Trafik sigortasında değer kaybı tazminatlarına ilişkin yeni dönem 1 Temmuz’da başlıyor. SEDDK tarafından hazırlanan düzenlemeyle değer kaybı hesabı, maddi hasar süreciyle birlikte yapılacak.
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun zorunlu trafik sigortasına yönelik tebliği, yarından itibaren uygulamaya alınacak. Düzenleme kapsamında araç değer kaybı tazminatları artık ayrı bir süreç olarak değil, maddi hasar dosyasıyla birlikte değerlendirilecek.
Yeni sistemle birlikte sigortalıların değer kaybı talepleri için aracı yapılara başvurma ihtiyacının azaltılması hedefleniyor. Böylece hem başvuru süreçlerinin sadeleşmesi hem de farklı eksper raporları ve yüksek komisyonlar nedeniyle oluşan ek maliyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Son yıllarda değer kaybı tazminatları, sigortalılar, sigorta şirketleri ve aracı firmalar arasında sıkça uyuşmazlık konusu oluyordu. SEDDK’nin düzenlemesiyle hasar süreçlerinin daha standart, hızlı ve doğrudan erişilebilir hale getirilmesi planlanıyor.
Değer kaybı için ayrı başvuru kalkıyor
Zorunlu trafik sigortasında başlayacak yeni uygulamayla, araç değer kaybı tazminatı için ayrı başvuru yapılmasına gerek kalmayacak. Değer kaybı, maddi hasar dosyasıyla birlikte hesaplanacak.
Türkiye Sigorta Birliğinden edinilen bilgilere göre, yeni dönemde hasar başvurularında doğrulanmış iletişim bilgileri esas alınacak. Böylece hem başvuru süreçlerinin sadeleşmesi hem de değer kaybı kaynaklı tahkim ve dava süreçlerinin azaltılması hedefleniyor.
Düzenlemenin en önemli adımı, değer kaybı hesaplamasının tek rapor üzerinden yapılması olacak. Trafik kazası sonrası maddi hasarı inceleyecek eksper, merkezi atama sistemiyle belirlenecek. Aynı eksper, araçtaki maddi hasarın yanı sıra değer kaybını da tek rapor içinde değerlendirecek.
Bu sistemle sigortalıların ayrıca değer kaybı başvurusu yapmasına gerek kalmayacak. Maddi hasar başvurusu, değer kaybı talebini de kapsayacak. Sektör temsilcileri, uygulamanın hasar süreçlerini hızlandırmasını ve maliyetlerdeki düşüşün zamanla sigortalılara olumlu yansımasını bekliyor.
Yeni uygulamayla değer kaybı hesabı için ikinci bir eksper görevlendirilmesine ya da ayrı bir dosya açılmasına gerek kalmayacak. Hesaplamalar, ortak kriterler üzerinden yapılacak.
Eksperler değerlendirme sırasında aracın markası, model yılı, kullanım durumu, hasarın kapsamı, zarar gören parçalar ve piyasa koşulları gibi unsurları dikkate alacak. Böylece farklı hesaplama yöntemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların azaltılması hedefleniyor.
Değer kaybında doğrudan ve şeffaf süreç
Önceki uygulamada bazı aracı yapılar, değer kaybı başvurularını takip ederek yüksek komisyonlar talep edebiliyordu. Yeni sistemde ise değer kaybı işlemleri doğrudan hasar dosyasına dahil edilecek. Bu sayede sigortalıların aracı kurumlara başvurmasına gerek kalmayacak.
Hak sahipleri, sigorta şirketleriyle doğrudan iletişim kurabilecek. Eksper raporunun sigorta şirketine ulaşmasının ardından hesaplanan değer kaybı tutarı hak sahibine bildirilecek. Ayrıca e-Devlet’te kayıtlı cep telefonu bilgileri üzerinden sigortalılara süreçle ilgili bilgilendirme yapılacak.
Düzenlemeyle vatandaşın üzerindeki ek maliyetlerin azaltılması, tazminat sürecinin daha şeffaf hale getirilmesi ve haksız kazanç alanlarının daraltılması amaçlanıyor.
Orijinal parça ve tazminat kuralları değişiyor
Sağlık teminatlarına ilişkin bazı başlıklar da netleştirildi. Trafik kazalarından kaynaklanan tedavi giderleri SGK tarafından karşılanmaya devam edecek. Geçici iş göremezlik ödemeleri trafik sigortasının sakatlık teminatı kapsamında yapılacak.
Sürekli sakatlık tazminatları da sakatlanma teminatından karşılanacak. Sürekli sakatlık raporu öncesi ve sonrasındaki bakıcı giderleri ise sağlık giderleri teminatı içinde değerlendirilecek. Böylece uygulamada kurumların görev ve sorumluluk alanlarının daha net hale getirilmesi hedefleniyor.
Araç onarımlarında öncelikli olarak orijinal parça kullanımı esas alınacak. Ancak orijinal parçanın temin edilememesi, teknik olarak değişimin mümkün olmaması ya da araç sahibinin onay vermesi halinde yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parçalar da kullanılabilecek.
Hasarlı parçanın orijinal olmaması ve onarımının mümkün bulunmaması durumunda ise parça, yeniden kullanılabilir ya da eşdeğer parça ile değiştirilebilecek. Bu kapsamda eşdeğer parça kullanımına ilişkin standartların netleştirilmesiyle onarım kalitesindeki belirsizliklerin azaltılması amaçlanıyor.
Araç değer kaybına ilişkin anlaşmazlıklar, sigorta tahkim sistemine taşınan dosyaların önemli bir bölümünü oluşturuyordu. Yeni düzenlemeyle tek eksper uygulaması, standart hesaplama yöntemi ve onarım ile değer kaybı bildiriminin aynı başvuru kapsamında değerlendirilmesi sürecin daha hızlı ilerlemesini sağlayacak.
Ayrıca mağdurun doğrulanmış telefon numarasının kullanılması ve süreçlerin dijital ortama taşınmasıyla vatandaşların tazminata daha şeffaf ve kolay şekilde erişmesi hedefleniyor. Düzenlemenin, uyuşmazlıkları ve yargılama maliyetlerini azaltması bekleniyor.
Ağır hasarlı araçta belge şartı
Yeni düzenlemeyle ağır hasarlı araçlara yönelik tazminat ödemelerinde belge zorunluluğu getirildi. Eksper raporuyla aracın ağır hasarlı olduğunun belirlenmesi halinde, “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine sunulmadan tazminat ödemesi yapılamayacak.
Sigorta şirketlerinin rücu hakkına ilişkin “olay yerini terk etme” hükmü de yeniden düzenlendi. Can güvenliğini sağlamak için olay yerinden uzaklaşılması ya da yaralanmalı kazalarda tedavi ve yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gidilmesi rücu sebebi sayılmayacak.
Ancak bu zorunlu haller dışında kaza yerinin terk edilmesi veya kazanın oluş şekline ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesine aykırı hareket edilmesi durumunda sigorta şirketi, mağdura ödediği tazminatı kusurlu sigortalıdan talep edebilecek.
Düzenlemenin sigortalılar açısından hasar ve değer kaybı süreçlerini hızlandırması, tazminata erişimi kolaylaştırması ve aracı yapılara olan ihtiyacı azaltması bekleniyor. Ayrıca süreçlerin daha şeffaf hale gelmesi ve onarım kalitesine güvenin artması hedefleniyor.
Sektör tarafında ise hasar yönetiminde verimliliğin yükselmesi, eksper ve tazminat süreçlerinin standartlaşması, uyuşmazlık maliyetlerinin azalması ve tahkim ile dava dosyalarının düşmesi öngörülüyor. Uzun vadede maliyetlerdeki gerilemenin sigorta primlerine de olumlu yansıması bekleniyor.