Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, yılın ilk yarısında 209 teşebbüse yönelik yaklaşık 17 milyar liralık idari para cezası kararı alındığını bildirdi. Küle, kurumun önceliğinin yaptırım uygulamak değil, piyasalarda etkin ve sürdürülebilir rekabet koşullarının oluşmasını sağlamak olduğunu belirtti.
Rekabet otoritelerinin temel sorumluluğunun piyasaların rekabetçi yapısını güçlendirmek olduğuna dikkat çeken Küle; pazara girişin önündeki engellerin azaltılması, ekonomik verimliliğin artırılması ve piyasa mekanizmalarının sağlıklı biçimde işlemesi için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Küle, idari para cezalarının bu hedeflere ulaşmak amacıyla kullanılan araçlardan yalnızca biri olduğunu vurguladı.
Rekabet Kurumundan 209 teşebbüse 17 milyar liralık ceza
Yürütülen soruşturmalar sonucunda alınan kararlara ilişkin açıklamalarda bulunan Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, "Bu yılın ilk yarısında 209 teşebbüs hakkında yaklaşık 17 milyar lira tutarında idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı. Ancak bizim açımızdan bu dönemin en önemli çıktısı, rekabeti bozucu davranışlara müdahale ederken piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet koşullarını güçlendirecek mekanizmaları hayata geçirmiş olmamızdır." dedi.
Kurumun çalışmalarının geleneksel sektörlerle sınırlı kalmadığını belirten Küle, dijital platformlardan ödeme sistemlerine, iş gücü piyasalarından teknoloji temelli pazarlara kadar pek çok alanda önemli kararlara imza attıklarını ifade etti. Dijitalleşme, veri ekonomisi ve yapay zekâ alanındaki gelişmelerin yakından izlendiğini aktaran Küle, kurumun analiz yöntemleri ile uygulama kapasitesinin değişen piyasa koşullarına göre sürekli geliştirildiğini söyledi.
Rekabet Kurumunun yalnızca ihlalleri tespit ederek yaptırım uygulayan bir otorite olmadığını vurgulayan Küle, aynı zamanda rekabetçi piyasa yapısının güçlenmesini destekleyen bir politika kurumu olduklarını kaydetti. Küle, kurumun yatırım ortamının iyileştirilmesine katkı sunduğunu ve çalışmalarında tüketici refahını temel önceliklerden biri olarak gördüğünü belirtti.
Rekabet Kurumundan tarım ve dijital piyasalara yakın takip
Yılın ilk altı ayında farklı sektörlerde yürütülen soruşturmalarla rekabet hukukunun değişen ihtiyaçlarına yönelik önemli adımlar attıklarını belirten Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, "Tarımdan dijital piyasalara, tüketim mallarından ödeme sistemlerine kadar birçok alanda aldığımız kararlarla, hem rekabetçi piyasa yapısının güçlendirilmesini hem de tüketicilerin daha etkin işleyen piyasalardan faydalanmasını hedefledik." ifadesini kullandı.
Tarımın gıda arzı, üretim giderleri ve tüketici refahı üzerindeki doğrudan etkisi nedeniyle stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Küle, tohum sektöründeki rekabet ortamının korunmasına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Tarımsal üretimin temel girdisi olan tohum sektöründe rekabetçi yapının korunması yalnızca ilgili pazar bakımından değil, gıda arzının sürdürülebilirliği ve üretimde verimliliğin artırılması açısından da büyük önem taşıyor. Bu kapsamda hibrit sebze ve meyve tohumları pazarında, rekabete duyarlı bilgileri rakipleriyle paylaşan teşebbüsleri tespit etmek suretiyle toplamda 189 milyon lira idari yaptırımları uyguladık. Rekabetçi düzenin tesisi için önlemlerimizi aldık. Tarla bitkileri tohumları pazarında yürüttüğümüz soruşturmayı da kararlılıkla sürdürüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Rekabet Kurumunun gündeminde 47 soruşturma bulunuyor
Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, teknoloji ve dijital platformlara yönelik dosyaların yılın ocak-haziran dönemindeki öncelikli çalışma başlıkları arasında bulunduğunu belirtti. Google Play Store, Mastercard ve Visa hakkında yürütülen soruşturmalar sonucunda alınan kararların yenilikçi uygulamaları destekleyeceğini söyleyen Küle, bu adımların tüketicilerin daha rekabetçi hizmetlere erişmesine de katkıda bulunacağını ifade etti.
Kast ajansları ve menajerlik sektörüne yönelik soruşturmanın da tamamlandığını aktaran Küle, alınan kararlarla sektördeki rekabet ortamını güçlendirmeyi amaçlayan önemli yapısal yükümlülüklerin hayata geçirildiğini bildirdi.
Kurumun halen devam eden çalışmalarına da değinen Küle, soruşturma dosyalarının rekabet hukukunda değişen ve çeşitlenen gündemi ortaya koyduğunu belirterek, "Halihazırda yürüttüğümüz 47 soruşturma kapsamında dijital platformlardan eğitim hizmetlerine, iş gücü piyasalarından tarım ve gıda sektörüne kadar ekonominin birçok farklı alanındaki rekabetçi endişeleri kapsamlı şekilde değerlendiriyoruz." ifadesini kullandı.
Süt sektöründeki soruşturmalarda sona yaklaşıldı
Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, bazı soruşturmalarda incelenen rekabet sorunlarının süreç tamamlanmadan telafisi zor etkiler yaratmasını engellemek amacıyla geçici tedbir kararlarına başvurduklarını belirtti. Bu doğrultuda endüstriyel dondurma ve yumuşak şeker sektörlerinde yürütülen soruşturmalar sırasında satış noktalarında rakip ürünler için yer ayrılmasını sağlayan geçici önlemler uygulandığını hatırlattı.
Tarım ve gıda alanındaki süt soruşturmalarının son aşamaya ulaştığını bildiren Küle, çalışmaların mevcut durumuna ilişkin şunları söyledi:
"Çiğ süt piyasasına ilişkin rekabetçi endişeler ile kamuoyunda 'süt karşılığı yem' olarak bilinen uygulamaya yönelik incelemelerimizi büyük ölçüde tamamladık. Bu dosyaların da önümüzdeki dönemde sonuçlandırılmasını öngörüyoruz. Bu çalışmaların ortak noktası, rekabeti yalnızca ihlaller ortaya çıktıktan sonra müdahale edilen bir alan olarak değil, üretimi, yatırımı, yenilikçiliği ve tüketici refahını destekleyen temel bir ekonomi politikası aracı olarak görmemizdir. Önümüzdeki dönemde de hem geleneksel sektörlerde hem de dijital ekonomide etkin ve öngörülebilir bir rekabet düzeninin güçlendirilmesine yönelik çalışmalarımızı aynı kararlılıkla sürdüreceğiz."
Rekabet Kurumunun gündeminde hakim durum dosyaları öne çıkacak
Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, birleşme ve devralma işlemlerinin yatırım ortamını destekleme hedefi ile piyasalardaki rekabetçi yapıyı koruma gerekliliği arasındaki denge gözetilerek incelendiğini belirtti. Küle, bu yaklaşım kapsamında yılın ilk altı ayında Getir’in bazı faaliyetlerinin Uber tarafından devralınmasına izin verildiğini hatırlattı. Söz konusu onayın, Uber’in Türkiye’ye 500 milyon dolarlık yatırım taahhüdünü de kapsayan geniş bir paket çerçevesinde verildiğini aktardı.
Yılın ikinci yarısındaki çalışma gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Küle, gerek geleneksel sektörlerde gerekse dijital ekonomide rekabetin etkili biçimde korunmasına yönelik faaliyetlerin sürdürüleceğini ifade etti. Küle, özellikle hâkim durumun kötüye kullanıldığı iddialarını konu alan dosyaların önümüzdeki dönemde kurumun uygulama gündeminde daha fazla ağırlık kazanmasının beklendiğini söyledi.
Veri kullanımı, ağ etkileri, algoritmalar ve yapay zekâ temelli iş modellerinin piyasalardaki dengeleri dönüştürdüğünü belirten Küle, bu gelişmelerin pazar gücünün ortaya çıkışını ve kullanılma yöntemlerini önemli ölçüde değiştirdiğine dikkat çekerek şunları kaydetti:
"Bu nedenle rekabet hukukunun da değişen piyasa koşullarına uyum sağlayacak şekilde sürekli gelişmesi gerekiyor. Bunun yanında yapay zeka temelli ekonomik analiz modellerini uygulama süreçlerimize daha etkin şekilde entegre ederek, başta ihale piyasaları olmak üzere rekabet riski taşıyan sektörlerde proaktif denetim anlayışımızı daha da güçlendireceğiz. Amacımız, rekabet ihlallerine yalnızca sonradan müdahale eden değil, riskleri önceden tespit ederek önleyici politika ve uygulamaları hayata geçiren bir rekabet otoritesi olmaktır. Hedefimiz, rekabetçi piyasa yapısının güçlenmesine katkı sağlayan, yatırım ve yenilikçiliği destekleyen, tüketici refahını önceleyen bir rekabet düzeninin geliştirilmesine öncülük etmek. Önümüzdeki dönemde hukukun bize tanıdığı yetkileri etkin, öngörülebilir ve kararlı şekilde kullanarak değişen ekonomik koşullara uyum sağlayan, güçlü kurumsal kapasitesiyle politika üreten ve piyasalarda etkin rekabetin korunmasına katkı sunan bir otorite olmaya devam edeceğiz."