Küresel pay piyasalarında geçen hafta dalgalı bir seyir izlenirken, Orta Doğu’ya ilişkin gelişmeler, ABD’de açıklanan kritik makroekonomik veriler ve teknoloji şirketlerine yönelik maliyet-kârlılık tartışmaları yatırımcıların odağında yer aldı. Piyasalarda yeni haftada ise merkez bankası başkanlarından gelecek mesajlar ve ABD tarım dışı istihdam verisi yakından takip edilecek.
ABD ile İran arasındaki uzlaşı arayışları, Fed’in para politikasında daha sıkı bir duruş sergileyebileceğine yönelik beklentiler ve teknoloji şirketlerinin finansal görünümüne dair soru işaretleri, hafta boyunca küresel risk iştahı üzerinde etkili oldu.
Orta Doğu’da tansiyonun yüksek başladığı haftada, kalıcı barışa yönelik diplomatik temaslar piyasalar tarafından izlenirken, enflasyon endişelerinin sürmesi Fed’e ilişkin faiz beklentilerini yeniden gündeme taşıdı. Para piyasalarında özellikle eylül veya ekim aylarında faiz artışı ihtimalinin güçlenmesi, yatırımcıların fiyatlama yapmasını zorlaştırdı. Çarşamba günü itibarıyla Fed’in yıl sonuna kadar iki kez faiz artırımına gidebileceğine dair beklentilerin arttığı görüldü.
Çekirdek PCE beklentilere paralel arttı
Fed’in yakından izlediği enflasyon göstergelerinden çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, mayıs ayında beklentiler doğrultusunda yükseldi. Gıda ve enerji fiyatlarının dışarıda bırakıldığı çekirdek PCE, aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda ise yüzde 3,4 artış kaydetti.
Yıllık artışın Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkması dikkat çekse de, verinin piyasa beklentileriyle uyumlu gelmesi enflasyon görünümüne ilişkin endişelerin sınırlı kalmasını sağladı.
Analistler, nisan ve mayıs aylarında petrol fiyatlarının yüksek seyretmesine rağmen çekirdek PCE’deki artışın fiyatlama davranışlarında belirgin bir bozulmaya işaret etmediğini değerlendiriyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde petrol kaynaklı enflasyon baskısının kademeli olarak hafifleyebileceği senaryosu öne çıkıyor.
Veri sonrası para piyasalarında Fed’e yönelik beklentiler de yeniden şekillendi. Yıl sonuna kadar iki faiz artırımı yapılacağına dair öngörüler zayıflarken, ilk faiz artırımının eylül ayı yerine ekim ayında gerçekleşebileceği beklentisi güç kazandı.
Fed yetkililerinden faiz mesajları
Fed yetkililerinden gelen açıklamalar piyasalar tarafından yakından izlenmeye devam ediyor. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayında yıl sonuna kadar bir faiz indirimi beklediğini, haziran ayında ise bu tahminini bir faiz artışı yönünde revize ettiğini söyledi. Kashkari, ekonomik verilerin seyrine göre bu görüşünün yeniden değişebileceğini de ifade etti.
Piyasaların gelecek hafta en önemli gündem maddelerinden biri ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi olacak. Söz konusu veri, Fed’in para politikasında önümüzdeki dönemde nasıl bir yol izleyeceğine dair ipuçları vermesi açısından yakından takip edilecek.
Ayrıca Fed Başkanı Kevin Warsh’ın gelecek hafta düzenlenecek Avrupa Merkez Bankası Forumu’nda yapacağı konuşma da yatırımcıların odağında yer alacak.
Diğer taraftan küresel ölçekte enerji fiyatları kaynaklı enflasyon riskleri gündemde kalırken, yapay zeka ve teknoloji sektöründe artan çip talebinin maliyetleri yukarı çekmesiyle enflasyonist baskıların dijital alana da taşındığı değerlendiriliyor.
Çip maliyetleri teknoloji şirketlerinde kârlılık endişelerini artırdı
Yapay zeka ve teknoloji sektöründe artan çip talebinin fiyatlar üzerinde baskı oluşturması, dijital ürünlere erişimin zorlaşabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Talep fazlası nedeniyle yükselen maliyetlerin, sektörde güçlü büyüme döngüsü içinde bulunan teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin kârlılık görünümünü olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Bu endişeler, tüketici elektroniği alanının önde gelen şirketlerinden Apple’ın yüksek çip maliyetleri nedeniyle bazı ürünlerinde fiyat artışına gidebileceğine yönelik beklentilerle daha belirgin hale geldi. Söz konusu durum, maliyet baskılarının son kullanıcı fiyatlarına yansıyabileceği ihtimalini gündeme taşıdı.
Buna ek olarak ABD basınında yer alan, OpenAI’ın halka arz planlarını gelecek yıla ertelemeyi değerlendirdiğine ilişkin haberler de teknoloji hisseleri üzerindeki baskıyı artırdı. SpaceX’in halka arz sonrası zayıf performansı ve yapay zeka bağlantılı hisselerde görülen dalgalanmanın, OpenAI’ın zamanlama konusunda daha temkinli davranmasına neden olabileceği belirtiliyor.
Bu gelişmeler, yapay zeka ekosistemine yönelik risk algısını artırırken, çip şirketlerinin hisselerinde değer kayıplarının yaşanmasına yol açtı.
Petrol fiyatları gerilerken piyasaların odağı yoğun veri takvimine çevrildi
Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin yeniden hız kazanması, ABD ile İran arasındaki görüşmelere ilişkin olumlu beklentileri güçlendirdi. Bölgedeki tansiyonun azalacağına yönelik algıyla petrol fiyatları savaş öncesi seviyelere yaklaşırken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,5 düşüşle 73,5 dolara geriledi.
Petrol piyasasında jeopolitik risk priminin zayıflaması, küresel piyasalarda enerji kaynaklı enflasyon endişelerinin de bir miktar hafiflemesine katkı sağladı. Yatırımcılar, yeni haftada hem merkez bankalarından gelecek mesajlara hem de ABD’de açıklanacak yoğun veri takvimine odaklanacak.
Gelecek hafta pazartesi günü Dallas Fed imalat aktivite endeksi, salı günü Conference Board tüketici güven endeksi takip edilecek. Çarşamba günü ise Fed Başkanı Warsh’un konuşmasının yanı sıra ADP istihdam raporu, S&P Global imalat sanayi PMI, inşaat harcamaları ve ISM imalat sanayi PMI verileri piyasaların gündeminde olacak.
Perşembe günü açıklanacak tarım dışı istihdam, işsizlik oranı, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, fabrika siparişleri ve dayanıklı mal siparişleri ise Fed’in para politikasına ilişkin beklentiler açısından yakından izlenecek. Cuma günü ABD'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.