Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş ürünlere ilişkin düzenlemede kapsamı genişletti. Yeni düzenlemeyle televizyonlar da yenilenmiş ürün kategorisine dahil edilirken, bu ürünlerde tüketicilere 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkı tanındı.
Bakanlık tarafından hazırlanan "Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik", Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenlemeyle, daha önce kullanılmış malların belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek yeniden satışa sunulmasına ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlendi. Böylece hem tüketici haklarının korunması hem de yenilenmiş ürün piyasasında güvenli ve denetlenebilir bir satış sürecinin oluşturulması hedefleniyor.
Bakanlıktan söz konusu düzenlemeye ilişkin yapılan açıklamada, ikinci el piyasasında alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili olarak tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak için yeni düzenlemelerin hayata geçirildiği belirtildi.
Açıklamada, düzenlemelerle, cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesinin amaçlandığı bildirildi.
Hem internetten hem de mağazadan satın alınan ürünleriçin cayma hakkının getirildiği kaydedilen açıklamada, "Yeni düzenlemeyle yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır." ifadeleri kullanıldı.
Yenilenmiş ürünlere dijital sicil dönemi başlıyor
Açıklamada, Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her ürün için dijital kayıt oluşturulacağı bildirildi. Bu sistem sayesinde cihazlarda yapılan işlemler, değiştirilen parçalar ve yenileme sürecine ilişkin bilgiler tüketicilerin erişimine açılacak. Böylece yenilenmiş ürünlerde şeffaflığın artırılması ve alıcıların ürün geçmişi hakkında daha net bilgi sahibi olması amaçlanıyor.
"Kayıp, kaçak ve çalıntı ürün sorgusu kayıtları, ilgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları, tüketicilerin erişimine sunulmaktadır. Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı. Yeni yönetmelikle televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır. Yenileme merkezleri için asgari sermaye şartı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltilmiştir. Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir. Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir."
Açıklamada, yenilenmiş cep telefonları için taksit avantajı getirildiği, yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılarca satılan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının yüzde 1'e düşürüldüğü anımsatıldı.
Düzenlemeyle bu uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlanacağı bildirilen açıklamada, bu doğrultuda elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmalarının geliştirildiği ifade edildi.
1,6 milyon yenilenmiş ürün yeniden ekonomiye kazandırıldı
Açıklamada, bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenileme sürecinden geçirilerek yeniden satışa sunulduğu belirtildi. Söz konusu uygulamayla hem ürünlerin kullanım ömrünün uzatıldığı hem de ekonomiye katkı sağlandığı ifade edildi.
"Söz konusu sistemin, elektronik atıkların azalması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir. Yapılan yeni düzenlemelerle ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir. Bakanlık olarak bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçilerek güvenli alışveriş ortamı oluşturulması hedeflenmektedir."
Öte yandan yönetmelik, 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek.