Emeklilik için yaş ve sigortalılık süresini tamamlamasına rağmen prim günü eksik olduğu için aylık bağlatamayan milyonlarca kişi, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sunduğu prim tamamlama yöntemlerini araştırıyor. SGK mevzuatında yer alan doğum borçlanması, askerlik borçlanması, yurt dışı hizmet borçlanması, isteğe bağlı sigorta ve Bağ-Kur ihyası gibi uygulamalar sayesinde belirli şartları taşıyan sigortalılar eksik prim günlerini tamamlayabiliyor. Bazı borçlanma türleri ise yalnızca prim gününü artırmakla kalmıyor, sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek erken emeklilik avantajı da sağlayabiliyor. Peki eksik prim nasıl tamamlanır, kimler SGK borçlanma hakkından yararlanabilir ve hangi yöntemler erken emeklilik imkanı sunuyor? İşte merak edilen tüm ayrıntılar...
Eksik prim nasıl tamamlanır?
SGK mevzuatına göre emeklilik için gerekli primlerin tamamının fiilen çalışılarak kazanılması zorunlu değil.
Kanunda belirtilen şartları taşıyan sigortalılar, borçlanma ve isteğe bağlı sigorta uygulamalarından yararlanarak eksik prim günlerini tamamlayabiliyor. Ancak hiç sigortalılık geçmişi bulunmayan kişilerin yalnızca borçlanma yoluyla emeklilik hakkı elde etmesi mümkün olmuyor. Borçlanma, yalnızca kanunda sayılan sürelerle sınırlı olarak uygulanabiliyor.
SGK borçlanma sistemi nasıl işliyor?
Borçlanma sistemi, geçmişte prim ödenmeyen ancak mevzuat gereği borçlanılmasına izin verilen sürelerin toplu ödeme yapılarak sigortalılık hizmetine eklenmesini sağlıyor.
Borçlanılan süreler hizmet dökümüne işlenirken, eksik prim günleri de tamamlanmış oluyor. Böylece sigortalılar emeklilik için gerekli prim şartını daha kısa sürede yerine getirebiliyor.
Doğum borçlanması kimleri kapsıyor?
Kadın sigortalılar, sigorta başlangıcından sonra dünyaya gelen çocukları için doğum borçlanması yapabiliyor.
Her çocuk için en fazla 720 gün olmak üzere, üç çocuk için toplam 2.160 güne kadar prim kazanılabiliyor. Gerekli şartların sağlanması halinde evlat edinen anneler de bu haktan yararlanabiliyor.
Doğum borçlanması özellikle prim günü eksik olan kadın sigortalılar açısından emeklilik sürecinde önemli avantaj sağlıyor.
Askerlik borçlanması erken emeklilik sağlar mı?
Erkek sigortalılar askerlikte geçen sürelerini borçlanarak prim günlerini artırabiliyor.
Askerlik hizmetinin sigorta başlangıcından önce yapılmış olması halinde ise önemli bir avantaj ortaya çıkıyor. Borçlanılan süre kadar sigorta başlangıç tarihi geriye çekilebildiği için bazı sigortalılar daha erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.
EYT'liler de borçlanmadan yararlanabiliyor mu?
Evet. EYT kapsamında bulunan ve yaş şartı aranmayan ancak prim günü eksik olan sigortalılar da SGK'nın sunduğu borçlanma imkanlarından yararlanabiliyor.
Kadın sigortalılar doğum borçlanmasıyla, erkek sigortalılar ise askerlik borçlanmasıyla eksik primlerini tamamlayarak emeklilik hakkı kazanabiliyor. Ancak her sigortalının durumu farklı olduğundan başvuru öncesinde SGK kayıtlarının ayrıntılı şekilde incelenmesi önem taşıyor.
Yurt dışı borçlanması nasıl uygulanıyor?
Yurt dışında çalışan Türk vatandaşları belirli şartlar altında yurt dışı hizmet borçlanması yapabiliyor.
Kadınlar ise bazı durumlarda fiilen çalışmamış olsalar bile yurt dışında geçen belirli süreleri borçlanabiliyor. Bu süreler Türkiye'deki emeklilik hesabında değerlendirilebiliyor.
2019 yılında yapılan düzenleme sonrasında yurt dışı borçlanmaları genel olarak Bağ-Kur (4B) kapsamında değerlendiriliyor.
İsteğe bağlı sigorta ile prim tamamlanabilir mi?
Aktif olarak çalışmayan veya borçlanma hakkı bulunmayan kişiler için isteğe bağlı sigorta önemli bir alternatif oluşturuyor.
18 yaşını dolduran ve Türkiye'de ikamet eden kişiler SGK'ya başvurarak isteğe bağlı sigortalı olabiliyor. Bu kapsamda ödenen primler Bağ-Kur kapsamında değerlendirilerek emeklilik hesabına ekleniyor.
Bağ-Kur ihyası nedir?
Prim borçları nedeniyle hizmet süreleri dondurulan Bağ-Kur sigortalıları, ihya uygulaması sayesinde bu süreleri yeniden kazanabiliyor.
Gerekli prim borçlarının ödenmesiyle dondurulan hizmet süreleri tekrar aktif hale getiriliyor ve emeklilik hesabına dahil ediliyor.
2026 SGK borçlanma tutarları
2026 yılı için açıklanan en düşük borçlanma tutarları şu şekilde uygulanıyor:
- Doğum borçlanması: Aylık en düşük 10.569,60 TL
- Askerlik borçlanması: Aylık en düşük 14.863,50 TL
- Yurt dışı borçlanması: Aylık en düşük 14.863,50 TL
- Bağ-Kur ihyası: Aylık en düşük 14.863,50 TL
Ödenecek tutarlar, tercih edilen günlük kazanç tutarına göre daha yüksek seviyelerde de hesaplanabiliyor.
Borçlanılabilecek diğer süreler
SGK mevzuatına göre yalnızca doğum ve askerlik süreleri değil, farklı hizmet dönemleri de borçlanılabiliyor.
Borçlanma kapsamına giren sürelerden bazıları şunlar:
- Memurların ücretsiz izin süreleri
- Sigortasız geçen avukatlık stajı
- Doktora ve uzmanlık eğitimi süreleri
- Fahri asistanlık hizmetleri
- Kısmi süreli çalışanların eksik prim günleri
- Yurt dışındaki öğrenim süreleri
- Uzman ve usta öğreticilik hizmetleri
- Bazı kamu görevlilerinin eğitim süreleri
- Seçim nedeniyle görevden ayrılanların açıkta geçen süreleri
- Mevzuatta belirtilen grev ve lokavt dönemleri
Başvuru öncesinde hesaplama neden önemli?
Her borçlanma yönteminin emeklilik yaşı, prim günü, aylık bağlama oranı ve ödenecek prim tutarı üzerinde farklı etkileri bulunuyor.
Bu nedenle başvuru yapmadan önce SGK hizmet dökümünün ayrıntılı olarak incelenmesi, hangi borçlanma yönteminin daha avantajlı olduğunun belirlenmesi ve maliyet hesabının yapılması büyük önem taşıyor. Yanlış tercih edilen bir borçlanma yöntemi hem daha yüksek ödeme yapılmasına hem de beklenen emeklilik avantajının sağlanamamasına neden olabiliyor.