Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan düzenlemeyle, vakıf üniversitelerine bağlı hastanelerin kurumlar vergisi muafiyetine son verildi. Düzenleme kapsamında üretim, tarım, transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri için ise yeni vergi teşvikleri ve uygulama kolaylıkları getirildi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan tebliğ, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğde yer alan değişikliklerle birlikte vakıf üniversitesi hastanelerinin kurumlar vergisi istisnası kaldırılırken, belirli alanlarda faaliyet gösteren işletmelere yönelik vergi avantajlarının kapsamı genişletildi.
Vakıf Üniversitesi hastanelerine vergi yükümlülüğü, serbest bölgelere yeni istisna
Tebliğ kapsamında, vakıf üniversitelerine bağlı şekilde ticari faaliyet yürüten iktisadi işletmelerin vergi uygulamasında yeni bir dönem başlıyor. Hastane, tıp merkezi, poliklinik ve diyaliz merkezi gibi sağlık kuruluşlarının kurumlar vergisi muafiyeti, 1 Ocak 2027 itibarıyla kaldırılacak. Bu tarihten sonra söz konusu işletmelerin kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirmesi gerekecek.
Düzenlemeyle serbest bölgelerde üretim yapan mükelleflere tanınan kurumlar vergisi istisnasının kapsamı da genişletildi. Buna göre, 1 Ocak 2026’dan itibaren elde edilen kazançlarda, serbest bölgede üretilen ürünlerin yurt dışına satışının yanı sıra aynı serbest bölgeye veya diğer serbest bölgelere satışından doğan gelirler de istisna kapsamında değerlendirilecek.
Ancak serbest bölgelerde üretilen ürünlerin Türkiye’deki firmalara satılmasından elde edilen kazançlar bu avantajdan yararlanamayacak. Öte yandan, serbest bölgelerde yapılan fason üretim faaliyetlerinden sağlanan kazançlar da genişletilen vergi istisnasına dahil edilecek.
Transit ticaret ve aracılık gelirlerine yüzde 95 vergi indirimi
Transit ticaret ile yurt dışı alım-satım işlemlerine aracılık eden şirketler için yeni vergi avantajları getirildi. Düzenlemeye göre, yurt dışından satın alınan ürünlerin Türkiye’ye getirilmeksizin üçüncü ülkelere satılmasından elde edilen kazançların yüzde 95’i kurumlar vergisi istisnası kapsamına alınacak.
Aynı avantaj, yurt dışında bulunan alıcı ve satıcılar arasındaki ticari işlemlere aracılık edilmesiyle sağlanan gelirler için de geçerli olacak. Söz konusu faaliyetlerin İstanbul Finans Merkezi’nde veya Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen Endüstri Bölgeleri’nde yürütülmesi durumunda ise istisna oranı yüzde 100’e çıkarılacak.
Vergi indiriminden yararlanmak isteyen mükelleflerin, elde ettikleri kazancı kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar fiilen Türkiye’ye transfer etmesi gerekecek.
Öte yandan, gümrüklü antrepolarda millileştirilmeden depolanan ve daha sonra satılan mallardan elde edilen gelirler de düzenleme kapsamına dahil edildi. Yurt dışından temin edilen aktivasyon kodu, e-pin, oyun kodu ve benzeri dijital ürün kodlarının Türkiye’de kullanılmadan doğrudan yurt dışına satılması ya da bu satışlara aracılık edilmesiyle sağlanan kazançlar da vergi indirimi uygulamasından yararlanabilecek.
Üretim ve tarım kazançlarına yüzde 12,5 kurumlar vergisi uygulaması
Sanayi sicil belgesi bulunan ve fiilen üretim faaliyeti yürüten kurumlar ile tarımsal üretim yapan işletmelere yönelik kurumlar vergisi avantajı genişletildi. Düzenlemeye göre, bu kurumların yalnızca üretim ve tarımsal faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimle yüzde 12,5 olarak belirlendi.
Yeni oran, 1 Ocak 2027’den itibaren verilecek beyannamelerde, başka bir ifadeyle 2027 ve sonraki yıllarda elde edilen kazançlar için geçerli olacak. 2026 yılı kazançlarında ise mevcut uygulama kapsamında 1 puanlık kurumlar vergisi indirimi sürdürülmeye devam edecek.
Tarımsal üretim yapan mükelleflerin vergi avantajından yararlanabilmesi için Çiftçi Kayıt Belgesi’ne (ÇKB) veya ilgili bakanlık tarafından düzenlenen üretici belgelerinden en az birine sahip olması gerekecek.
Üretim faaliyetleri kapsamında elde edilen malların ihraç edilmesi durumunda, üretim indirimi ile ihracat indirimi birlikte uygulanmayacak. Bu kazançlarda kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 seviyesinde kalacak. Ancak dışarıdan satın alınarak ihraç edilen ticari mallardan doğan kazançlar için 5 puanlık ihracat indirimi ayrıca uygulanabilecek.
Halka arz, üretim ve ihracat indirimlerinde uygulama sırası netleşti
Payları Borsa İstanbul’da ilk kez en az yüzde 20 oranında halka arz edilen şirketlere tanınan 2 puanlık kurumlar vergisi indiriminin, diğer indirimlerden önce uygulanacağı belirtildi. Buna göre, halka arz indirimi şirketin toplam kurumlar vergisi matrahı üzerinden hesaplanacak.
Hesaplamada ilk olarak 2 puanlık halka arz indirimi uygulanarak kurumlar vergisi oranı yüzde 23’e düşürülecek. Ardından, üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara isabet eden bölüm için 12,5 puanlık üretim indirimi devreye girecek. Böylece üretim kazançları bakımından uygulanacak nihai kurumlar vergisi oranı yüzde 10,5 olarak hesaplanacak.
Aynı sıralama, ihracat faaliyetlerinden elde edilen kazançlara yönelik 5 puanlık indirim açısından da esas alınacak.