıkıyor."
Haldun Ersen, kentsel dönüşümün daha çok hızlanması gerektiğine işaret ederek, bazı illerde ve bölgelerde henüz istenilen hızın yakalanamadığını söyledi. Ersen, "İstanbul, Adana, Bingöl, İzmir ve Yalova gibi illerde kentsel dönüşümü hızlandırmamız gerekiyor. İstanbul özelinde bakacak olursak özellikle Bakırköy, Avcılar, Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Fatih'te kentsel dönüşüme ağırlık verilmesi gerektiğini düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.
Deprem gerçeği vatandaşların kentsel dönüşüm talebini artırdı
Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan da son yıllarda kentsel dönüşüm hızlansa da rakamların istenilen seviyelerde olmadığını belirterek, "İstanbul başta olmak üzere İzmir, Ankara, Bursa ve Kocaeli gibi illerde dönüşüm ihtiyacı hala oldukça yüksek.
Her ilin kendine göre farklı bir sorunu var. Kimi yerde eski yapı stoku, kimi yerde deprem riski, kimi yerde ise hızlı ve plansız yapılaşmanın getirdiği sorunlar karşımıza çıkıyor." dedi. Vatandaşların dönüşüm talebinin eskiye nazaran daha yüksek olduğunu dile getiren Kılınçarslan, "Özellikle eski yapıların fazla olduğu bölgelerde vatandaş artık binasının durumunu daha fazla sorguluyor. Bunun en önemli nedeni de deprem gerçeği. Çünkü insanlar artık 'bina eski ama bugüne kadar bir şey olmadı' düşüncesinin güvenli olmadığını daha iyi anlıyor." diye konuştu.