Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi.
Bayraktar’ın açıkladığı verilere göre, incelenen 39 ürünün 19’unda market fiyatları yükselirken 20’sinde gerileme yaşandı. Üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı ise yüzde 461,2 ile havuçta kaydedildi.
Havucu yüzde 444,4’lük farkla elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti.
Havuç markette üretici fiyatının 5,6 katına satıldı
Havucun markette üretici fiyatının 5,6 katına, elmanın 5,4 katına, yeşil mercimeğin 3,4 katına ve kabağın 3,3 katına satıldığına işaret eden Bayraktar, üreticide 11 lira olan havucun markette 61 lira 73 kuruşa, 18 lira 75 kuruş olan elmanın 102 lira 7 kuruşa, 24 lira 21 kuruş olan yeşil mercimeğin 81 lira 50 kuruşa, 17 lira 64 kuruş olan kabağın 58 lira 49 kuruşa, 6 lira 82 kuruş olan maydanozun ise 21 lira 79 kuruşa satıldığını bildirdi. Fiyatı en fazla düşen ürünün ise markette karpuz, üreticide havuç olduğunu belirten Bayraktar, açıklamasını şöyle sürdürdü:
"Temmuzda markette 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde fiyat düşüşü görüldü. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki fiyat artışını yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti izledi."
Bayraktar, temmuzda üreticide 31 ürünün 8'inde fiyat artışı, 16 üründe fiyat düşüşü görüldüğünü, 7 üründe ise fiyat değişimi olmadığını bildirerek, üreticide en çok fiyat düşüşünün yüzde 51,1 ile havuçta, en çok fiyat artışının ise yüzde 52,9 ile kuru soğanda görüldüğünü kaydetti.
Mevsimsel arz değişimi sebze fiyatlarına yansıdı
Çukurova Bölgesi'nde yazlık kuru soğan çeşitlerinin hasadının geçen ay tamamlanması, İç Anadolu Bölgesi'nde ise erkenci çeşitlerin hasadının henüz yeni başlaması nedeniyle piyasada arz daralması yaşandığını aktaran Bayraktar, bu geçiş döneminin, üretici fiyatlarının yükselmesine neden olduğunu ifade etti.
Bayraktar, kıyı kesimlerindeki seralarda sivri biber ve domates üretiminin sona ermesiyle arzın azaldığına ve üretici fiyatlarının yükseldiğine değinerek, "Çilekte de üretim sezonunun sonuna yaklaşılması nedeniyle arz daraldı ve üretici fiyatlarında artış görüldü. Kabak, salatalık ve patlıcanda, yayla bölgelerindeki üretimin devreye girmesiyle arz arttı. Talebin bu artışı karşılayacak düzeyde olmaması, üretici fiyatlarının gerilemesine yol açtı. Yazlık patateste ilkbahar döneminde uzun süre etkili olan yağışlar, ürünlerde bozulmalara neden olarak arzı azalttı. Arzdaki daralma, patates üretici fiyatlarının yükselmesini beraberinde getirdi." ifadelerini kullandı.
Piyasada diğer sebzelerin bol miktarda bulunması, mevsimsel olarak havuç ve yeşil mercimekteki arzın artması ve talebin zayıflamasının üretici fiyatlarında düşüşe neden olduğuna dikkati çeken Bayraktar, karpuzun hasat edildikten sonra uzun süre depolanamayan bir ürün olması ve talebin beklentilerin altında kalmasının da üretici fiyatlarının gerilemesinde etkili olduğunu kaydetti.