Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca hazırlanan “Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik”, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, düzenlemeyle yabancı plakalı araçlara ait geçiş ücretleri ve cezaların ödeme, takip, veri paylaşımı ve tahsil süreçlerinin güncellendiğini bildirdi.
Yeni yönetmeliğin Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki ücretli yolların yanı sıra işletme hakkı devredilen otoyolları ve erişme kontrollü kara yollarını da kapsadığını belirten Uraloğlu, uygulamaların tek çerçevede toplanarak tahsilat süreçlerinin daha etkin hâle getirileceğini ifade etti.
Düzenlemeye göre yabancı plakalı araçlar, ücretli kara yollarından yaptıkları her geçiş için yürürlükteki tarifede belirlenen ücreti ödemekle yükümlü olacak.
Yabancı plakalı araçlara HGS ve yeterli bakiye zorunluluğu
Yabancı plakalı araçların ücretli kara yollarını kullanırken hızlı geçiş sistemi (HGS) veya benzeri elektronik geçiş sistemlerinden birine abone olmasının esas olduğunu vurgulayan Uraloğlu, şu bilgileri verdi:
"Araçlarda kullanılacak elektronik etiketlerin çalışır durumda bulundurulması zorunlu. Araç sahipleri ve sürücüler, etiketin çalışır durumda olmasından, ön cama uygun şekilde yerleştirilmesinden ve araç plakalarının temiz, okunabilir durumda tutulmasından sorumlu olacak. Ayrıca hesaplarda geçiş ücretlerini karşılayacak yeterli bakiyenin bulundurulması da araç sahiplerinin sorumluluğunda olacak."
Bakan Uraloğlu, yabancı plakalı araçlara ait HGS hesaplarının PTT şubeleri, acenteleri, anlaşmalı bankalar ve üye iş yerleri üzerinden açılabileceğini, HGS etiketlerinin de araç sahiplerine bu kanallar aracılığıyla teslim edileceğini belirtti.
Yönetmelikte "ihlalli geçiş" kavramının da açık şekilde tanımlandığını ifade eden Uraloğlu, "Herhangi bir geçiş sistemi aboneliği bulunmadan, hesabında yeterli bakiye olmadan veya geçiş ücretini ödemeden ücretli yol kesiminden yapılan geçişler 'ihlalli geçiş' olarak değerlendirilecek." dedi.
Ödeme yapmayanlara geçiş ücretinin 4 katı ceza uygulanacak
Uraloğlu, KGM tarafından işletilen ücretli otoyollarda geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara, geçiş ücretine ilave olarak geçiş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası uygulanacağını bildirdi.
Sürücülere önemli kolaylık sağlandığını vurgulayan Uraloğlu, şunları ifade etti:
"İhlalli geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun şekilde ödeyenlerden idari para cezası tahsil edilmeyecek. 15 günlük sürenin ardından başlayacak 30 günlük dönem içinde ödeme yapılması halinde ise geçiş ücretiyle birlikte geçiş ücreti kadar idari para cezası uygulanacak. Bu durumda ayrıca tebligat yapılmayacak ve Kabahatler Kanunu'ndaki peşin ödeme indirimi de uygulanmayacak."
Bakan Uraloğlu, ihlalli geçiş tarihinden itibaren 45'inci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş-çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte 4 katı tutarında ceza tahsil edileceğini, yap-işlet-devret kapsamında işletilen otoyollarda da aynı esasların geçerli olacağını belirtti.
Yabancı plakalı araç sürücülerinin, abonesi oldukları geçiş ücreti toplama sistemine ait giriş ve çıkış şeritlerini kurallarına uygun şekilde kullanmakla yükümlü olduğuna işaret eden Uraloğlu, aynı şeritte birden fazla geçiş ücreti toplama sisteminin hizmet verdiği ücretli kara yollarında ise bu zorunluluğun uygulanmayacağını bildirdi.
Borç ödenmeden gümrükten çıkışa izin verilmeyecek
Uraloğlu, yönetmelikle sınır kapılarındaki tahsilat sürecinin de yeniden düzenlendiğini belirterek, yabancı plakalı araçlara ait geçiş ücretleri ile idari para cezalarının, sürücünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın, ayrıca tebligat şartı aranmaksızın sürücünün bilgilendirilmesi suretiyle tahsil edileceğini bildirdi.
Önceliğin geçiş ücretleri ve cezaların ülke içindeki ödeme kanalları üzerinden tahsil edilmesi olduğunu belirten Uraloğlu, "Ülke içinde tahsil edilemeyen borçlar, yabancı plakalı aracın Türkiye'den çıkış yapmak üzere sınır kapısına gelmesi halinde elektronik ortamda sorgulanacak. KGM sistemlerinde kayıtlı borçların Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıkları sistemleri üzerinden görüntülenmesiyle birlikte borçlar tahsil edilmeden aracın yurt dışına çıkışına gümrük idaresince izin verilmeyecek." ifadesini kullandı.
Bakan Uraloğlu, gümrük kapılarında yabancı plakalı araçlara ilişkin geçiş ücretleri ile idari para cezalarının banka kartı veya kredi kartıyla ödenebileceğini bildirdi.
Muhasebe birimlerinin veznelerinde ise nakit ödeme yapılabileceğini belirten Uraloğlu, böylece sürücülere farklı ödeme alternatifleri sunulacağını kaydetti.
Uraloğlu, yabancı plakalı araçların, halen kullanımda olan ücret toplama sistemlerine abone olarak açtıracakları hesaplar üzerinden geçiş ücretlerini ödemesinin esas olduğuna dikkati çekerek, "Bu hesaplarda geçiş ücretlerini karşılayacak tutarda bakiye bulundurmak, araç sahipleri veya sürücülerin sorumluluğundadır." ifadesini kullandı.
KGM tarafından işletilen ücretli otoyollarda ödemesiz geçişlere ilişkin geçiş ücretlerinin belirlenen ödeme kanalları aracılığıyla tahsil edileceğini belirten Uraloğlu, tahsil edilen idari para cezalarının genel bütçeye gelir olarak kaydedileceği, geçiş ücretlerinin ise KGM'ye aktarılacağı bilgisini verdi.
Uraloğlu, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda ise yabancı plakalı araçların geçiş ücretleri ve cezalarının sınır kapılarında tahsil edilmesi halinde elde edilen tutarın yüzde 60'ının hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedileceğini belirterek, "Kalan yüzde 40'lık kısmı ise KGM aracılığıyla ilgili işletici şirkete aktarılacak. KGM'ye aktarılan tutar takip eden 7 iş günü içinde işletici şirketlerin hesaplarına gönderilecek. Düzenlemeyle 17 Şubat 2017 tarihli yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Yeni yönetmelikle uygulamanın daha etkin, hızlı ve koordineli yürütülmesini sağlayacak kapsamlı bir çerçeve oluşturduk." ifadesini kullandı.